Mon, 23 Jul 2018
ताजा समाचार
कर्जन्हाबासीले गरे चकका जाम , कर्मचारी कुट्ने मेयरमाथि कारवाहीको माग || सुरुङ निर्माण ९५ प्रतिशत पूरा || सरकारले जनताको भावनाअनुसार काम गर्नुपर्छ : नेता महत || जेठ २ गतेसम्म भिसा लागेका नेपालीलाई मलेसिया जान अनुमति || विद्युत् र इन्टरनेट सेवा ठप्प हुँदा सेवाग्राहीलाई समस्या || सिरहामा ७९ नयाँ कुष्ठरोगी फेला || भारतबाट चार बालकको उद्धार || दुर्घटनामा एकको मृत्यु || कर्मचारी कुटपिट गर्ने नगर प्रमुखमाथि कारवाहीको माग गर्दै चक्काजाम || लोकतान्त्रिक व्यवस्थाको रक्षाका लागि फेरि आन्दोलन गर्ने दिन आयो: कांग्रेस || अमेरिकाले एकतर्फी कर लादेर जंगल राजको नीति लियो: फ्रान्स || १३ औं दक्षिण एशियाली खेलकुद सागमा कुल २७ खेल समावेश || मन्दिरको सरसफाई || प्रहरी विधेयक रोक्न प्रदेश सरकारलाई सुझाव || आर्थिक मामिला सबै भन्दा कम, सर्वाधिक खर्चमा मुख्यमन्त्री कार्यालय || च्याउ किसानको अनुदान रकम अन्यत्र लगाइएको आरोप || दुई नागरिकता रद्द || धनगडि नगरपालिकामा गोली चल्दा एक जना घाईते || काँग्रेस–नेकपा झडप, ५ घाईते || धरान उपमहानर प्रमुख सुब्बाको दाहसंस्कार शनिबार || मोबाइल ‘एप्स’को प्रयोग गरी अपाङ्गता भएकाको तथ्याङ्क संकलन || गाईलाई सुत्केरी भत्ता.... || महोत्तरीमा लागूऔषध दुव्र्यसनी बढ्दै || भारतका पूर्वअर्थमन्त्रीलाई भ्रष्टाचारको अभियोग || टर्कीमा दुई वर्षे संकटकालको अन्त्य हुने संकेत || भारतमा भवन भत्किदा र सडक दुर्घटना परी १९ को मृत्यु || वरियारपट्टी सशस्त्र प्रहरीका इन्स्पेक्टर खड्काको निगरानीमा तस्करी || महोत्तरीमा महिलाको हत्या, दुईजना पक्राउ || भारतको राज्यसभामा २२ भाषाका दोषासेको व्यवस्था || किम र मुनलाई इन्डोनेसियाली राष्ट्रपतिको निमन्त्रणा || डुङ्गा दुर्घटना हुँदा १६ को मृत्यु, ३० बेपत्ता || औषधिको गुणस्तरवारे अनुसन्धान हुनुपर्छ : स्वास्थ्यमन्त्री यादव || डा केसीका माग सम्बोधन गरिनुपर्छ : नेता थापा || चिनिया टोलीद्वारा झापाका नदीहरूको सर्वेक्षण शुरु || मानव अधिकार हननका ३३ पीडित परिवारले क्षतिपूर्ति पाउने || बीस करोड डलरको परियोजना स्वीकृत || कृषक जडीबुटी खेतितर्फ आकर्षित || पाँच अर्ब २१ करोड राजश्व संकलन || अपहरित बालिका २ महिना बन्धक सामुहिक बलात्कार गर्ने तीन युवक || इंग्ल्यान्ड जाने नेपाली क्रिकेट टोलीको बिदाइ ||
राजा महेन्द्रको बाटोमा एमाले

भाद्र १८, २०७४


  • किशोर नेपाल


नेपाली कांग्रेस र नेपालका कम्युनिष्टहरुको मेलको सूत्रधार थिए मनमोहन अधिकारी । उनको पार्टी सानो थियो । पार्टीको तुलनामा उनको राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिष्ठा अविजित थियो । 
अधिकारी र नेपाली कांग्रेसका सर्वमान्य नेता गणेशमान सिंहको डिजाइनमा कांग्रेस र कम्युनिष्ट एकता सम्भव भयो । संयुक्त वाममोर्चा यही डिजाइनको उपलव्धि थियो । २०४५–४६ को त्यो आन्दोलन ५६ दिन चल्यो । 
राजा वीरेन्द्रले निर्दलीय व्यवस्थाको विघटन गरे । कांग्रेस सभापति कृष्णप्रसाद भट्टराईको नेतृत्वमा कांग्रेस वामको संयुक्त अन्तरीम सरकार वन्यो । सरकार संचालनमा आइ परेका समस्याहरुको समाधानमा अधिकारीले सँधै सहयोग गरेका थिए ।

नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) का बरिष्ठ नेता प्रदीप नेपालले शनिवार आफनो फेसबुक स्टेटसमा लेखेका छन, ‘हामी भारतको विरुध्द कुनै काम गर्दैनौ – एउटा तमसुक । म मरे पनि मेरो देश वाँची रहोस – एउटा कामना । कुन अग्रगामी ? कुन प्रतिगामी ?’

यो स्टाटसको अर्थ वुझिदैन । तर, यसमा आएका प्रतिक्रियाहरुले रहस्य खुल्दै जान्छ । प्रदीप नेपालले कांग्रेस–माओवादी गठवन्धनलाई लोकतन्त्रको खलनायक वनाएका छन । राजा महेन्द्रप्रतिको श्रध्दा र विश्वासलाई आफनो फेसबुक वालमा नउप्किने गरी टाँसेका छन ।

केही वर्षअघि प्रदीप नेपाल गम्भीर रुपले अस्वस्थ्य भए । त्यसवेला देखि नै उनी पार्टीको दैनिक गतिविधिमा त्यति सक्रिय देखिदैनन । यसको मतलव एमालेको महत्वपूर्ण निर्णयमा उनको भूमिका हुँदै हुँदैन भन्ने होइन । पार्टीभित्र उनको पकड मानिसले सोचेजति कमजोर छैन ।

अहिले पनि, प्रदीप नेपाल पार्टीको रणनीतिक भूमिकामा छन । एमालेका अध्यक्ष केपी ओलीका उनी स्वाभाविक सल्लाहकारहुन । नेपाल मदन भण्डारी वाहेक अरु कसैलाई नेता मान्दैनन । उनले कसैलाई मान्नुपर्ने आवश्यकता पनि पर्दैन । 

उनी विभिन्न पार्टीहरुका वीच चलखेलका विज्ञ हुन । जन–आन्दोलनपछिका पहिलो निर्वाचित प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाले मध्यावधि चुनावको घोषणा गरेपछि काठमाडौंबाट उम्मेदवार हुनुभएका कांग्रेसका सभापति कृष्णप्रसाद भट्टराईलाई एमालेकी विद्या भण्डारीले चुनावमा पराजित गरेकी थिइन । त्यतिवेला, प्रदीप नेपाल नै त्यो चुनावी कर्मकाण्डको मुख्य पुरोहित थिए । प्रधानमन्त्री कोइरालालाई जसरी भएपनि भट्टराईलाई हराउनु थियो ।

त्यसैले एमालेका प्रभावशाली नेतासंग उनको भलाकुसारी स्वभाविक थियो । त्यसका लागि फिट थिए प्रदीप । उनैले प्रधानमन्त्री निवास वालुवाटारमा भट्टराईको उम्मेदवारी विरुध्द युवा संघ नेपालको परेड खेलाएर शक्ति प्रदर्शन गरेका थिए ।

नेपालका कम्युनिष्टहरु राजतन्त्रका विरोधी होइनन । राजा महेन्द्रले संसदीय प्रजातन्त्रका विरुध्द सैनिक कारवाहीगर्दा तत्कालीन कम्युनिष्ट पार्टीका महासचिव केशरजंग रायमाझी राजाको समर्थनमा उभिएका थिए । उनको त्यो समर्थनका विरुध्द पुष्पलाल श्रेष्ठको विरोध कर्कलाको पातको पानीको अवस्थामा थियो । देशबाट वाहिरिएका पुष्पलालको केही लागेन ।

रायमाझीको नेतृत्वमा त्यो बेलाका कम्युनिष्टहरुले देशमा अनेक थरी पूmल पूmलाएर राजाको शासन अकण्टकराख्न मेहनत गरे । यसका विरुध्द अभियान चलाउन नखोजिएको थिएन । कम्युनिष्टहरु आफैंपनि विभिन्न दस्तावेज र समूहहरुको वखेडामा अल्झिए ।

अभियान चलाउने परिस्थिति पनि विद्यमान थिएन ।
नेपाली कांग्रेस र नेपालका कम्युनिष्टहरुको मेलको सूत्रधार थिए मनमोहन अधिकारी । उनको पार्टी सानो थियो । पार्टीको तुलनामा उनको राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिष्ठा अविजित थियो । अधिकारी र नेपाली कांग्रेसका सर्वमान्य नेता गणेशमान सिंहको डिजाइनमा कांग्रेस र कम्युनिष्ट एकता सम्भव भयो । संयुक्त वाममोर्चा यही डिजाइनको उपलव्धि थियो । २०४५–४६ को त्यो आन्दोलन ५६ दिन चल्यो ।

राजा वीरेन्द्रले निर्दलीय व्यवस्थाको विघटन गरे । कांग्रेस सभापति कृष्णप्रसाद भट्टराईको नेतृत्वमा कांग्रेस वामको संयुक्त अन्तरीम सरकार वन्यो ।

सरकार संचालनमा आइ परेका समस्याहरुको समाधानमा अधिकारीले सँधै सहयोग गरेका थिए । भट्टराई नेतृत्वको यो संयुक्त सरकार सफल भयो । देशका लागि नयाँ संविधान वन्यो । तर, त्यो नयाँ संविधान अपूर्ण रहेको हेक्का कसैले राखेन । २०४७ सालमा वनेको संविधान २०५७ सम्मपनि टिकेन ।

२०६२–६३ को आन्दोलनले देशमा अलग परिस्थितिको निर्माण गर्यो । मूलधारका राष्ट्रिय दलहरु र माओवादीका वीच दिल्ली सम्झौतापछि भएको जन–आन्दोलन सफल भयो । आन्दोलन मार्फत जनादेश पाएका राजनीतिक दलहरुले संविधान सभाको चुनाव गराए ।

चुनाव परिणामले राजतन्त्रलाई अनावश्यक ठहर्यायो । नेपालको राजतन्त्र इतिहास वन्यो ।तर, संविधान सभाले संविधान लेख्न सकेन । अल्पमतमा परेका कांग्रेस र एमालेको भूमिका पनि निकै संकुचित वनेको थियो । यही परिवेशमा माओवादीको हातमा रहेको नेतृत्व कसैले कल्पना नै नगरेको ठाउँमा पुग्यो । तै, जसरी भएपनि चुनाव गराउने एजेण्डा कार्यान्वयन भयो । संविधान सभाको नयाँ निर्वाचनले कांग्रेसलाई पहिलो, एमालेलाई दोस्रो र माओवादीलाई तेस्रो तहमा ल्यायो ।

दोस्रो संविधान सभाले संविधान वनाउने निश्चित भएपछि समाजलाई एक अलग प्रकारको व्दन्व्दमा धकेल्ने प्रयासहुनु अस्वाभाविक थिएन । यही क्रममा हिन्दू राज्य र हिन्दू राजाका कुरा निकै उछालियो ।हिन्दू एजेण्डामा कांग्रेस एमाले र माओवादीका प्रमुख नेताहरुको अगुवाइ रह्यो । तर, संविधान आन्दोलनको स्पीरिटमा वन्यो । यसको कार्यान्वयनमा दलहरुले आफनै स्वार्थका कारण जटिलता ल्याए ।  यतिवेला जव देश प्रादेशिक र संघीय संरचनाको चुनावमा लागेको छ एमालेले फेरी एकपटक राजतन्त्रको दुहाइ दिन थालेको छ । एमाले अध्यक्ष केपी ओली र एमालेका नेतागण महेन्द्रको देशभक्तिबाट अभिभूत भएका छन ।

उनीहरुले महेन्द्रको देशभक्तिका वूँदालाइ चुनावी नारा वनाएका छन । उनीहरुको धारणा यस्तो देखिन्छ कि चुनावमा वहुमत आउने हो भने उनीहरुले देशलाई महेन्द्रकै बाटोमा हिंडाउनेछन । 
एमाले नेतृत्वको अहिलेको पूरै मनस्थिति राजनीतिक एकाधिकारको पक्षमा देखिएकोछ । आफनो प्रतिस्पध्र्दीलाई अस्वस्थ्य प्रतिस्पध्र्दामा अल्झाउने नीति लिएकोछ एमालेले । कस्तो नीति लिने ? यो एमालेको कुरा हो । तर, विपक्षीका रुपमा रहेका कांग्रेस–माओवादीले पनि यो कुरा ठम्याउन सकेका छैनन ।
दुइ नम्वर प्रदेशमा एमालेको चुनावी उपस्थितिमा पनि यो कुरा स्पष्टसंग देखिनेछ । दुइ नम्वर प्रदेशमा एमालेका विरुध्द देखिएको विरोध राजनीतिक भन्दा पनि आक्रोशको प्रदर्शनका रुपमा देखिएकोछ । नेपाली कांग्रेस, राजपा र माओवादीका कार्यकर्ता प्रदेशमा सक्रिय छन । स्थानीय पर्यवेक्षकहरुको रायमा उनीहरुकोसक्रियता मात्रैले एमालेलाई रोक्न सक्दैन । एमाले अहिले राजावादी विचारमा राष्ट्रवादी मुलम्वा चढाएर राष्ट्रवादका नाममा जनताको समर्थन आफूतिर तान्न खोज्दैछ । 


एमालेका रणनीतिकारहरुले राष्ट्रवादको नाराले धेरै मानिसलाई आकर्षितगर्ने अनुमान गरेपनि परिवर्तित समयमा त्यस्तो अवस्था उपस्थित हुन कठिन देखिन्छ । दलहरुको वीचमा मतको सन्तुलन मिल्नु कठिन देखिन्छ । यस्तोमा धाँधलीका आर्थिक हतकण्डाले कामगर्न सक्दछन ।


मधेशलाई तीखो आँखाले हेरी रहेका विश्लेषकहरु पूर्व पश्चिम राजमार्गको उत्तरी भागमा एमालेको वर्चस्व रहेको वताउँछन । उनीहरुको यो विश्लेषण पूरै गलत होइन । तर, परिवर्तित समयमा यहाँका जनताको राजनीतिक विश्वासमा पनि परिवर्तन आएको देखिएको छ । यो क्षेत्रका कतिपय मतदाता कांग्रेस–एमालेपार्टीको तुलनामा राजपालाई मत दिने मनस्थितिमा रहेका छन ।


प्रदीप नेपालको फेसबुक स्टाटसको लक्ष्य दुइ नम्वरको स्थानीय तहको चुनावलाई प्रभावितगर्ने हिसावले मात्रै आएको होइन । दुइ नम्वरमा त त्यसको अलिकति प्रयोग र परीक्षणमात्रै गरिएको हो । एमालेले देशमा डँढेलो झै फैलिएको भ्रष्टाचार र अराजकता रोक्न प्रादेशिक र संघीय निर्वाचनमा महेन्द्र राष्ट्रवाद, चीनियाँ सहयोग र अत्याधुनिक विकासलाई चुनावी नारा वनाउने प्रचूर सम्भावना छ । यसलाई कांग्रेस, राजपा र माओवादीले कति वुझेका छन ? भन्न सकिदैन ।

सिरहा । सिरहाको कर्जन्हा नगरपालिकाका नागरिक समाजले मेयरको विरुद्धमा सडक...

रसुवा : उत्तरी रसुवामा निर्माणाधीन रसुवागढी हाइड्रोपावरको सुरुङ निर्माण अन्तिम...

नवलपरासी : नेपाली काँग्रेसका सहमहामन्त्री डा प्रकाशशरण महतले वर्तमान...

काठमाण्डु । सरकारले जेठ २ गतेसम्म काठमाडौंस्थित मलेसियन दूतावासबाट...

ताप्लेजुङ : जिल्लामा विद्युत् र इन्टरनेट दुवै सेवा ठप्प...

लहान : नयाँ कुष्ठरोगी खोजी गर्न खटाइएको विशेषज्ञ टोलीले...

बुटवल : भारतको एक बाल सुधारगृहमा रहेका चार जना नेपाली...

पाल्पा : पाल्पाको तानसेन नगरपालिका–८, डुम्रेचोकमा पिकअप जीप र...

लहान । कर्जन्हा नगरपालिकाका प्रमुख गंगा पासवानले आफ्नै कार्यालयका कर्मचारीलाई...

काठमाण्डु । नेपाली कांग्रेसका शीर्ष नेताहरुले लोकतान्त्रिक व्यवस्थाको रक्षाका लागि...

काठमाडौं । अमेरिकाले एकतर्फी कर लादेर जंगल राजको नीति लिएको...

काठमाडौं । आउँदो फागुन २५ गते देखि चैत ४ गतेसम्म...

जनकपुरधाम । जनकपुरधाम स्थित राजदेवी, राम...

इटहरी : मोरङ जिल्लाको बूढीगंगगा गाउँपालिका क्षेत्रका व्यावसायिक च्याउखेतीमा...

विराटनगर ; जिल्ला प्रशासन कार्यालय मोरङले आर्थिक वर्ष २०७४÷७५...

सिरहा । सिरहाको धनगढीमाई नगरपालिका–१३ भोर्नेनीस्थित एक जनामाथि शुक्रबार राति...

गरुडा( रौतहट) । सडक विस्तार गर्ने...

इटहरी : सुनसरी जिल्लाको धरान उपमहानगरपालिकाका प्रमुख स्व तारा सुब्बाको...

कञ्चनपुर : मोबाइल ‘एप्स’को प्रयोग गरी कञ्चनपुर र कैलालीका...

रत्ननगर, चितवन : रत्ननगर नगरपालिकाले चालु आर्थिक वर्षबाट गाईलाई...

बर्दिवास : महोत्तरी जिल्लामा लागूऔषध दुव्र्यसनीको संख्या वर्षेनी बढ्दै...

नयाँदिल्ली : भारतका पूर्वअर्थमन्त्री पि चिदम्बरमलाई भ्रष्टाचारको अभियोग लागेको...

अङ्करा : टर्कीमा सन् २०१६ मा भएको असफल ‘कू’...

नयाँ दिल्ली : भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीको बाहिरी इलाकामा...

सिरहा । सिरहाको वरियारपट्टी सशस्त्र प्रहरीका इन्स्पेक्टर हरि खड्काको निर्देशनमा...

गौशाला ; महोत्तरी जिल्लाको पिपरा गाउँपालिका–१, ढेकहा गाउँमा हिजो...

नयाँदिल्ली : भारतको माथिल्लो सदनका रूपमा रहेको राज्यसभामा २२...

जाकार्ता : इन्डोनेसियाका राष्ट्रपति जोको विडोडोले उत्तर कोरियाका नेता किम...

इस्तानबुल : शरणार्थीहरू चढेको डुङ्गा दुर्घटना हुँदा बुधबार साइप्रसमा...

काठमाडौँ : उपप्रधान एवं स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री उपेन्द्र यादवले...

काठमाडौँ : नेपाली काँग्रेसका केन्द्रीय सदस्य गगनकुमार थापाले चिकित्सा क्षेत्रको...

दमक : चिनिया अधिकारीहरूले झापाका नौवटा नदीमा तटबन्ध निर्माणको...

काठमाडौँ : सरकारले मानव अधिकार आयोगकोे सिफारिशमा मानव अधिकार...

काठमाडौँ : सरकारले मुलुकमा सौर्य ऊर्जा उत्पादन तथा व्यवस्थापन...

सल्यान : जिल्लामा कृषक जडीबुटी खेतीतर्फ आकर्षित हुन थालेका...

विराटनगर : आन्तरिक राजश्व कार्यालय विराटनगरले आर्थिक वर्ष २०७४÷७५...

गरुडा (रौतहट)। बालिकालाई अपहरण गरी शरीर बन्धक ...

काठमाडौं, साउन २ । इंग्ल्यान्डको लर्ड्समा हुने त्रिकोणात्मक क्रिकेट शृंखला...