ताजा समाचार
प्रदेश सभा सदस्यको शपथ ग्रहण व्यापार संघमा || ‘मैथिली भाषाको पाठ्यपुस्तक उपलब्ध छैन्’ || कवि उदयको कृति प्रर्दशनी हुने || समानुपातिकमा मुस्लिम, दलितलाई नराखेकोमा गठबन्धनको आपति || इङ्गलिस प्रियिमर लिगमा आज आठ खेल हुँदै || जनकपुरधामलाई राजधानी तोकिएपछि नगरमा दीपावली || जब श्रद्धाले भनिन्–‘म पनि अब ध्यान गर्छु !’ || राष्ट्र बैंकले गेष्टहाउस दिएन् || मधेशवादी दलको सरकार निश्चित : राजपा नेता यादव || बलिदानी दिवसमा नेत्रदान || राजपा अध्यक्ष मण्डलको बैठक आज || कांग्रेस बैठकमा देउवामाथि आक्रोशः ‘सभापति हुँ भन्दैमा धम्क्याउने ?’ || अध्यक्ष महन्थ ठाकुरको बुझिनसक्नुको सम्धी-सम्धिनी मोह || सुरक्षा रणनीति परिवर्तन गर्ने अमेरिकाको संकेत, रुस र चीन जस्ता || France - Germany || अलमलमा उपत्यकाका यातायात कं || चिसोपीडित परिवारलाई कम्बल || दुवै आँखा दान गर्ने घोषणा || तीन महिला सगरमाथा चढ्ने || हिमालय युवा क्लवको सप्ताहव्यापी साधारणसभा अन्तर्गत सरसफाई सम्पन्न || डा. केसीले स्वास्थ्य जाँचसँगै न्यानो वाँड || गरुडा खानेपालीको पहिलो साधारण सभा सम्पन्न || सत्याग्रह पुरुष डा. केसीले रौतहटमा बाँडे न्यानो कपडा || परिवारका सबै रोगी भएपछि रामपरिको बिचल्ली || चार जना सुरुङ्ग चोर सहित पाँच पक्राउ || सप्तरीमा भएको ट्रक दुर्घटनामा पाँच जना गम्भिर घाइते || झुटकीका दलित समुदायलाई ब्लायाङ्गकेट वितरण || सप्तरीमा चिसोबाट कठयाङ्गिएर मुखियाको मृत्यु || प्रदेश नम्बर २ मा काँग्रेस सहितको सरकार || साँसद यादवव्दारा ५ हजार बढी कम्बल वितरण || बन्द खुल्यो || प्रदेश प्रमुखलाई नयाँ सरकारले हटाउने ओलीको संकेत || काँग्रेसपनि सरकारमा आउन सक्छ : अध्यक्ष यादव || न्यानो लुगाफाटाको अभावमा वृद्धाको मृत्यु || पृथ्वी दिन प्रतिदिन तात्दै गएको वैज्ञानिकहरुको दावी || पाकिस्तानमा पोलियो खोपमा संलग्न दुई महिला अभियन्ताको निर्मम हत्या || रियाल मड्रिड विजयी भएपछि प्रशिक्षक जिदानले भनेः 'रियालको खराब समय || दुर्घटनामा ३ जनाको मृत्यु, १० जना घाइते || भक्तपुरमा एउटै ट्याक्सीमा दुई मोटरसाइकल ठोक्किए, एकजनाको मृत्यु, तीनजना घाइते || छेलामा बेवारिसे शव फेला ||
छ दशकमा फेरिएको निर्वाचन शैली

मंसिर १४, २०७४

  •  नारायण अधिकारी      

चितवन: नेपालमा निर्वाचन शुरु भएको छ दशकमा साधनस्रोतमा मात्रै होइन, शैलीमा पनि परिवर्तन आएको छ ।

विसं २०१५ मा मतदान गरेका वृद्धवद्धाले त्यो बेला र अहिलेको निर्वाचनलाई तुलना गरेका छन् । उनीहरूले अहिलेको शैलीलाई ठूलो तामझामको संज्ञा दिएका छन् ।

पहिलो पटक २०१५ सालमा मतदान गर्ने अहिले ८० वर्ष नाघेका छन् । त्यतिबेला २१ वर्ष उमेर पुगेकाले मात्रै मतदान गर्न पाउने व्यवस्था थियो । नेपालमा पहिलो पटक २००४ सालमा पहिलो म्यूनिसिपल चुनाव भएको इतिहास छ । यद्यपि बालिग मताधिकारको आधारमा भने २००७ सालमा राणा शासन अन्त्य भएपछि २०१५ सालमा भएको आम निर्वाचनलाई पहिलो निर्वाचन मानिएको छ ।

पच्चीस वर्षको उमेरमा पहिलो पटक २०१५ सालमा मतदान गर्नुभएका ८९ वर्षीय प्रागदत्त गौतमलाई अहिलेको निर्वाचन निकै अनौठो लाग्ने गरेको छ । हाल भरतपुर महानगरपालिका–१० मा बसोवास गर्दै आउनु भएका गौतमले पहिलो पटक मतदान गरेको क्षण निकै स्मरणीय भएको बताउनुभयो ।

उहाँले भन्नुभयो “एक दुई जना प्रहरी हुन्थे निकै हार्दिकताका साथ मानिसले मतदान गर्थे, अहिले निर्वाचन निकै भड्किलो भएको छ, यो राम्रो भएन । अहिले पैसा बाँड्ने र भोजभतेर गर्ने नराम्रो चलन बढ्यो ।” पहिलो र्निावचनको सम्झना गर्दै गौतमले भन्नुभयो “त्यतिखेर मतपत्र लिखित हुन्थ्यो, व्यालेट हँुदैनथ्यो ।” उहाँले पहिलो पटक कास्कीको खलाङ्गकोटमा मतदान गर्नुभएको थियो ।

भरतपुर महानगरपालिका–११ का ८१ वर्षीय लिलाधर धितालले २०१५ सालमा गोरखाको खरिबोटमा मतदान गर्नुभएको थियो । त्यतिबेलाको निर्वाचनमा डरत्रास हुँदैनथ्यो । उहाँले अहिले मारपीटको डर हुने गरेको बताउनुभयो ।

धितालले गुनासो गर्नुभयो “अहिले भोट हाल्न जाँदा पनि मार्छन् कि भन्ने डर हुने गर्छ, त्यतिबेला झण्डा केही हुँदैनथ्यो । शान्तसँग भोट हालिन्थ्यो ।” उहाँले विगत स्मरण गर्दै भन्नुभयो । निर्वाचन यसरी नै भड्किलो बन्दै गयो भने गाह्रो हुने उहाँको सुझाव छ ।

भरतपुर महानगरपालिका विशाल चोकका ८५ वर्षीय जगन्नाथ सुवेदीले २०१५ सालमा काठमाडौँमा मतदान गर्नुभएको थियो । तनहुँमा पुख्र्याैली थलो भएपनि कामको शिलसिलामा उहाँ काठमाडौँ बस्नुहुन्थ्यो । त्यतिबेलाका नेता गणेशमान सिंह र पुष्पलाल श्रेष्ठ भएको उहाँलाई स्मरण छ ।

विसं २०१५ को निर्वाचन स्मरण गर्दै उहाँले भन्नुभयो, “त्यतिबेला उम्मेदवारले नै टिनको बक्सा बनाएर ल्याउँथे ।” उहाँले त्यतिबेला अहिलेको जस्तो खुवाउने पिलाउने र धम्क्याउने भन्ने हुन्न्थ्यो । वडा हाकिमले उम्मेदवार टुंग््याउने चलन रहेको उहाँले बताउनुभयो । सुवेदीले भन्नुभयो, “त्यो बेला सिस्टम थियो, ईज्ज्त थियो, अहिले त्यस्तो छैन ।”  

भरतपुर भोजाडमा बसोबास गर्दै आउनुभएका ८७ वर्षीय गिरिनाथ सापकोटालाई अहिले निर्वाचन देखेर दिक्क लागेको छ । विसं २०१५ मा २६ वर्षको उमेरमा पहिलो पटक गोरखाको खरिबोटमा मतदान गर्नुभएका सापकोटालाई अहिलेको तामझाम मन परेको छैन ।

उहाँले भन्नुभयो “अहिले धेरै तामझाम भयो, प्रचार बढी भयो, राम्रो भएन, भोट कसरी हाल्ने सिकाउँदैन, तामझाम गर्दै बाटोबाटो हिड्छन् मात्रै,” उहाँले भन्नुभयो ।

विसं २०१५ मा स्याङ्जामा निर्वाचन नै गराउनु भएका ८९ वर्षीय बलराम पौडेल पहिलो निर्वाचनको पोलिङ अफिसर हुनुहुन्थ्यो । उहाँले स्मरण गर्नुभयो “मतदान गर्नेको औलाको कापामा मसि लाइन्थ्यो, फेरी मतदान गर्न आए छ घन्टासम्म थुन्ने अधिकार थियो ।” उहाँले थप्नुभयो “मतदाता कतिखेर आउने, कसरी आउने भनी सोधेर आउँथे ।” अहिले भोजभतेर गर्ने गरेको देख्नु भएका पौडेलले त्यतिबेला उम्मेदवारले चिया पनि नखुवाउने गरेको सुनाउनुभयो ।

उहाँले भन्नुभयो, “त्यतिबेला उम्मेदवारको खर्च नै हुँदैनथ्यो ।” उम्मेदवारलाई गाउँको टाठाबाठाले मात्रै चिन्ने गरेको बताउँदै उहाँले अरुले गाउँमा सल्लाह गरेर एउटै उम्मेदवारलाई मतदान गर्ने चलन थियो ।

अहिले विकृति भित्रिएको भन्दै पौडेलले भन्नुभयो, “अहिले खर्च धेरै हुन थाल्यो ।” उहाँले थप्नुभयो “त्यतिबेला उम्मेदवारलाई भोट हुन्थ्यो, अहिले नोटमा भोट हुन्छ ।”

विसं २०१५ मा नौवटा राजनीतिक दलले निर्वाचनमा भाग लिएका थिए । त्यस पछि राष्ट्रिय जनमत संग्रह २०३६, राष्ट्रिय पञ्चायत सदस्य निर्वाचन २०३८, राष्ट्रिय पञ्चायत सदस्य निर्वाचन २०४३,  प्रतिनिधिसभा निर्वाचन २०४८, प्रतिनिधिसभा निर्वाचन २०५१, प्रतिनिधिसभा निर्वाचन २०५६, संविधानसभाको पहिलो निर्वाचन २०६४ र संविधानसभाको दोस्रो निर्वाचन २०७० भएको थियो ।

जनकपुरधाम । प्रदेश नम्बर २ का प्रदेश सभा सदस्यहरुलाई जनकपुर...

जनकपुरधाम । धनुषाको सामुदायिक विद्यालयहरुमा स्थानीय भाषाको पाठ्यक्रम उपलब्ध गराउनुपर्ने...

जनकपुरधाम । कवि उदय राजको अमरकृति सत्यमेव जयते प्रर्दशनी हुने...

जनकपुरधाम । राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालले समानुपातिक कोटामा मुस्लिम दलितलाई...

काठमाडौ । इङ्गलिस प्रियिमर लिगअन्तर्गत आज आठ खेल हुँदै छन्...

जनकपुरधाम : जनकपुरधामलाई प्रदेश न. २ को अस्थायि राजधानी वनाउने...

काठमाडौं । भारत, नयाँदिल्लीको पाँचतारे होटल ‘द ललित’को विशेष...

प्रदेश प्रमुख होटेलमा रहने, जचुकालि बंगलाको मर्मत सुरु टुडे समाचारदाता जनकपुरधाम ।प्रदेश...

महेश सिंह महतो , सिरहा । राष्टिय जनता पार्टी नेपालका...

लहान ।सहिद रमेश महतोको बलिदानी दिवसको अवसरमा शुक्रवार मधेश आन्दोलनका...

काठमाण्डु । प्रदेश र प्रतिनिधि सभाको समानुपातिक तर्फ समावेशी नगरेको...

काठमाडौं । कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाको पार्टी सञ्चालन कार्यशैलीलाई लिएर...

काठमाडौं । ‘मरे तो मुक्ति जिए त मधेस’ यो भनाइ...

काठमाडौं । अमेरिकाले आफ्नो रक्षा रणनीति परिवर्तन गर्ने संकेत...

France's President Emmanuel Macron, right, and German...

काठमाडौँ : काठमाडौँ उपत्यकाका यात्रुलाई सस्तो, सुलभस्तरीय र भरपर्दो नगर...

लहान : शीतलहरका कारण पीडित विपन्न परिवारलाई सप्तरीको खड्ग नगरपालिकाले...

लहान : मधेश आन्दोलनका अगुवा कृष्णबहादुर यादवले शुक्रबार ११औँ ‘बलिदानी...

काठमाडौँ : वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएका पीडित, दलित र एकल महिलालाई...

धनुषा । हिमालय युवा क्लब नक्टाझिज धनुषाको २७औँ र हिमालय...

चन्द्रपुर । पटक पटक अनसन बसेर चर्चामा आएका डा. गोबिन्द...

रौतहट । रौतहटको गरुडा नगरपालिका वडा नम्बर ४ को...

रौतहट । सत्याग्रह पुरुषको उपनाम प्राप्त गरेका डा. गोविन्द केसीले...

सप्तरी । परिवारका चार जना सदस्यको मानसिक सन्तुलनमा समस्या...

सप्तरी । श्रृंखलाबद्ध चोरी तथा लुटपाटका घटनाले आजित भएको...

सप्तरी । बाक्लो हुस्सुका कारण चालकले बाटो ठम्याउन...

सप्तरी । विगत केही समय यता सप्तरी सहित तराई...

सप्तरी । विगत दुई सात्तादेखि बढेको अत्यधिक चिसोका कारण...

जनकपुरधाम । प्रदेश नम्बर २ मा काँग्रेस सहित फोरम राजपा...

लहान । राष्ट्र्यि जनता पार्टी (राजपा)नेपाल अध्यक्ष मण्डलका सदस्य एवं...

वीरगञ्ज ।प्रदेशको राजधानी मागगर्दै विहिवार आव्हान गरिएको बन्द साँझबाट खुलेको...

काठमाण्डु । प्रदेशको अस्थायी राजधानीको विषयमा आन्दोलन चर्किन थालेपछि एमालेले...

काठमाण्डु । सङ्घीय समाजवादी फोरम नेपालका अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले...

बर्दिबास : महोत्तरी जिल्लाको बर्दिवास नगरपालिका–९ मा बिहीबार न्यानो...

लन्डन । मानवीय ज्यादतीका कारण पृथ्वी दिन प्रतिदिन तातिँदै...

काठमाडौं । पाकिस्तानमा पोलियो खोपमा संलग्न दुई महिला अभियन्ता मारिएका...

काठमाडौं । स्पेनिस कोपा डेल रे फुटबलमा रियाल मड्रिडले लेगानेजालाई...

बाह्रबीसे । अरनिको राजमार्गअन्तर्गत सिन्धुपाल्चोकको बाह्रबीसे नगरपालिका–६ सखुवामा बिहीबार साँझ...

भक्तपुर । भक्तपुरमा गएराति भएको सवारी दुर्घटनामा एकजनाको मृत्यु...

कञ्चनपुर : कञ्चनपुरको वेदकोट नगरपालिका–३, छेलामा बिहीबार बेवारिसे शव फेला...