Fri, 03 Aug 2018
ताजा समाचार
अफगानिस्तानमा आत्मघाती दुई हमला, ३५ को मृत्यु ७० घाइते || इन्डोनेसिया र चीनमा भूकम्प || एप्पलको बजार मूल्य १० खर्ब डलर पुग्यो || जिम्बाबेमा विपक्षीद्वारा मतपरिणाम बहिस्कार || दुई मन्त्रीलाई शपथः चार महिला || रु २१ अर्ब ८० करोड राजश्व संकलन || पहिलो पटक प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीशको नाम अस्वीकृत || भौतिक पूर्वाधार तथा विकास मन्त्रालयमा नयाँ संरचना बन्दै || मन्त्री विश्वकर्माद्वारा निरीक्षण || आयुर्वेद, प्राकृतिक चिकित्सा पाठ्यक्रममा समावेश हुने || ट्रम्पको भारत भ्रमण निश्चित भइनसकेको अमेरिकी भनाइ || पिएमएल–एन नेताद्वारा पूर्व प्रधानमन्त्री शरीफसँग भेट || क्यालिफोर्निया डढेलोबाट एक हजार घर नष्ट || म्यानमारमा बाढीका कारण डेढलाख मानिस विस्थापित || सेन्ट्रल अफ्रिकन रिपब्लिकमा मारिएका रुसी पत्रकारलाई यातना नदिइएको पुष्टि || गुगलले चीनका लागि सेन्सर–मैत्री सर्च इन्जिन विकास गर्दैछः स्रोत || मुलुकलाई काठमा आत्मनिर्भर बनाउँछौँ : वनमन्त्री बस्नेत || दोलखामा ४.२ रिक्टरको परकम्प || घरजग्गा कारोवारबाट रु दुई करोड २८ लाख राजश्व || राष्ट्रियसभाका समितिमा रहने सदस्यको नाम अनुमोदित || आँखा पाक्ने रोगका बिरामी बढे || सरकारलाई आर्थिक र राजनीतिक रुपान्तरण गर्न समय दिनुपर्ने : अध्यक्ष || ट्याक्टर दुर्घटनामा दुईको मृत्यु || विकास र समृद्धिको नारा पूरा गर्न सक्दैनः नयाँ शक्ति || स्वास्थ्य सेवा केन्द्रमा सिलबन्दी || दश महिनाभित्र भैरहवाबाट अन्तर्राष्ट्रिय उडान शुरु हुन्छ : मन्त्री अधिकारी || प्रदेश नं १ : दुई विधेयक पारित || पैसा र पहुँच नहुनेले सेयरमा हेरेरै बस्ने प्रवृत्तिको अन्त्यः मन्त्री || डुबेर बालिकाको मृत्यु || क्रिकेटः श्रीलंकाले पहिलो ब्याटिङ रोज्यो || राष्ट्रसंघीय महासचिव जापान जाने || प्रदेश नं. ७ प्रदेशसभा सदस्यद्वारा समसामयिक विषयमा ध्यानाकर्षण || महिला शिक्षित नभएसम्म सामाजिक विकृति अन्त हुन्न : मुख्यमन्त्री राउत || काँग्रेसले तीन दिन आधा झण्डा झुकाउने || बडाहाकिमका छोरा बने देशकै सर्वोकृष्ट किसान || पर्सागढीमा ‘विपन्नको आँगनमा मेयर’ कार्यक्रम || शोक प्रस्ताव पारित || कुरा गरिरहेकै समयमा मोबाइल फोन विस्फोट हुँदा युवकको मृत्यु || नेपाली क्रिकेटको तीन दशकः एक दिवसीय खेल्दासमेत पूर्वाधार निर्माणमा ढिलाइ || नयाँ दिल्लीमा दलालको फन्दाबाट ३९ नेपाली महिलाको उद्धार ||
हिन्दीको विरोध किन ?

माघ १५, २०७४

  • बालकेश्वर ठाकुर

हिन्दी,  नेपाली,  मैथिली,  भोजपुरी  र  अवधी  संस्कृत    भाषाकाभगिनीभाषाहरु    हुन्    ।    यी    संस्कृतशखितभाषाहरु  नेपाल–भारतको  सीमावारी–पारी   साझा   देसी   भाषाको   रुपमाप्रयोग   भएको   पाइन्छ  ।  प्रयोगकर्ताका  लागियिनीहरु  संगको  लगाव  स्वाभाविकहुन  जान्छ  ।  तर  हिन्दीवाहेक  अरुहरुले  भौगोलिक संकीर्णतालाई चिर्नन सकेकाले सर्वव्यापी र सर्वग्राह्यहुन सकेनन् । भोजपुरी र अवधी जस्ता भाषाहरुमाकहाँ छन् उच्च स्तरिय र पठनीय ग्रन्थहरु ?यीभाषाहरुमाव्याकरणको पुस्तकहरु छन् ?कानुनस दर्शन,    विज्ञान,    मानवशास्त्रादिका    रचनाहरु    मैथिलीमा  भेटिन्छन्  ?  नेपालमा  छैनन्  ।  संसारका  कुनै विश्वविद्यालयमा?भाषा        र        साहित्यको        विकास        कृतिकारको     व्यक्तित्वमा     भर     पर्दछ     ।     भाषाप्रगामीप्रक्रमहो । चौधौं शताब्दीको अन्ततीर लन्डन   र   यसका   वरीपरी   अंग्रेजीकाचारवटा   उपभाषिकाहरु थिए । ज्योफ्रे चौसर भन्ने लेखकले इस्टर्न  डाइअलेक्ट  –पूर्वमाबोलिने  उपभाषिका)  मा  पुस्तकहरु  लेखेर  अंग्रेजीभाषालाई  राष्ट्रिय  भाषाको  स्वरुपप्रदान  गरे  ।  भानुभक्त  रामायण  लेखेर  नेपालीभाषालाई  भाषाबनाए  ।  त्यसै  गरी  सन्त तुलसीदासले श्री रामचरित मानसको रचना गरी हिन्दीभाषालाई सम्पूर्ण आर्यावर्तको राष्ट्रिय भाषानिर्माण  गरे  ।  आजहिन्दी  संसारकै  तेश्रो  सवैभन्दा बढी बोलिने भाषाभइसकेको छ । यसले अन्तराष्ट्रिय स्वरुप ग्रहण गरी सकेको छ ।हिन्दीभाषाको  विकास  रोचक  घटना  क्रमहरु  सँगप्रारम्भ  भएको  हो  ।  श्री  रामचरितमानसकाप्रमुख  टिकाकार  श्री  हनुमानप्रसाद  पोद्यारअनुसार  सन्त  तुलसीदासले    रामायणको    रचनाकाशीमाथाल्नु    भयो   ।   दिउँसो   संस्कृतमा   लेखिएकापद्यहरु   रात्रिलुप्तभइहाल्थे  ।सातदिन  सम्म  यो  घटनाक्रम  रहयो   ।   आठौँ   दिन   रात्रिको   बेला   स्वयं   भगवानशिव  र  पार्वती  सन्त    तुलसीदासलाई    दर्शन    दिए    ।    तत्    पश्चातउनलाई अयोध्यामागएर रामचरितमानसको रचनागर्न           शंकर           भगवानको आदेश भयो । यो  कुराको  स्वीकारोक्ति  बालकाण्डको दोहा नं. १५ द्वारा स्वयं संसारकै कवि सिरोमणी सन्त तुलसीदासले गर्नु भएको छ ःसपनेहुँ साँचेहु मोही पर जौं हर गौरी पसाउ ।तौं फुर होउ जो कहेउँ सब भाषाभनितिप्रभाउ ।।कतिले तुलसीकृत रामायण अवधीमा लेखिएको हो  भनेर  भन्छन  ।  तर  भाषाशास्त्रीले  हिन्दीभाषाका  सम्पूर्ण संरचनाहरु यस महाकाव्यमाविद्यमान छन् भने कुरो सजिलै पतालगाउन सक्छ । तलकाचौपाइ पढौं –उलटि पलटि लंका सवजारी कुदि पडा पुनिसिन्धुमझारी श्री  रामचरितमानसको  रचना  गरेर  तुलसीदासले  सम्पूर्ण  आर्यावर्तलाई  हिन्दीभाषा,  साहित्य,  दर्शन,  धर्म,  संस्कृति,  संस्कार  र  जीवन  पद्धति  दिनुभएको  छ  ।  यी  सब  दिनलाई  उहाँले  कमविरोध  खेप्नु  परेको थिएन । ब्राम्हणहरुले तुलसीदासलाई पाखण्डी भने । रामायणलाईबाबाविश्नाथको मन्दिरमा राखेर परीक्षालिइयो  ।  यसलाई  चोरी  गर्ने  योजना  समेत  बन्यो  ।  आजउहाँद्वारा  प्रदत्तभाषाबोल्नुहुँदैन,  पढ्नु  हुँदैन भन्ने जो सुकै होस हाम्रो दुश्मनहो ।संस्कृत–शखितवाअन्यजुनभाषा    मन    लाग्छ    बोल्नुस  तर  हिन्दीबोल्नै  हुँदैन  भन्ने  कुरा  एकदमै  गलतहो  ।  नेपालमाहिन्दीबोल्नु  अराष्ट्रिय  कामहो,  भारतको  विस्तारवादको  टेवा  मिल्छ  ।  यावत  कुरा  अनापसनापमात्रै  हो  ।  वि.पी.  को  साहित्यिकयात्रा  हिन्दीबाट भएको कुरा सर्व विदित छ । के पी भट्टराई, मनमोहनअधिकारी  र  अरु  राष्ट्रिय  स्तरका  नेताहरु  हिन्दीबोलेपनि अराष्ट्रिय भएनन् । मधेसीहरुले बोले अराष्ट्रिय हुने ?मैथिलीभाषा–भाषीले        विरगंजमाभोजपुरी        नबोली  मैथिलीबोले  उपहासको  पात्रमात्रै  हुन्छ  ।  भोजपुरी  नआएहिन्दीबोल्दापापलाग्ला?  अराष्ट्रिय  कुरा  होला?  पहाडी  नेताहरु  गम्छा  र  धोतीमा  सज्जिएर   मधेसको   भोट   तान्नहिन्दीमा   भाषण   गर्न  पाउने  तर  मधेसीले  नपाउने  ?ओलीजी  र  प्रचण्डजीहरु  मधेस  झर्दा  वाभारत  प्रवास  गर्दा  कुनभाषाप्रयोग   गर्नु   होला?   मैथिली?भोजपुरी   ?अंग्रेजी?वाहिन्दी?जोसुकैले  हिन्दीबोल्लान  ।  यो  सबै  नेपाल  र  भारत  बीच  रहेको  अभूतपूर्व  सदियौं  पुरानो  भाषायिकअवस्थाहो  ।  हिन्दीबोल्न–सिक्नकुनै  स्कूल–कलेज  जानै  पर्दैन  ।  प्रमाण  भारतीय  प्र.  म.  मोदीज्यूले   नेपालको   संसदमा   अभिभाषण   गर्दा   पहाड–हिमालकाप्रतिनिधिहरुले  थपडी  पिटेको  पिटै  गरे  ।  प्रचण्डजी  सबै  भन्दा  बढी,  पक्कै  पनिहिन्दी  भाषण बुझेर होला । गणतन्त्र  आएपछि  खासगरी  मधेसमाहिन्दीको  साइत     जुडेको     छ     ।     सुसुप्तअवस्थामा     रहेका    वामपन्थी    र    उत्तरपन्थीमधेसी    हिन्दी    लेखकहरु   जुर्मुराएका   छन्   ।   उनकाकलमहरु   कविता, कथा र अन्य कृतिहरुले सिर्जन तीर लम्की सकेका   छन्   ।   संसारमाजहाँपनिगलतपवृतिहरु   हावीभएकाहामी  पाउँछौं  ।  मधेस  अच्छुतो  छैन  ।  नेपालीकाँग्रेस, एमाले र माओवादी पार्टीमालागेका मधेसी नेताहरु जानीनजानीहिन्दीको विरोध गर्नु तर्क  संगतहोइन  ।  मधेसले  सोच्ने  बेलाआएको  हो  ।  लक्ष्मी  प्रसाद  देवकोटा,  लेखनाथपौड्याल,    सिद्धिचरण    श्रेष्ठ,    बालकृष्ण    सम    जस्ता   स्रष्टाहरु   मधेसले   किनजन्माउन   सकेन   ?मधेसीलोकसेवाआयोगमाकिन फेल हुन्छ ?मधेसका मानिसहरु विवादमा पर्नुभन्दा राम्रो भाषाआयोग गठन गरी एउटा निष्कर्षमापुग्नुपर्दछ।मधेसमाभाषाविदहरुको खडेरी परेको छैन् ।नेपाल   र   भारतकामानिसहरु   एकै   भाषा   परिवारका   छन्   ।हामी   साझा   संस्कार   र   संस्कृतिबोकेका    जनताहरु    हौं    ।    तसर्थ    हिन्दीभाषा   साहित्यमा   लुकेका   ज्ञान   गंगामा   डुबुल्की  लगाउनश्रेयकर  हुन  जान्छ  ।  हिन्दीलाई  मधेसमामात्रै     नभई     देशमै     आधिकारिक     कामकाजको भाषाबनाउनु पर्दछ । मधेसमा सवै धर्म, जातजातिको  ज्ञानार्जनको  माध्यमहिन्दीहुनु  पर्दछ  ।  नरुचाउनेले अन्यभाषामा ज्ञानार्जन गरे यो उनीहरुको मौलिकअधिकार हो 

गार्डेज, अफगानिस्तान : अफगानिस्तानको पूर्वी सहर गार्डेजमा भएका आत्मघाती हमलाम...

जाकार्ता : इन्डोनेसियाको पूर्वी भागमा पर्ने मालुकु प्रान्तमा शुक्रबार...

न्यूयोर्क : आइपड, आइफोन र आइप्याडको उत्पादक कम्पनी एप्पलले बिहीबार...

हरारे : जिम्बाबेको प्रमुख विपक्षी गठबन्धन मुभमेन्ट फर डेमोक्रेटिक...

काठमाडौँ : राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले नवनियुक्त दुई मन्त्रीलाई पद तथा...

चितवन : आन्तरिक राजश्व कार्यालय भरतपुरले आर्थिक वर्ष २०७४÷७५ मा...

काठमाडौँ : नेपालको इतिहासमा पहिलो पटक प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीशको नाम...

धनगढी : प्रदेश नं ७ को भौतिक पूर्वाधार तथा...

काठमाडौँ : युवा तथा खेलकूदमन्त्री जगतबहादुर सुनार (विश्वकर्मा) ले नेपालमा...

काठमाडौँ : राष्ट्रिय पाठ्यक्रम विकास तथा मूल्यांकन परिषद्को आज बसेको...

वासिङटन : अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प भारत जाने निश्चित भइनसकेको...

इश्लामावाद, पाकिस्तान : पाकिस्तान मुस्लिम लिग–नवाज (पिएमएल–एन) का नेता सेहवाज...

लस एन्जलस, संयुक्तराज्य अमेरिका : क्यालिफोर्नियाको जङ्गलको केही भागमा लागेको...

बागो, म्यानमार : दक्षिणपश्चिमी म्यानमारमा भीषण वर्षापछि आएको बाढीको कारण...

मस्को : यसै हप्ता सेन्ट्रल अफ्रिकन रिपब्लिकमा मारिएका रुसी पत्रकारलाई...

बेइजिङ : गुगलले चीनको कठोर सेन्सरसीप (नियन्त्रण) नियमलाई सम्बोधन गर्नेगरी...

काठमाडौँ : वन तथा वातावरणमन्त्री शक्तिबहादुर बस्नेतले काठकोे उत्पादनमा वृद्धि...

काठमाडौँ : दोलखाको नाम्दु आसपास केन्द्रबिन्दु भएर आज गोरखा भूकम्पको...

म्याग्दी : जिल्लामा घरजग्गा कारोवारबाट आर्थिक वर्ष २०७४÷७५ मा...

काठमाडौँ : राष्ट्रियसभा मातहतका चार विषयगत समितिमा रहने सदस्यको...

तुलसीपुर : राप्ती आँखा अस्पताल दाङमा आँखा पाक्ने रोगका बिरामी...

विराटनगर : राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका अध्यक्ष कमल थापाले वर्तमान सरकारलाई...

रोल्पा : गएराति रोल्पा माडी गाउँपालिका–१ धारावाङमा भएको ट्याक्टर दुर्घटनामा...

काठमाडौँ : नयाँ शक्ति पार्टी नेपालले विकास र समृद्धिको...

काठमाडौँ : अनुगमनका क्रममा क्लिनिक सञ्चालनसम्बन्धी कुनै पनि कागजातहरु फेला...

काठमाडौँ : संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उडड्यनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारीले आगामी...

विराटनगर : प्रदेश नं १ को प्रदेश सभाको आज बसेको...

दोलखा : ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाइमन्त्री वर्षमान पुनले पैसा...

बनियानी, झापा : झापाको मेचीनगरमा एक बालिकाको डुबेर मृत्यु भएको...

दाम्बुल्ला, श्रीलंका : श्रीलंका र दक्षिण अफ्रिकाबीचको दोस्रो एक दिवसीय...

संयुक्त राष्ट्रसंघ : संयुक्त राष्ट्रसंघीय महासचिव एन्टोनियो गुटर्रेस नागासाकी समारोहमा...

धनगढी : प्रदेश नं ७ प्रदेशसभाको आज बसेको बैठकको विशेष...

महेन्द्रनगर, धनुषा : प्रदेश २ मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले महिला शिक्षित...

काठमाडौँ : नेपाली काँग्रेसले पार्टीका पूर्व केन्द्रीय सदस्य एवं...

गोरखा । उनी काठमाडौंको खानदानी परिवारमा जन्मिएका थिए । बाबु...

वीरगञ्ज । पर्साको पर्सागढी नगरपालिकाले ‘विपन्नको आँगनमा मेयर’ कार्यक्रमसहित चालु...

काठमाडौँ,: राष्ट्रिय सभाको आजको बैठकले प्रजातान्त्रिक एवं लोकतान्त्रिक आन्दोलनका अथक...

नयाँ दिल्ली । मोबाइल फोनमा कुरा गरिरहेको समयमा अचानक...

काठमाडु । नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट काउन्सिल (आइसिसी)को मान्यता...

काठमाडु । भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीबाट ३९ नेपाली महिलाको...