Fri, 21 Sep 2018
ताजा समाचार
मोटरसाइकल ठोक्किदा एकको मृत्यु, एक घाइते || मैथिली फिल्म "दहेजक पिरा"को पोस्टर सार्वजानिक || मातृका र रघुबीरको सम्पती छानविन गर : नेता झा || वीरगञ्ज महानगरपालिकाका २ कर्मचारी सहित ३ तीन पक्राउ || मोहर्रम पर्व मनाइँदै || सहमतिपछि यातायात सञ्चालन || संविधान कार्यान्वयन गर्न निकै चुनौती : नेता महतो || घुस लिएको अभियोगमा दुई जना पक्राउ || महोत्तरी जमुनियाँमा प्रहरी पोष्ट स्थापना || लामो दुरीमा गाडी नचल्दा यात्रुहरु अलपत्र , सामान ढुवानी पनि || मल बन्दरगाहमै थन्कियो || खेलकूदले देशलाई चिनाएको छ: मन्त्री विश्वकर्मा || पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धि फिर्ता लिन माग || डिजिटल प्रणालीको शुभारम्भ || विष्टको निधनप्रति काँग्रेसद्वारा दुःख व्यक्त || महान्यायाधिवक्तविरुद्ध खनिए ट्रम्प || माछापालन योजना || मदिरा नष्ट || एक बन्दीको मृत्यु || मुसहर बस्तीमा संविधान दिवस, संविधान सबैको साझा छहारी होस् || मौका परीक्षाको नतिजा सार्वजनिक || सीके राउतका १०० बढी कार्यकर्ता पक्राउ || डा.सीके राउतका समर्थकहरुले निकाले हजारौको संख्यामा रयाली || निर्वाचन कार्यक्रम सार्वजनिक || पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धि फिर्ता लिन माग || समृद्धिको राष्ट्रिय दायित्वमा सहयोगी हुन प्रधानमन्त्रीको आह्वान || विधार्थी फोरमको जिल्ला अधिवेशन संपन्न || लागुऔषधसहित एक पक्राउ || एसिड आक्रमणको आरोपमा एक युबक पक्राउ || मलेशियामा विषाक्त मदिरा सेवनबाट ६ को मृत्यु || मोटरसाइकल दुर्घटनामा एकको मृत्यु || फोरमले संविधान दिवस नमनाउने || आज संविधान दिवस मनाइँदै, काठमाडौंको टुंडिखेलमा विशेष समारोह || सम्बन्ध विच्छेदका लागि अदालतमा धाउने पुरुषहरुको संख्या बढ्यो || उपराष्ट्रपति पुन बुधबार चीन जाँदै || मुन–किमबीच दुई घन्टा लामो वार्ता || एएफसी यू १६ फुटबल आजदेखि काठमाडौंमा, नेपालले फिलिपिन्सको सामना गर्ने || १५ बर्ष देखि फरार प्रतिबादी पक्राउ || काठ बेचेको भन्दै स्थानीयले रेन्जपोष्ट कार्यालय घेराउ || प्रहरी चौकी बिश्रामपुर घेराउ ||
हिन्दीलाई राजयोग सुलभ होस्

चैत्र २२, २०७४

  •       बालकेश्वर ठाकुर  ,  सह प्रध्यापक, रा.रा.ब.क्याम्पस

 भौगोलिक र जातिय संकीर्णता बोकेको संसारको कुनै  पनि  भाषा  सर्वगतत्व  प्राप्त  गर्न  सक्दैन,  र  त्यो  राष्ट्र  भाषा  पनि  हुन  सक्दैन  ।  संसारभरि  ६५०००  भाषाहरु छन्  ।तर सबै राष्ट्र भाषा हुन सकेका छैनन् । नेपालमा १२३ भाषाहरु अभिलिखित छन् तर हिन्दी वाहेक  अरु  कुनै  पनि  भाषामा  सर्वव्यापकता  छैन  ।  नेपाली,  मैथिली,  भोजपुरी,  मगही÷मगधी,  बज्जिका  आदि जातिय र भौगोलिक विशेषता सूचक भाषाहरु हुन र त्यसैले यिनीहरु मध्ये कुनै सम्पूर्ण राष्ट्रको भाषा बन्न सकेका छैनन ।  जवर्जस्तीको   कुरा   छोडौं   ।   मगर,   तमाङ्ग,   लिम्बू,  खूम्बू  समुदायहरुका  आफ्ना  भाषाहरु  छन्  र  यी  भाषाहरु  तिनीहरुमै  सिमित  छन्  ।  मधेसमा  बस्ने  समुदायहरु एउटै भाषा परिवारका भएकाले भाग्यमानी छन्  ।  मैथिली,  भोजपुरी,  मगधी  बज्जिका  आदिका  जननी  संस्कृत  नै  हो  ।  नेपाली  पनि  विशुद्ध  रुपले  यसै परिवार को छ । तर यस भाषाका प्रयोगकत्र्ताले जवर्जस्ती  सम्पूर्ण  नेपाली  समुदायहरुमा  यो  भाषा  थोपारेर गलती गरेको कुरा नकार्न सकिंदैन ।मधेशका  केही  मुख्य  भौगोलिक  र  जातिय  विशेषता    सूचक    भाषाको    संदर्भ    कोट्याउन    आवश्यक   छ   ।   माडवारीहरुले   बोल्ने   माडवारी   भाषा÷बोली  उनीहरुको  विशेष  पहिचान  हो  ।  अरु  समुदाय र जातिहरुले यस भाषाप्रति सम्मान दर्शाएका छन् र दर्शाउनु पनि पर्दछ ।यो भाषा उहाँहरुको धरोहर हो  भन्ने  कुरामा  दुईमत  हुन  सक्दैन  ।  संसारका  जुन  कुनामा गए पनि उहाँहरुले आफ्नो भाषालाई जीवित राख्नु भएको छ । यो अति अभिनन्दनीय कुरो हो । यसै गरि नढाँटी भन्नु पर्दा मैथिली भाषा खास गरी ब्राम्हण र कायस्थहरुको विशेषता बोकेको भाषा हो भन्नेमा दुईमत  हुनै  सक्दैन  ।  जनकपुर  उप–महानगरपालिका  भित्र संग–संगै जन्मे र हुर्केका ब्राम्हण र कायस्थ भन्दा अरु जातिहरुको आवाज भिन्न पाइन्छ । यो भाषाप्रति अन्य सबै समुदायको समादरपूर्ण भाव हुनु पर्दछ । यी भाषाका  प्रयोगकर्ताहरुले  नै  यो  भूखण्डको  ज्ञानको  दियो  जलाएका  हुन्  ।  तर  यथार्थ  त  यथार्थ  हुन्छ  ।  मैथिलीले  व्यापकता  हासिल  गर्न  सकेको  अवस्था  छैन । यसको प्रसार जनकपुरको पश्चिम भएको छैन । महोत्तरीको पश्चिम र सर्लाहीको पूर्वी भागमा मगधीले यसलाई  छेकिसकेको  छ  ।  बारा,  पर्सा  र  रौतहटमा  सिमित छ भोजपुरी र सर्लाहीमा आएर सेलाई सकेको छ ।सम्पूर्ण मधेसमा क्षेत्रगत र जातिगत विशेषताका आधारमा एउटै भाषा÷बोलीमा भिन्नताहरु छन् ।नेपाली भाषाको अवस्थानेपाली भाषा मगही, मैथिली, भोजपुरी, बज्जिका र अबधी भन्दा पनि कान्छो छ । यो भाषाका जनक भानुभक्त र उनका केही अनुजहरु हुन् । उहाँहरुले संपुष्ट स्वस्थ  बालकको  रुपमा  जन्माएको  नेपाली  संस्कृत  र  हिन्दीको  पढाई  बन्द  हुनासाथै  सबलहुनसकेन  ।  वास्तवमा  नेपालीलाई  नेवार,  तमाङ्ग,  मगर,  लिम्बू,  समुदायहरुले पनि स्वीकार नगरी सकेको अवस्था छ । यी  सब  कुरा  भनि  रहँदा  नेपाली  भाषा  प्रति  अनादर  पैदा  गर्नु  होइन  ।  तर  यथार्थ  त  यथार्थ  नै  हुन्छ  ।  यो  भाषाका स्रष्टाहरु र यसलाई अपनाउने समुदायहरुप्रति हाम्रो अगाध सम्मान छ ।राष्ट्रिय  र  अन्तराष्ट्रिय  भाषा  हुनुका  दुइटा  प्रमुख  आधारहरु  हुन्छन्  ।  पहिलो  त्यस  भाषामा  कलम  चलाउने  कीर्तिकारहरुको  प्रभविष्णुता  एवं  विभुता  र  दोस्रो त्यो भाषाको अनुकूलनशीलताको गुण । अंग्रेजी संसारको अनुज भाषाको श्रेणीमा परेपनि यसका महान लेखकहरुले  यसलाई  राष्ट्रिय  र  अन्तराष्ट्रिय  गौरव  प्रदान  गरे  ।  यो  भाषामा  अनुकूलनशीलताको  अद्भुत  गुणछ  ।  अंग्रेजी  भाषालाई  समृद्ध  बनाउन  उदार  अंग्रेजहरुले  लैटिन,  ग्रीक  र  फ्रेन्च  भाषाहरुबाट  औँधी  मात्रामा शब्दहरु पैंचो लिए । संसारका अरुभाषाहरुबाट पनि शब्दहरु उधारो लिएर आज संसारलाई अन्तराष्ट्रिय भाषा  दिएका  छन्  ।  संख्याको  हिसाबले  भन्ने  हो  भने  चाइनिज  र  स्पैनिश  प्रथम  स्थानमा  रहेपनि  भौगोलिक  र  जातिय  संकीर्णताका  कारणहरुले  गर्दा  यिनीहरु  अन्तराष्ट्रिय भाषाहरु हुन सकेनन ।हिन्दीका विशेषता र अवस्थाहिन्दी स्वयं देवहरुका देव महादेव द्वारा अभिमंत्रित भाषा  हो  भन्ने  कुराको  प्रसंग  यसै  ’जनकपुर  टुडे’  समाचारपत्र मार्फत २०७४ साल माघ १५ गते मैले सोदाहरण प्रस्तुत गरी सकेको कुरा अवगतार्थ सबैमा अनुरोध  छ  ।  यो  लेख  मेरो  त्यो  लेखको  उत्तरकथा  हो । हिन्दी भाषाका प्रमुख जनकहरु गौस्वामी तुलसी दास,  रहीम  र  कबिर  हुन्  ।  यिनीहरु  सम्पूर्ण  विशाल  आर्यावर्तका  प्रवर्तक  हुन्  भन्ने  कुरामा  द्विमत  हुन  सक्दैन । हाम्रो पहिचान भनेकै उहाँहरुका कृतिहरुमा छ । मधेस तुलासीमय,रहीममय र कबिरमय छ भन्ने कुरा शासक वर्गले नबुझे मधेसीले बुझ्ने कि न बुझ्ने ?  उनीहरु  द्वारा  प्रदत्त  भाषा  बोल्ने  कि  न  बोल्ने  ?  यिनीहरुको नाउँमा नेपालमा चौक, शलिकादि न हुनु पर्ने ? बाल काण्डको दोहा नं. ३० (क) र (ख) पढे पछि  हामीलाई  थाहा  हुन्छ  कि  तुलसीदास  नेपालको  वाराह क्षेत्रमा नरहर्यानन्दसंग राम कथा सुनी संसारकै सर्वोत्कृष्ट ग्रन्थ श्री रामचरितमानसको रचना गरे ।भारत विस्तारवादको कपोलकल्पित हौवा खडा गरेर  सम्पूर्ण  मधेसको  पहिचानलाई  मटियामेट  गर्न  कसैले पनि दुःसाहस गर्नु हुँदैन । हिन्दी नेपालको जुन सुकै ठाउँमा बोल्न र बुझ्न सकिन्छ । हिन्दी कुनै जातको भाषा नभई सम्पूर्ण आर्यावर्तको भाषा हो । नेपाली र अंग्रेजी नबुझ्नेका लागि हिन्दी नै ज्ञानार्जनको माध्यम हो  ।  तुलसी,  रहीम  र  कबिर  हाम्रा  हुन्  ।  उनीहरुले  बोलेको भाषा हाम्रो हो । यिनीहरु हाम्रा पहिचान हुन् । तसर्थ हिन्दी राष्ट्र भाषा हुनु पर्दछ 

सिरहा । जिरोमाइल देखि बरियारपट्टि जाने सडकखण्ड...

जनकपुरधाम । धिरेन्द्र मल्टिमेडिया प्रालिको प्रस्तुति रहेको चलचित्र...

जनकपुरधाम । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी(नेकपा)का वरिष्ठ नेता रामचन्द्र झाले सरकारमा...

वीरगञ्ज । सेवाग्राहीसित घुस लिएको आरोपमा अख्तियारको टोलीले वीरगन्ज महानगरपालिकाका...

नेपालगञ्ज : इस्लाम धर्मावलम्बीको मोहर्रम पर्व बाँकेमा पनि धुमधामका...

बुटवल : मुलुकी संहितामा सवारी चालकका लागि ल्याइएको प्रावधानको...

कञ्चनपुर । राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालका अध्यक्ष मण्डलका नेता राजेन्द्र...

पर्सा : विद्यालयको अनुमतिपत्र दिन रु एक लाख घुस...

बर्दिवास । महोत्तरी जिल्लाको भङ्गहा नगरपालिका–६ जमुनियाँ चोकमा आज...

जनकपुरधाम । चालकहरुको बन्दले जनकपुरधाम लगायत तराईका ...

वीरगञ्ज : नेपाल आयात गर्न लागिएको मल सिर्सियास्थित सुख्खा...

कास्की : सङ्घीय सरकारका युवा तथा खेलकूदमन्त्री जगतबहादुर विश्वकर्माले...

काठमाडौँ : प्रतिनिधिसभा बैठकमा सांसदले संविधान कार्यान्वयन गर्न मौलिक अधिकारसम्बन्धी...

विराटनगर : प्रदेश नं १ का मुख्यमन्त्री शेरधन राईले...

काठमाडौँ : नेपाली काङ्ग्रेसले अछामका पार्टी क्रियाशील सदस्य टेकबहादुर...

वासिंटन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले महान्यायाधिवक्ता जेफ सेसन्सप्रति तिखो...

सिरहा । माछा उत्पादन बढाई नगरक्षेत्रलाई समृद्ध बनाउने योजना सिरहाको...

लहान : सिरहा प्रहरीले जिल्लाको विभिन्न स्थानबाट डेढ हजारभन्दा...

गौशाला : महोत्तरी जिल्लाको जलेश्वर कारागारका एक बन्दीको गए राति...

बर्दिवास : महोत्तरी बर्दिवास–१४ स्थित एकीकृत नमूना मुसहर बस्तीका...

भक्तपुर : राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले कक्षा १२ को ग्रेड वृद्धि...

जनकपुरधाम । धनुषाबाट प्रहरीले सीके राउतका समर्थक १०० भन्दा बढीलाई...

जनकपुरधाम । संविधान जारी भएको दिनको विरोधमा ‘स्वतन्त्र मधेस गठबन्धन’ले...

काठमाडौँ : प्रतिनिधिसभाअन्तर्गतका १० वटा विषयगत समितिका सभापति चयनका...

काठमाडौँ : नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासङ्घले पेट्रोलियम पदार्थको...

काठमाडौँ । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले समृद्धि राष्ट्रिय सङ्कल्प...

रौतहट । समाजवादी विधार्थी फोरम नेपाल जिल्ला कार्य समिति रौतहटको...

वीरञ्ज : भारतबाट लुकाइछिपाइ नेपालतर्फ ल्याइरहेको अवस्थामा सशस्त्र प्रहरी...

चन्द्रपुर । दुई किसोरी लाई एसिड आक्रमणको आरोपमा प्रहरीले एक...

काठमाडौं : मलेसियामा विषाक्त मदिरा सेवनबाट मृत्यु हुने नेपालीको...

बागलुङ : बागलुङ नगरपालिका–२ रुद्रेपिपल भन्ने स्थानमा गएराति ग...

राजविराज । संघीय समाजवादी फोरम नेपालका अध्यक्ष समेत रहेका उप–प्रधान...

काठमाडौं । नेपालको संविधान जारी भएको तेस्रो वर्ष पूरा भई...

सिन्धुली । नयाँ मुलुकी संहिता जारी भएपछि सिन्धुलीमा सम्बन्ध विच्छेदको...

काठमाडौं । उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुन औपचारिक भ्रमणका लागि बुधबार चीन...

सोल । दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति मुन जाय इन र उत्तर...

काठमाडौं । एएफसी युथ सिक्सटिन महिला फुटबल च्याम्पियनसिपका छनोट खेल...

जीतपुर : ईलाका प्रहरी कार्यालय निजगढले १५ बर्षदेखि चोरि मुदामा...

चन्द्रपुर । जिल्लाको बृन्दावन नगरपालिका १ मा रहेको वृन्दावन...

चन्द्रपुर । रौतहटको बृन्दावन नगरपालिकाका एक युवालाई हतियार थमाएर फसाउन...