Mon, 24 Sep 2018
ताजा समाचार
सुचनाको माँग गर्दै राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ रिले अनशनमा || मदिरा पिउन आउने भारतीयका कारण होहल्ला र असुरक्षा || अपांग दाजु भाईलाइ राज्य मन्त्रीले गरे सहयोग || प्रहरीका टाउँको दुखाई , लागुऔषध प्रयोगकर्ता बालकहरु || प्रहरी जवानद्वारा आत्महत्या || घाँटी रेटिएको अवस्थामा एक युवक फेला || नायब सुब्बाको दुर्घटनामा निधन || भिठ्ठामोड–जलेश्वर–जनकपुर सडक निर्माणमा ढिलाइ || प्लास्टिक घरभित्र तरकारी खेती || पत्रकार राहत कोष स्थापना || लिभरपुल इङ्लिस प्रिमियर लिग फुटबलको शीर्ष स्थानमा || नेपाल प्रहरीको छवि धुमिल बन्दै || वडा अध्यक्षव्दारा ज्ञापन || खोलामा डुबेर एक जनाको मृत्यु || बारापर्सामा पेट्रोलियम पदार्थको अभाव || नगरस्तरमा बालबालिकाकोलागी अनिवार्य बजेट विनियोजन गरिने : || मुख्यमन्त्री राउतद्वारा राहत प्रदान || अमेरिकामा एक नेपालीसहित तीनको हत्या || मोहर्रममा हिन्दू समुदायको पनि उत्साह || नेकपामा मातृकालाई लोप्पा, महासेठ पक्ष सशक्त || यथास्थितिमा संविधान स्वीकार्य छैन् : मुख्यमन्त्री राउत || मोटरसाइकल ठोक्किदा एकको मृत्यु, एक घाइते || मैथिली फिल्म "दहेजक पिरा"को पोस्टर सार्वजानिक || मातृका र रघुबीरको सम्पती छानविन गर : नेता झा || वीरगञ्ज महानगरपालिकाका २ कर्मचारी सहित ३ तीन पक्राउ || मोहर्रम पर्व मनाइँदै || सहमतिपछि यातायात सञ्चालन || संविधान कार्यान्वयन गर्न निकै चुनौती : नेता महतो || घुस लिएको अभियोगमा दुई जना पक्राउ || महोत्तरी जमुनियाँमा प्रहरी पोष्ट स्थापना || लामो दुरीमा गाडी नचल्दा यात्रुहरु अलपत्र , सामान ढुवानी पनि || मल बन्दरगाहमै थन्कियो || खेलकूदले देशलाई चिनाएको छ: मन्त्री विश्वकर्मा || पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धि फिर्ता लिन माग || डिजिटल प्रणालीको शुभारम्भ || विष्टको निधनप्रति काँग्रेसद्वारा दुःख व्यक्त || महान्यायाधिवक्तविरुद्ध खनिए ट्रम्प || माछापालन योजना || मदिरा नष्ट || एक बन्दीको मृत्यु ||
चीन, नेपाल र भारत

बैशाख १६, २०७५

                           किशोर नेपाल

  •                                 किशोर नेपाल

 के भारत र चीनका वीच आ–आफना देशका केही भू–भागमाथि सैनिक लगायतका हस्तक्षेप भएको कारणले मात्र अविश्वास र शत्रुवत तरंगहरु उठेका हुन ?

यो    साता    विश्व–राजनीतिमा    दुइ    महत्वपूर्ण घटना भएका छन । यी दुवै घटना एशियामा  भएका  छन  ।  समयको  लामो  र  कष्टकर  अन्तरालपछि  दक्षिण  कोरियाका  राष्ट्रपति  मून  जाय  इन  र  उत्तर  कोरियाका  राष्ट्रपति  किम  जोङ  उनले  पहिलो  पटक  प्रत्यक्ष  भेटवार्ता  गरेका  छन  ।  एउटै  देश  भएर  पनि  दुइवटा  सार्वभौमिक  अस्तित्वमा  वाँडिएका यो देश एकताको सूत्रमा वाँधियो भने मानव अस्तित्वका लागि यो साह«ै ठूलो योगदान हुनेछ ।शान्ति स्थापनाले नै अन्ततः कोरियाली भूमिलाई एकवध्द वनाउनेछ । यही  कारण  हो  उत्तर  र  दक्षिण  दुइ  कोरियाका      राष्ट्रपतिको      भेटवार्ताले      शान्तिका आकांक्षाहरुलाई वढाएका छन । दक्षिण सहित सम्पूर्ण एशियाई भूखण्ड युध्द, हस्तक्षेप, आतंक र गरीवीको विद्रूप छायाँ, पारस्परिक  आशंका  र  त्राशबाट  उम्किन  सफल  भएमा  यो  शताव्दीमाथि  एशियाको  आर्थिक,  सामाजिक  र  राजनीतिक  वर्चस्व  व्हात्तै वढनेछ । एक्काइशौं शताव्दी शान्ति सहयोग  र  विकासको  शताव्दीका  रुपमा  स्थापित हुनेछ । हेर्दा   पृथक   देखिएपनि   विवादको   यही  कडीमा  पर्ने  र  कडा  स्वभाव  भएको  यो  साताको  अर्को  महत्वपूर्ण  घटना  हो  ः   भारतका   प्रधानमन्त्री   नरेन्द्र   मोदी   र   चीनका  राष्ट्रपति  सी  जिंग  पीनवीचको  भेट–वार्ता  ।  वुहान–वार्ताको  रुपमा  चर्चित  भारत–चीन   वार्ताको   सफलताले   विश्व   शान्ति र एशियाको सर्वोच्चतालाई स्थापित गर्नेछ  ।  भारत  र  चीनका  राष्ट्रप्रमुखहरु  यो  पटक  विना  कार्यसूची  भेट  गर्दैछन  ।  दुवै  देशका नेताहरुले आफनो भेट र वार्तालाई अनौपचारिक राख्न खोजेका छन । भारत र चीनका वीचको छ दशकभन्दा लामो  कटुता  एशियाको  विकासको  लागि  अवरोधक  वनेको  छ  ।  भारत  र  चीन  शान्तिको    पक्षमा    नआएसम्म    नेपाल,    पाकिस्तान, श्रीलंका, भूटान र बांगलादेशका वीचको  प्रेमालाप  मात्रले  केही  हुने  वाला  छैन । दक्षिण एशियाका उल्लेखित राष्ट्रहरुको विडम्वना  नै  यही  छ  कि  भारत  र  चीनका  वीच सम्वन्ध नसुध्रिएसम्म यहाँको आर्थिक जागरण सम्भव छैन । आर्थिक विकासका विषयमा चीन र भारतका वीच सहमतिको राजनीति शुरु नभएसम्म क्षेत्रीय विकासको परिकल्पना नै अर्थहीन हुनेछ । भारत  र  चीनले  सभ्यता,  संस्कृति  र  समृध्दिमा  दुवै  देशको  दृष्टिकोण  समान  भएको  स्वीकारगर्दै  आएका  छन  ।  खाली  ऐतिहासिक  प्रमाण–प्रमेयका  लागि  मात्र  उनीहरुले यो कुरा स्वीकार गरेका हुन भने त्यसको  कुनै  अर्थ  छैन  ।  होइन  भने,  दुइ  देश वीचको सम्वन्धमा सामयिक परिवर्तन ल्याउनका  लागि  दुवै  देशले  ध्यान  दिनुपर्ने  विषय  हो  यो  ।  अहिलेको  युगमा  सभ्यता  र संस्कृतिको उत्तराधिकारको खोजी जरुरी छ  ।  अझ,  समान  प्रकृतिका  सभ्यता  र  संस्कृतिहरुको    समीकरणले    आधुनिक    सम्वन्धलाई वलियो वनाउने मान्यता स्थापित   भै   सकेकोछ   ।   भारत  र  चीन  वीचको  कुन       विवादमा       नेपाल      कहाँ      छ  ?  भारत  र  पाकिस्तानका वीचको विवादमा चीन    कहाँ    छ    ?    यी    विषयहरुको संश्लेषण  नगरी  आफना     विचार     राजनीतिक  हिसावले  नै  लादी  हाल्ने  चलन  छ  हाम्रो  देशमा  ।  निश्चय  पनि,  यो  गतिलो चलन होइन । पछिल्लो  समयमा  विश्वको  पहिलो  शक्ति   राष्ट्रका   रुपमा   अगाडि   वढन   खोजेको चीनले पक्कैपनि प्रतिष्ठाको मूल्य वुझेकोछ  ।  चीनलाई  यो  थाह  छ  आफनो  दक्षिणी    सीमा    केरुङबाट    काठमाडौं–पोखराहुँदै     कपिलवस्तुसम्म     रेलमार्ग     वनाउनु कठिन भएपनि असम्भव छैन । तर, कपिलवस्तुबाट परसम्म निकास भएन भने त्यो रेलको कुनै काम छैन ।त्यसले नेपालमा वसहरुको अखडा मुग्लिन भएजस्तै रेलका लागि  एउटा  ठूलो  जंक्सनका  रुपमा  अर्को  मुग्लिनको विकास गर्नेछ ।भारत   र   चीनका   वीच   मैत्री   र   शान्तिको   युग   शुरुहुनु   त्यति   सजिलो   पनि  छैन  ।  भारतका  पहिला  प्रधानमन्त्री  पण्डित  जवाहरलाल  नेहरुको  समय  सन  १९६५  देखि  शुरु  भएको  दुुइ  देश  बीचको  विवादको रुपलाई नियाल्दा दुइ कोरियाको मिलन  निकै  छिटो  सम्भव  होला  ।  भारत  र   चीनवीचको   जटिलता   छिटै   सकिने   विश्वासगर्नु अत्यन्त कठिन हुन्छ । के भारत र  चीनका  वीच  आ–आफना  देशका  केही  भू–भागमाथि  सैनिक  लगायतका  हस्तक्षेप  भएको कारणले मात्र अविश्वास र शत्रुवत तरंगहरु उठेका हुन ?परिवर्तित समयमा यो तर्कलाई स्वीकारगर्न कोही तयार नहोला । एशियामा  दुइ  दर्शन,  दुइ  सभ्यता,  ती  तरंगहरुलाई  साम्य  पारेर  दुइ  देशका  वीच शान्तिपूर्ण सम्वन्धलाई यथास्थानमा    ल्याउन    दुइ          देशका          नेताहरु  वीचको  सम्वन्धमा सुधार  आउनु  पर्दछ        ।        मोदीको चीन भ्रमणले  त्यो  सम्भावनाको खोजी   गरेको   छ   जसमा   पर   बाट   हेर्दा   सीको   पनि    पूरै    सहमति    देखिन्छ । यसपटक  वुहानबाट  फर्किदा  भारत  र  चीन  दुवै  देशका  नेताले  आ–आफनो पिठ्यूँमा वोकेका अतिरिक्त वोझ र आग्रहहरु उतैका नदीमा फेंकेर फर्किएलान भन्ने आशागर्न सकिन्छ । किनभने, संसारमा आशा भन्दा ठूलो शक्ति अर्को हुँदैन ।  भारत  र  चीनले  छिमेकका  गरीव  र  अविकसित  जनताप्रति  अलिकति  कर्तव्य  वोध  गरेर  शान्तिका  पक्षमा  उदार  नीति  र  न्यायोचित   प्रवृत्ति   प्रारम्भ   गर्न   सकेभने   दक्षिण  एशियाका  साना  मुलुकका  लागि  समृध्दि टाढाको कुरा होइन ।नेपालमा      भारतकाप्रति      सतही      दृष्टिकोणराख्ने       राजनीतिक       दल,       अभियन्ताहरु,  आन्दोलनकारीहरुको  कमी  रहेन । प्रजातन्त्र स्थापनापछिका समयमा यो प्रवृत्ति वढेको छ । नेपालको संविधान लेखन हुँदैगर्दा प्रादेशिक साँध सीमानाको विषयमा भएको  आन्दोलनमा  थुप्रै  मानिसको  मृत्यु  भयो । त्यसैवेला  भारतले  अघोषित  ढंगले  नेपालका  विरुध्द  नाकावन्दी  गर्यो  ।  यो  नाकावन्दी  र  आन्दोलनको  परिणाम  पक्कै  पनि राम्रो आएन । भारतका प्रति नेपालीको मनमा  नमिठो  र  गहिरो  टीस  उत्पन्न  भयो  जुन  स्वाभाविक  थियो  ।  यो  आन्दोलनमा  सरीक  भएको  मधेशी  समुदाय  र  उसका  समर्थकहरुले   ठोस   उपलव्धि   प्राप्तगर्न   सकेनन । मधेशका मांगहरु संकुचित भए । अहिले पनि मधेशमा असन्तोष छ । यसको संवोधनगर्न कसैले सकेका छैनन । यो  नेपालको  आन्तरिक  समस्या  हो  ।  यो पटकको भ्रमणमा राम–जानकीको पूजा–अर्चना र दर्शनका लागि भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र  मोदी  जनकपुरधाम  जाने  कार्यक्रम  रहेको वताइएको छ । मोदीको जनकपुरधाम भ्रमणकोे महत्व निकै वढी छ । मोदीको जनकपुरधाम भ्रमणले नेपाल र भारतका वीच सांस्कृतिक सदभाव वढाउने त छँदैछ । यसका अतिरिक्त जनकपुरधाम र यो  संग  जोडिएका  विन्दूहरुको  विकासमा  भारतले के योगदान दिनेछ ? त्यतातिर पनि सवैको दृष्टि तानिएकोछ । तीक्ष्ण वुध्दिका, वैदिक  सभ्यताका  अनुयायी  तथा  विव्दान  व्यक्तित्वका   रुपमा   चिनिएका   भारतीय   प्रधानमन्त्री  मोदीले  आगामी  भ्रमण  मार्फत  नेपालीका   मनमा   भारतकाप्रति   रहेका   दहसत, भय, क्रोध र आक्रोश जस्ता घाउको उपचार  गर्नुछ  ।  यी  घाउहरु  नाकावन्दीका  समयदेखि लागेका हुन ।नेपाल–भारतसम्वन्धमा        जतिसुकै        ठूला   उतार   चढाव   भएपनि   सम्वन्ध   अहिलेजस्तो  तल्लो  स्तरमा  खस्किएको  थिएन   ।   नाकावन्दीपछिवृहत्तर   नेपाली   समाजमा   भारतीय   प्रधानमन्त्री   मोदीको   नाम  खलनायकका  रुपमा  निकै  प्रचलनमा  ल्याइएकोछ   ।   यो   निश्चय   पनि   राम्रो   कुरा  होइन  ।  प्रधानमन्त्री  मोदी  र  उनका  शुभचिन्तकले यसमा ध्यानदिनु जरुरी छ ।

मलंगवा । सर्लाहीको सदरमुकाम मलंगवामा राष्ट्रिय विद्यार्थी संघले तीन...

सर्लाही । भारतको विहारमा मदिरापान बिक्रीवितरण र ओसारपसारमा प्रतिबन्ध लगाइएपछि...

गौर । प्रदेश २ का कृषि ,भूमि व्यवस्था तथा सहकारी...

जीतपुर । जीतपुरमा एउटै पसलमालगातार दुई चोटीचोरी भएपछि , प्रहरीको...

स्याङ्जा : जिल्ला कारागार स्याङ्जामा कार्यरत एक प्रहरी जवानले...

जनकपुरधाम । धनुषामा एक युवक घाँटी रेटिएको अवस्थामा फेला परेका...

पशुपतिनगर, इलाम : इलामको चुलाचुली गाउँपालिकामा कार्यरत नायब सुब्बा जगत...

बर्दिवास : महोत्तरीको सदरमुकाम जलेश्वरलाई भारतीय सीमा र धनुषाको जनकपुरसँग...

बलेवा : कुलतमा लागेका युवाका लागि सुधार गृहका रुपमा स्थापना...

इलाम : नेपाल पत्रकार महासङ्घ इलाम शाखाले पत्रकारका लागि आपत्कालीन...

काठमाडु । साउथ ह्याम्पटनलाई हराउँदै लिभरपुल इङ्लिस प्रिमियर लिग फुटबलको...

काठमाडु । अपराध अनुसन्धानमा अब्बल मानिँदै आएको नेपाल प्रहरी पछिल्लो...

जनकपुरधाम । कमला नगरपालिकाका वडाअध्यक्षहरुले नगरप्रमुख रामउदगार गोइतलाई शनिवार ९...

भद्रपुर : खोलामा डुबेर मेचीनगर–८ सालघारीका ३६ वर्षीय शिवु...

जीतपुर : मुलुकी ऐनमा सवारी चालक सम्बन्धि गरिएको ब्यवस्थाको परिवर्तनको...

बर्दिबास : बालबालिकाले भयत्रासमुक्त वातावरणमा सुरक्षित र...

राजविराज : प्रदेश नं. २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले...

वाशिङ्टन, डिसी : अमेरिकाको मेरिल्याण्ड राज्यमा भएको गोली काण्डमा...

नेपालगञ्ज, बाँके : मुस्लिम समुदायको पर्व मोहर्रममा नेपालगञ्जमा हिन्दू...

काठमाण्डु । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी(नेकपा)ले टुंगो लगाएको प्रदेश ईञ्चार्ज ...

राजविराज । संविधान संशोधनको विषयमा वहस चलिरहेको बेला प्रदेश २...

सिरहा । जिरोमाइल देखि बरियारपट्टि जाने सडकखण्ड...

जनकपुरधाम । धिरेन्द्र मल्टिमेडिया प्रालिको प्रस्तुति रहेको चलचित्र...

जनकपुरधाम । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी(नेकपा)का वरिष्ठ नेता रामचन्द्र झाले सरकारमा...

वीरगञ्ज । सेवाग्राहीसित घुस लिएको आरोपमा अख्तियारको टोलीले वीरगन्ज महानगरपालिकाका...

नेपालगञ्ज : इस्लाम धर्मावलम्बीको मोहर्रम पर्व बाँकेमा पनि धुमधामका...

बुटवल : मुलुकी संहितामा सवारी चालकका लागि ल्याइएको प्रावधानको...

कञ्चनपुर । राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालका अध्यक्ष मण्डलका नेता राजेन्द्र...

पर्सा : विद्यालयको अनुमतिपत्र दिन रु एक लाख घुस...

बर्दिवास । महोत्तरी जिल्लाको भङ्गहा नगरपालिका–६ जमुनियाँ चोकमा आज...

जनकपुरधाम । चालकहरुको बन्दले जनकपुरधाम लगायत तराईका ...

वीरगञ्ज : नेपाल आयात गर्न लागिएको मल सिर्सियास्थित सुख्खा...

कास्की : सङ्घीय सरकारका युवा तथा खेलकूदमन्त्री जगतबहादुर विश्वकर्माले...

काठमाडौँ : प्रतिनिधिसभा बैठकमा सांसदले संविधान कार्यान्वयन गर्न मौलिक अधिकारसम्बन्धी...

विराटनगर : प्रदेश नं १ का मुख्यमन्त्री शेरधन राईले...

काठमाडौँ : नेपाली काङ्ग्रेसले अछामका पार्टी क्रियाशील सदस्य टेकबहादुर...

वासिंटन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले महान्यायाधिवक्ता जेफ सेसन्सप्रति तिखो...

सिरहा । माछा उत्पादन बढाई नगरक्षेत्रलाई समृद्ध बनाउने योजना सिरहाको...

लहान : सिरहा प्रहरीले जिल्लाको विभिन्न स्थानबाट डेढ हजारभन्दा...

गौशाला : महोत्तरी जिल्लाको जलेश्वर कारागारका एक बन्दीको गए राति...