Mon, 19 Nov 2018
ताजा समाचार
सात लाखको लुटपाट, पाँच जना घाइते || सडक डिभिजनको मनपरी || रंगशाला स्थलको निरीक्षण || हत्याका अभियुक्त बाबा रामपालको पक्षमा प्रदर्शन || मन्त्री यादबद्धारा ‘दिल के बात’ विमोचन || कर अधिकृत सेवाग्राही सँग || चुनावको वाचा पुरा गर्छुः नेता यादव || अयोध्याबाट बस सेवा सुरु || ४० दिनपछि प्रदेश सभा बैठक बस्दै || अढाई अर्व बढीको जग्गा किर्ते गर्ने पक्राउ || प्रदेशको नामाकरणमा काँग्रेस भित्र विवाद || शैक्षिक महाअभियानमा जुट्न शिक्षामन्त्रीको आग्रह || बलात्कारका आरोपित पक्राउ || डोनाल्ड ट्रम्पले पत्रकार खशोग्जीको हत्याको टेप सुन्नै नसक्ने ! || थ्रीस्टार सामू ब्रिगेड ब्वाइज निरीह, पुलिस र मच्छिन्द्रको बराबरी || कोबिनि हस्पिटालटी सुरु || सभापति माथिको अविश्वासको प्रस्ताव खारेज || निःशुल्क स्वास्थ्य शिविर || सामुदायिक कृषि सहकारीको साधारणसभा सम्पन्न || योगीलाई राउतले स्वागत गर्ने, सम्मानमा भण्डारा || बलात्कारीलाई पक्राउ गर्न प्रहरी उदासिन || मुख्यमन्त्री योगी भ्रमणको तयारी प्रारम्भ || स्वास्थ्य पर्यटक भित्र्याउने तयारी || आधुनिकीकरण व्यवसायीकरणमा जोड || धनुषा प्रहरीले पीडकलाई संरक्षण दिएको आरोप || एसईई उत्कृष्ट शिक्षा २०७५ पुरस्कारबाट सम्मानित || बलेरीे वनबाट काठ चोरी || दुई जनामाथि मुद्दा दर्ता || घरेलु मदिरा बिक्रिमा महिलाको संलग्नता बढ्दो || उद्योगको लागि जग्गा निरीक्षण || आखा अस्पताल जिल्लाको धरोहर ,राज्य मंत्री यादव || सडकको दोहरो मापदण्ड विरुद्ध मुद्दा || मधेशी जनता अझै अधिकारबाट बञ्चित : साँसद ठाकुर || निलम्बन द्विवेदीको नौटंकी : चौधरी || ठाकुरको हत्या || प्रिमियर लिगमा पनि 'भार' प्रयाेग हुने || सार्वजनिक भयो रणवीर र दीपिकाको विवाहको फोटो || लंकामा सांसदहरुबीच कुटाकुट, सभामुखमाथि आक्रमणको प्रयास || सीके राउतलाई सर्वोच्चमा उपस्थित गराइयो || प्रदेशको नामाकरणका लागि कार्यदलले कार्य थाले ||
चीन, नेपाल र भारत

बैशाख १६, २०७५

                           किशोर नेपाल

  •                                 किशोर नेपाल

 के भारत र चीनका वीच आ–आफना देशका केही भू–भागमाथि सैनिक लगायतका हस्तक्षेप भएको कारणले मात्र अविश्वास र शत्रुवत तरंगहरु उठेका हुन ?

यो    साता    विश्व–राजनीतिमा    दुइ    महत्वपूर्ण घटना भएका छन । यी दुवै घटना एशियामा  भएका  छन  ।  समयको  लामो  र  कष्टकर  अन्तरालपछि  दक्षिण  कोरियाका  राष्ट्रपति  मून  जाय  इन  र  उत्तर  कोरियाका  राष्ट्रपति  किम  जोङ  उनले  पहिलो  पटक  प्रत्यक्ष  भेटवार्ता  गरेका  छन  ।  एउटै  देश  भएर  पनि  दुइवटा  सार्वभौमिक  अस्तित्वमा  वाँडिएका यो देश एकताको सूत्रमा वाँधियो भने मानव अस्तित्वका लागि यो साह«ै ठूलो योगदान हुनेछ ।शान्ति स्थापनाले नै अन्ततः कोरियाली भूमिलाई एकवध्द वनाउनेछ । यही  कारण  हो  उत्तर  र  दक्षिण  दुइ  कोरियाका      राष्ट्रपतिको      भेटवार्ताले      शान्तिका आकांक्षाहरुलाई वढाएका छन । दक्षिण सहित सम्पूर्ण एशियाई भूखण्ड युध्द, हस्तक्षेप, आतंक र गरीवीको विद्रूप छायाँ, पारस्परिक  आशंका  र  त्राशबाट  उम्किन  सफल  भएमा  यो  शताव्दीमाथि  एशियाको  आर्थिक,  सामाजिक  र  राजनीतिक  वर्चस्व  व्हात्तै वढनेछ । एक्काइशौं शताव्दी शान्ति सहयोग  र  विकासको  शताव्दीका  रुपमा  स्थापित हुनेछ । हेर्दा   पृथक   देखिएपनि   विवादको   यही  कडीमा  पर्ने  र  कडा  स्वभाव  भएको  यो  साताको  अर्को  महत्वपूर्ण  घटना  हो  ः   भारतका   प्रधानमन्त्री   नरेन्द्र   मोदी   र   चीनका  राष्ट्रपति  सी  जिंग  पीनवीचको  भेट–वार्ता  ।  वुहान–वार्ताको  रुपमा  चर्चित  भारत–चीन   वार्ताको   सफलताले   विश्व   शान्ति र एशियाको सर्वोच्चतालाई स्थापित गर्नेछ  ।  भारत  र  चीनका  राष्ट्रप्रमुखहरु  यो  पटक  विना  कार्यसूची  भेट  गर्दैछन  ।  दुवै  देशका नेताहरुले आफनो भेट र वार्तालाई अनौपचारिक राख्न खोजेका छन । भारत र चीनका वीचको छ दशकभन्दा लामो  कटुता  एशियाको  विकासको  लागि  अवरोधक  वनेको  छ  ।  भारत  र  चीन  शान्तिको    पक्षमा    नआएसम्म    नेपाल,    पाकिस्तान, श्रीलंका, भूटान र बांगलादेशका वीचको  प्रेमालाप  मात्रले  केही  हुने  वाला  छैन । दक्षिण एशियाका उल्लेखित राष्ट्रहरुको विडम्वना  नै  यही  छ  कि  भारत  र  चीनका  वीच सम्वन्ध नसुध्रिएसम्म यहाँको आर्थिक जागरण सम्भव छैन । आर्थिक विकासका विषयमा चीन र भारतका वीच सहमतिको राजनीति शुरु नभएसम्म क्षेत्रीय विकासको परिकल्पना नै अर्थहीन हुनेछ । भारत  र  चीनले  सभ्यता,  संस्कृति  र  समृध्दिमा  दुवै  देशको  दृष्टिकोण  समान  भएको  स्वीकारगर्दै  आएका  छन  ।  खाली  ऐतिहासिक  प्रमाण–प्रमेयका  लागि  मात्र  उनीहरुले यो कुरा स्वीकार गरेका हुन भने त्यसको  कुनै  अर्थ  छैन  ।  होइन  भने,  दुइ  देश वीचको सम्वन्धमा सामयिक परिवर्तन ल्याउनका  लागि  दुवै  देशले  ध्यान  दिनुपर्ने  विषय  हो  यो  ।  अहिलेको  युगमा  सभ्यता  र संस्कृतिको उत्तराधिकारको खोजी जरुरी छ  ।  अझ,  समान  प्रकृतिका  सभ्यता  र  संस्कृतिहरुको    समीकरणले    आधुनिक    सम्वन्धलाई वलियो वनाउने मान्यता स्थापित   भै   सकेकोछ   ।   भारत  र  चीन  वीचको  कुन       विवादमा       नेपाल      कहाँ      छ  ?  भारत  र  पाकिस्तानका वीचको विवादमा चीन    कहाँ    छ    ?    यी    विषयहरुको संश्लेषण  नगरी  आफना     विचार     राजनीतिक  हिसावले  नै  लादी  हाल्ने  चलन  छ  हाम्रो  देशमा  ।  निश्चय  पनि,  यो  गतिलो चलन होइन । पछिल्लो  समयमा  विश्वको  पहिलो  शक्ति   राष्ट्रका   रुपमा   अगाडि   वढन   खोजेको चीनले पक्कैपनि प्रतिष्ठाको मूल्य वुझेकोछ  ।  चीनलाई  यो  थाह  छ  आफनो  दक्षिणी    सीमा    केरुङबाट    काठमाडौं–पोखराहुँदै     कपिलवस्तुसम्म     रेलमार्ग     वनाउनु कठिन भएपनि असम्भव छैन । तर, कपिलवस्तुबाट परसम्म निकास भएन भने त्यो रेलको कुनै काम छैन ।त्यसले नेपालमा वसहरुको अखडा मुग्लिन भएजस्तै रेलका लागि  एउटा  ठूलो  जंक्सनका  रुपमा  अर्को  मुग्लिनको विकास गर्नेछ ।भारत   र   चीनका   वीच   मैत्री   र   शान्तिको   युग   शुरुहुनु   त्यति   सजिलो   पनि  छैन  ।  भारतका  पहिला  प्रधानमन्त्री  पण्डित  जवाहरलाल  नेहरुको  समय  सन  १९६५  देखि  शुरु  भएको  दुुइ  देश  बीचको  विवादको रुपलाई नियाल्दा दुइ कोरियाको मिलन  निकै  छिटो  सम्भव  होला  ।  भारत  र   चीनवीचको   जटिलता   छिटै   सकिने   विश्वासगर्नु अत्यन्त कठिन हुन्छ । के भारत र  चीनका  वीच  आ–आफना  देशका  केही  भू–भागमाथि  सैनिक  लगायतका  हस्तक्षेप  भएको कारणले मात्र अविश्वास र शत्रुवत तरंगहरु उठेका हुन ?परिवर्तित समयमा यो तर्कलाई स्वीकारगर्न कोही तयार नहोला । एशियामा  दुइ  दर्शन,  दुइ  सभ्यता,  ती  तरंगहरुलाई  साम्य  पारेर  दुइ  देशका  वीच शान्तिपूर्ण सम्वन्धलाई यथास्थानमा    ल्याउन    दुइ          देशका          नेताहरु  वीचको  सम्वन्धमा सुधार  आउनु  पर्दछ        ।        मोदीको चीन भ्रमणले  त्यो  सम्भावनाको खोजी   गरेको   छ   जसमा   पर   बाट   हेर्दा   सीको   पनि    पूरै    सहमति    देखिन्छ । यसपटक  वुहानबाट  फर्किदा  भारत  र  चीन  दुवै  देशका  नेताले  आ–आफनो पिठ्यूँमा वोकेका अतिरिक्त वोझ र आग्रहहरु उतैका नदीमा फेंकेर फर्किएलान भन्ने आशागर्न सकिन्छ । किनभने, संसारमा आशा भन्दा ठूलो शक्ति अर्को हुँदैन ।  भारत  र  चीनले  छिमेकका  गरीव  र  अविकसित  जनताप्रति  अलिकति  कर्तव्य  वोध  गरेर  शान्तिका  पक्षमा  उदार  नीति  र  न्यायोचित   प्रवृत्ति   प्रारम्भ   गर्न   सकेभने   दक्षिण  एशियाका  साना  मुलुकका  लागि  समृध्दि टाढाको कुरा होइन ।नेपालमा      भारतकाप्रति      सतही      दृष्टिकोणराख्ने       राजनीतिक       दल,       अभियन्ताहरु,  आन्दोलनकारीहरुको  कमी  रहेन । प्रजातन्त्र स्थापनापछिका समयमा यो प्रवृत्ति वढेको छ । नेपालको संविधान लेखन हुँदैगर्दा प्रादेशिक साँध सीमानाको विषयमा भएको  आन्दोलनमा  थुप्रै  मानिसको  मृत्यु  भयो । त्यसैवेला  भारतले  अघोषित  ढंगले  नेपालका  विरुध्द  नाकावन्दी  गर्यो  ।  यो  नाकावन्दी  र  आन्दोलनको  परिणाम  पक्कै  पनि राम्रो आएन । भारतका प्रति नेपालीको मनमा  नमिठो  र  गहिरो  टीस  उत्पन्न  भयो  जुन  स्वाभाविक  थियो  ।  यो  आन्दोलनमा  सरीक  भएको  मधेशी  समुदाय  र  उसका  समर्थकहरुले   ठोस   उपलव्धि   प्राप्तगर्न   सकेनन । मधेशका मांगहरु संकुचित भए । अहिले पनि मधेशमा असन्तोष छ । यसको संवोधनगर्न कसैले सकेका छैनन । यो  नेपालको  आन्तरिक  समस्या  हो  ।  यो पटकको भ्रमणमा राम–जानकीको पूजा–अर्चना र दर्शनका लागि भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र  मोदी  जनकपुरधाम  जाने  कार्यक्रम  रहेको वताइएको छ । मोदीको जनकपुरधाम भ्रमणकोे महत्व निकै वढी छ । मोदीको जनकपुरधाम भ्रमणले नेपाल र भारतका वीच सांस्कृतिक सदभाव वढाउने त छँदैछ । यसका अतिरिक्त जनकपुरधाम र यो  संग  जोडिएका  विन्दूहरुको  विकासमा  भारतले के योगदान दिनेछ ? त्यतातिर पनि सवैको दृष्टि तानिएकोछ । तीक्ष्ण वुध्दिका, वैदिक  सभ्यताका  अनुयायी  तथा  विव्दान  व्यक्तित्वका   रुपमा   चिनिएका   भारतीय   प्रधानमन्त्री  मोदीले  आगामी  भ्रमण  मार्फत  नेपालीका   मनमा   भारतकाप्रति   रहेका   दहसत, भय, क्रोध र आक्रोश जस्ता घाउको उपचार  गर्नुछ  ।  यी  घाउहरु  नाकावन्दीका  समयदेखि लागेका हुन ।नेपाल–भारतसम्वन्धमा        जतिसुकै        ठूला   उतार   चढाव   भएपनि   सम्वन्ध   अहिलेजस्तो  तल्लो  स्तरमा  खस्किएको  थिएन   ।   नाकावन्दीपछिवृहत्तर   नेपाली   समाजमा   भारतीय   प्रधानमन्त्री   मोदीको   नाम  खलनायकका  रुपमा  निकै  प्रचलनमा  ल्याइएकोछ   ।   यो   निश्चय   पनि   राम्रो   कुरा  होइन  ।  प्रधानमन्त्री  मोदी  र  उनका  शुभचिन्तकले यसमा ध्यानदिनु जरुरी छ ।

गौशाला : महोत्तरी जिल्लाको सोनमा गाउँपालिका– ३ खखनाको ३...

चन्द्रपुर : रौतहटको चन्द्रनिगाहपुर पुर्व पश्चिम राजमार्गमा चल्ने सवारीसाधनले...

जनकपुरधाम । संघीय सरकारका यूवा तथा खेलकुद मन्त्री ...

जनकपुरधाम : हत्या अभियोगमा अदालतले जन्मकैद सजाय सुनाएपछि जेल...

जनकपुरधाम : अरुणकान्तद्धारा अभिनित भिडियो गीत ‘दिल के बात’ विश्वकै...

जीतपुर : कर तिर्ने सेवाग्राहीको जिज्ञासा र समस्या बुझन ...

सिरहा । सिरहाको कर्जन्हा नगरपालिका वासी संग चुनाको वेला वाचा...

जनकपुरधाम । अयोध्याबाट नियमित रुपमा बस सेवा सञ्चालन भएको छ...

जनकपुरधाम । प्रदेश सभाको चालु अधिवेशनको बैठक ४० दिनपछि मंसिर...

जनकपुरधाम । गुठी संस्थानको नाममा रहेको साढे दुई बिघा...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को नामाकरणको विषयमा नेपाली काँग्रेस भित्र...

बर्दिवास : शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री गिरिराजमणि पोखरेलले उत्पादनमूलक...

सप्तरी : सप्तरीकी १५ वर्षीया एक बालिकालाई बलात्कार गरेको...

काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले साउदी अरेबियाका पत्रकार जमाल...

काठमाडौं । शहीद स्मारक ए डिभिजन लिग फुटबलमा थ्रीस्टार क्लबको...

जीतपुर । कोबिनि हस्पिटालटी म्यानेजमेन्ट प्रा.लि ...

गौर । नेपाल पत्रकार महासंघ रौतहटको सभापति रविन्द्र...

जनकपुरधाम । रामजानकी विवाहमहोत्सवमा सहभागि हुन जनकपुरधाम आउन लागेका भारत...

वीरगञ्ज । जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साले बलात्कारका अभियुक्तहरुलाई पक्राउ गर्न...

जनकपुरधाम । भारतको सत्तारुढ दल भारतीय जनता पार्टीका चर्चित हिन्दूवादी...

जनकपुरधाम । संघिय समाजवादी फोरम नेपालका अध्यक्ष समेत रहेका उपप्रधान...

जनकपुरधाम । माछा सुपरजोन जनकपुर धाम ,धनुषा का कार्यालय प्रमुख...

जनकपुरधाम । धनुषाका प्रहरीले पीडितलाई न्याय दिलाउनुको साट्टो पिडकलाई संरक्षण...

मलंगवा । सर्लाहीको सदरमुकाम मलंगवा नगरपालिका वडा नंंंंं. ६ खुटौनाको...

चन्द्रपुर । रौतहटको बलेरी ईलाका वन कार्यालयको वन क्षेत्रमा एकै...

कुलदिप दास , जनकपुरधाम । धनुषामा बोक्सीको आरोप लगाएको भन्दै...

चन्द्रपुर । रौतहटमा प्रहरीले घरेलु मदिरा उत्पादन र बिक्रि बितरणमा...

चन्द्रपुर । रौतहटको चन्द्रपुर नगरपालिकामा बिशेष आर्थिक क्षेत्र (सेज) स्थापना...

रौतहट : कार्यक्रममा प्रदेश नम्बर २ का कृषि भूमि...

जनकपुरधाम । नगर क्षेत्र भित्र एउटै सडकको दोहरो मापदण्ड...

जलेश्वर । राष्ट्रिय जनता पार्टी (राजपा)नेपालका अध्यक्ष मण्डलका संयोजक समेत...

वीरगञ्ज । नेपाली काग्रेस पर्साका सभापति अजय द्धिवेदी सभापति...

जनकपुरधाम । धनुषा जिल्लाको विदेह नगरपालिकाको वडा नम्बर ५ मुडिवा...

इंग्लिस प्रिमियर लिग फुटबलको अर्को सिजनमा भिडियो असिसटेन्ट रेफ्री ‘भार’...

पछिल्लो २४ घण्टामा भारत तथा विश्वभरका बलिउडका प्रशंसक एउटा तस्बिरको...

काठमाडौं । श्रीलंकामा महिन्दा राजापाक्षेका समर्थक र विरोधी सांसदहरुबीच बिहीबार...

काठमाडौं । राज्यविद्रोहकोे मुद्दामा पक्राउ परेका सीके राउतलाई सर्वोच्च...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को नामाकरण र स्थायी राजधानी तोक्न...