Sun, 18 Nov 2018
ताजा समाचार
मुख्यमन्त्री योगी भ्रमणको तयारी प्रारम्भ || स्वास्थ्य पर्यटक भित्र्याउने तयारी || आधुनिकीकरण व्यवसायीकरणमा जोड || धनुषा प्रहरीले पीडकलाई संरक्षण दिएको आरोप || एसईई उत्कृष्ट शिक्षा २०७५ पुरस्कारबाट सम्मानित || बलेरीे वनबाट काठ चोरी || दुई जनामाथि मुद्दा दर्ता || घरेलु मदिरा बिक्रिमा महिलाको संलग्नता बढ्दो || उद्योगको लागि जग्गा निरीक्षण || आखा अस्पताल जिल्लाको धरोहर ,राज्य मंत्री यादव || सडकको दोहरो मापदण्ड विरुद्ध मुद्दा || मधेशी जनता अझै अधिकारबाट बञ्चित : साँसद ठाकुर || निलम्बन द्विवेदीको नौटंकी : चौधरी || ठाकुरको हत्या || प्रिमियर लिगमा पनि 'भार' प्रयाेग हुने || सार्वजनिक भयो रणवीर र दीपिकाको विवाहको फोटो || लंकामा सांसदहरुबीच कुटाकुट, सभामुखमाथि आक्रमणको प्रयास || सीके राउतलाई सर्वोच्चमा उपस्थित गराइयो || प्रदेशको नामाकरणका लागि कार्यदलले कार्य थाले || बन्ने भो रामजानकी स्टेडियम || मुख्यमन्त्रीद्वारा खानेपानी ओभरहेड टैंकको उद्वघाटन || बिभेदकारी नीतिले कुस्ती ओझेलमा || नवनिर्वाचित पदाधिकारीहरुको सथप ग्रहण || दुर्घटना बीमा गर्न पत्रकारलाई आग्रह || शहीद परिवार भेट्न प्रचण्ड र बादल गाउँमा || रत्नजित र दिपेश क्वार्टरफाइनलमा || दीपिका-रणवीरको बिहे इटालीको सात शताब्दी पुरानो दरबारमा || १३ वर्षीय बालकको बक्सिङ रिङमै मृत्यु, थाइल्यान्डमा खैलाबैला || विश्व बैङ्कसँग १८ अर्बको सम्झौता || कांग्रेसभित्र गुटैगुट || भैरहवा मालपोत अनलाइनमा || कृषि विश्वविद्यालयमा आगजनी || नेपाल प्रहरीलाई ‘डिजिटल गर्भनेन्स अवार्ड’ || सूर्यदेवको आराधना गरी छठपर्व मनाइँदै, यस्तो छ व्रतविधि || बरियारपट्टीको सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव || छठ पर्वमा चढाइने केरा जनकपुरधामको बार्ह बिघा || छठ पर्वमा चढाइने उखु जनकपुरधामको बार्ह बिघ्घा नजिकै || छठको तयारी अन्तिम चरणमा || विपन्न परिवारलाई वडाअध्यक्षको सहयोग || सरकार संघीय शिक्षा ल्याउने तयारीमा ||
विकासको एक आधार—मातृभाषा

जेठ २५, २०७५

  •                                     धर्मेन्द्र झा

 चीनमा ९० प्रतिशतभन्दा बढी जनता एउटै समुदायका छन, त्यो हो हान । यस दृष्टिले चीनमाकरिवकरिव एकभाषीको अवस्थाविद्यमान छ । तर चीनले दशप्रतिशतभन्दाकम संख्यामा रहेका थुप्रै भाषाभाषीलाई समेट्दै अधिकारसम्पन्नबनाएको छ । चीनमा पाँचवटा स्वशासितप्रदेश छ र तीप्रदेशमात्यहीँको जातीय समुदाय र भाषालाई प्रश्रय दिइएको छ । चीनआजको अवस्थामा आइपुग्न त्यहाँको भाषिकनीतिले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ भन्दाअसत्य ठहर्दैन । चीनले त्यहाँको विकास यात्राको प्रारम्भ नै आफ्नै भाषाका माध्यमबाट थालेको हो ।

अहिले नेपाली राजनीति एकपटक फेरि तरंगितबन्नपुगेको छ । तरंगितहुने धेरै विषय छन् ।यसैमध्येको एक हो, भाषाको विषय । प्रदेश नम्बर दुईमाप्रदेशको भाषा के हुने भन्ने विषयअहिले निकै चर्चामा छ । प्रदेशले नेपालीकाअतिरिक्त देशका राष्ट्रभाषामध्ये अधिकबोलिनेदुई भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषा तय गर्न सक्छ, वागर्नुपर्छ । प्रदशदुईका आठ जिल्लामध्ये सप्तरी, सिरहा, धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही मैथिलीभाषी क्षेत्र हुन् भने रौतहटवासीहरु यस जिल्लामा मैथिली, वज्जिका र मगधीभाषाबोलिने दावीगर्दछन् । त्यस्तै बारा र पर्सा भोजपुरीभाषीबहुल क्षेत्र हो । यीजिल्लाहरुमापनि मैथिली र वज्जिकाबोलिने सम्बन्धितभाषीको दावी छ । नेपालीभने कुनै न कुनैरुपमा सबै जिल्लामाबोलिन्छ । यी सबै भाषामध्ये यस प्रदेशमा मैथिली सर्वाधिकबोलिने भाषाहो भने भोजपुरी दोस्रो बढी बोलिने भाषाहो । यस प्रदेशमा केहीले हिन्दीभाषापनिप्रयोग गर्छन् । एउटा कुरामा के समानता छ भने मातृभाषाका रुपमा मैथिली सबैभन्दा बढी बोलिने र हिन्दीकमबोलिने भएपनि यस प्रदेशमायीदुवै यस्ता भाषाहुन् जो प्रदेशभरिका जनताले कुनै न कुनैरुपमाबोल्दछन् र बुझ्दछन् पनि । प्रदेश सरकारले यिनैमध्ये कुनै दुई भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषाको रुपमामान्यताप्रदानगर्नु पर्नेछ, जो सहजै सम्भव हुने देखिदैन । प्रदेश नम्बर दुईको भूगोललाई अध्ययनगर्ने हो भने यसमा रहेका आठ जिल्लाप्राचीनमिथिला, जसको इतिहास आजको मधेशभन्दानिकै पुरानो छ, भूमिसँग सम्बद्ध छन् । इतिहास अध्ययन् गर्दैगएका खण्डमा यस क्षेत्रमाप्रचीनमिथिला र मध्यकालीनमिथिलाका राजधानीअवस्थित रहेको पाउन सकिन्छ । यसको उदाहरणका रुपमाजनकपुर र सिम्रौनगढलाई प्रस्तुत् गर्न सकिन्छ । यस प्रदेशकाजनताले केहीअपवादबाहेक, जसले जे बोले पनित्यो प्राचीन मैथिलीभाषाकै परिवर्तित, प्रभावित, विकसित रुप हो भन्न सकिने पर्याप्तभाषा वैज्ञानिक आधार छ ।प्रदेशमा यो विषयनयाँ परिवर्तित राष्ट्रिय राजनीतिको सन्दर्भमाझन पेचिलो बन्ने निश्चित छ । प्रदेश सरकार गठनका समयमा विकसिततात्कालीन संघीय समाजवादी फोरम र राष्ट्रिय जनता पार्टीको समीकरण पछिल्लो समयमा विवादित बन्न पुगेको छ र प्रदेशमानयाँ राजनीतिक समीकरण बन्ने निश्चित बनेको छ । यस परिदृश्यमा भाषाको कुरामात्रहोइनप्रदेशका सम्पूर्ण मुद्दा प्रभावितहुने सम्भावनालाई नकार्न सकिँदैन । तर अहिलेको प्रमुखप्रतिपक्ष नेपालीकांग्रेस र संघीय सरकारको मूल घटकका रुपमा रहेको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) मैथिली र भोजपुरीको पक्षमा देखिएका छन् । खयर यो अहिले सामाजिक र सांंस्कृतिकविषयभन्दापनि राजनीतिकविषय बनेको छ । यसकाबारेमाभविष्यमा निर्णय हुँदै जाला । अहिलेलाई यससन्दर्भमाप्रतीक्षागर्नु नै युक्तिसंगत हुन्छ । यस आलेखमाप्रदेशले कुनविषयलाई सरकारी कामकाजको भाषा बनाइन्छ भन्ने सन्दर्भमा केन्द्रितहुनखोजिएको होइन । यस आलेखमा सरकारी कामकाजमामातृभाषाको महत्वका सन्दर्भमाचर्चा गर्न खोजिएको हो । मातृभाषाको सम्बन्धशिक्षासँग छ । व्यक्तिले आफ्नो मातृभाषामाजति सशक्त र सफल ढंगले सिक्न सक्दछ अन्यभाषामासिक्न, जान्न र बुझ्न कठीन हुन्छ । मातृभाषाको माध्यमबाट मानिसको सिकाईले पूर्णताप्राप्तगर्दछ र यसरी सिकिएको ज्ञानबाट मानिसले आफ्नो विचार निर्माणलाई पूर्णताप्रदानगर्न सक्दछ । यसको सम्बन्धअभिव्यक्ति र सोचको प्रकटीकरणसँग छ । सारमायसको सम्बन्धविकाससँग छ । पछिल्लो विश्वमाचीन, जापान, दक्षीण कोरिया, भियतनामलगायतका देशको विकास निर्माण प्रक्रियालाई दृष्टिगत गरियो भने पनि यो यथार्थ प्रमाणित हुन्छ । चीनमा ९० प्रतिशतभन्दा बढी जनता एउटै समुदायका छन, त्यो हो हान । यस दृष्टिले चीनमाकरिवकरिव एकभाषीको अवस्थाविद्यमान छ । तर चीनले दशप्रतिशतभन्दाकम संख्यामा रहेका थुप्रै भाषाभाषीलाई समेट्दै अधिकारसम्पन्नबनाएको छ । चीनमा पाँचवटा स्वशासितप्रदेश छ र तीप्रदेशमात्यहीँको जातीय समुदाय र भाषालाई प्रश्रय दिइएको छ । चीनआजको अवस्थामा आइपुग्न त्यहाँको भाषिकनीतिले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ भन्दाअसत्य ठहर्दैन । चीनले त्यहाँको विकास यात्राको प्रारम्भ नै आफ्नै भाषाका माध्यमबाट थालेको हो । माथिपनिउल्लेखगरिसकियोभाषाको सम्बन्ध सोच्ने कुरासँग छ । मानिसले अन्यविनिमयजुनसुकै भाषाका माध्यमबाट गर्ने भएपनि सोच्ने कुरा भने आफ्नै भाषाका माध्यमबाट गर्दछ । भाषाविज्ञहरुका अनुसार, मानिसले आफ्नो भाषामा सोच्दछ र आवश्यकता परे अन्यभाषामाअभिव्यक्तगर्दछ । सम्भवतः चीनले यस कुराको आँकलनप्रारम्भकादिनमा नै गर्यो र आफ्नो विकासयात्राकालागि रणनीतिकरुपमा भाषालार्ई प्रयोग गर्यो । चीनको विकासयात्राको प्रारम्भकादिनमाचीनले अंग्रेजीभाषाका माध्यमबाट ।।।अन्तराष्ट्रिय ज्ञान’आर्जन गर्यो र त्यस ज्ञानलाई चीनीयामाअनुवाद गर्यो । डा सनयातसेनपछिका दिनमात्यहाँको सरकारले त्यहाँको बालबालिकालाई नियोजितरुपमाअध्ययन् गर्न अमेरिका पठाउन प्रारम्भ गरेको इतिहास छ । पछिल्ला दिनहरुमा पनि बालबालिकाका यस्ता अन्य समूहपनि अमेरिका पठाइए । अमेरिका पठाइएका बालबालिकाका यस्तै समूहकालान्तरमात्यहाँको ।।।थिंक ट्यांक’का रुपमाविकसितभए र यही समूहले ज्ञानमार्फत् चीनको विकासयात्रालाई मूर्तरुप प्रदानगर्ने अभियानको प्रारम्भ गरेको हो भन्दा अस्वाभाविक हुँदैन । चीनकाअधिकांशमानिस आजपनिचिनियाभन्दाअन्यकुनै भाषाको सहयोग लिनचाहँदैनन् । यिनीहरुले अन्य भाषाबाट चिनियाभाषामाअनुवाद गर्छन् र बुझ्ने प्रयत्नगर्दछन् । यस प्रयोजनकालागिचिनियाहरुले विभिन्नथरि एप्स बनाएका छन् । यस्ताअनुवादएप्सले चीन र चिनियाँजनतालाई चिनियाभाषाकै माध्यमबाट बाँकीविश्वसँगजोड्न मदद् पुर्याएको छ । यतिमात्रहोइन, चीनले वर्तमानमाप्राप्त गरेको विकासको लक्ष्यपनिभाषाकै माध्यमबाट हासिल गरेको कुरामाशंका छैन । हो पनि,चीनले आफ्नै भाषाका माध्यमबाट ज्ञानलाईचिनियाबीचविस्तारित र प्रशारित गर्यो र त्यहाँकाजनताले यसको प्रत्यक्षलाभप्राप्त गरे । आजविश्वभर कुनै पनिभाषामासिर्जना भएको ज्ञान चिनियाजनताले आफ्नै भाषाका माध्यमबाट प्राप्तगर्न सक्षम छन् । यस अवस्थामात्यस्तो ज्ञानलाई आत्मसातगर्न र त्यसलाई व्यवहारमाअनुवादगर्न चिनियाजनतालाई सहजभएको छ । यतिमात्रहोइनअनुवादको यो प्रक्रियाले चिनियाभाषालाई आजको दिनमा सर्वाधिक सम्पन्नभाषाको सूचीमादर्ता हुन सम्भव बनाएको छ । यस्तो अवस्थामाप्रश्न उठ्दछ, नेपालमा नेपालीभाषा र यहाँकाअन्य रैथाने भाषाको उपयोग यहाँको विकासका सन्दर्भमागर्ने कि नगर्ने ? यो प्रश्न महत्वपूर्ण छ । यस आलोकमाप्रदेश नम्बर २ को भाषाविवादको सन्दर्भलाई बुझ्न सकिन्छ । अभिव्यक्ति र विकासलाई आत्मसातगर्ने हो भने भाषाको औचित्य र प्रयोगलाई पनिआत्मसातगर्नु जरुरी छ । यस यथार्थलाई प्रदेश २ मात्रहोइनअन्यप्रदेशले पनि स्वीकार्नु अपरिहार्य छ । भावीदिनमा नेपालको भाषिकनीतिका सन्दर्भमामाथिउल्लेख गरिएका कुरा निकै महत्वपूर्ण हुन सक्छन् । यतिमात्रहोइन, भाषाको सम्बन्ध ज्ञान प्राप्तगर्ने प्रक्रिया, शिक्षासँगभएको कुरा स्वीकार गरिसकिएको छ । सिद्धान्तमा स्वीकार गरिएको यसै कुराकाआधारमा नेपालले प्राथमिकतहमा त्रैभाषिकशिक्षानीति तय गरेको छ । तर खास उपलब्धिप्राप्तगर्न यतिमात्रपर्याप्त छैन । कम्तिमाचीनको सन्दर्भबाट सिक्न सक्नुपर्छ ।अहिले नेपाली राजनीति एकपटक फेरि तरंगितबन्नपुगेको छ । तरंगितहुने धेरै विषय छन् ।यसैमध्येको एक हो, भाषाको विषय । प्रदेश नम्बर दुईमाप्रदेशको भाषा के हुने भन्ने विषयअहिले निकै चर्चामा छ । प्रदेशले नेपालीकाअतिरिक्त देशका राष्ट्रभाषामध्ये अधिकबोलिनेदुई भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषा तय गर्न सक्छ, वागर्नुपर्छ । प्रदशदुईका आठ जिल्लामध्ये सप्तरी, सिरहा, धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही मैथिलीभाषी क्षेत्र हुन् भने रौतहटवासीहरु यस जिल्लामा मैथिली, वज्जिका र मगधीभाषाबोलिने दावीगर्दछन् । त्यस्तै बारा र पर्सा भोजपुरीभाषीबहुल क्षेत्र हो । यीजिल्लाहरुमापनि मैथिली र वज्जिकाबोलिने सम्बन्धितभाषीको दावी छ । नेपालीभने कुनै न कुनैरुपमा सबै जिल्लामाबोलिन्छ । यी सबै भाषामध्ये यस प्रदेशमा मैथिली सर्वाधिकबोलिने भाषाहो भने भोजपुरी दोस्रो बढी बोलिने भाषाहो । यस प्रदेशमा केहीले हिन्दीभाषापनिप्रयोग गर्छन् । एउटा कुरामा के समानता छ भने मातृभाषाका रुपमा मैथिली सबैभन्दा बढी बोलिने र हिन्दीकमबोलिने भएपनि यस प्रदेशमायीदुवै यस्ता भाषाहुन् जो प्रदेशभरिका जनताले कुनै न कुनैरुपमाबोल्दछन् र बुझ्दछन् पनि । प्रदेश सरकारले यिनैमध्ये कुनै दुई भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषाको रुपमामान्यताप्रदानगर्नु पर्नेछ, जो सहजै सम्भव हुने देखिदैन । प्रदेश नम्बर दुईको भूगोललाई अध्ययनगर्ने हो भने यसमा रहेका आठ जिल्लाप्राचीनमिथिला, जसको इतिहास आजको मधेशभन्दानिकै पुरानो छ, भूमिसँग सम्बद्ध छन् । इतिहास अध्ययन् गर्दैगएका खण्डमा यस क्षेत्रमाप्रचीनमिथिला र मध्यकालीनमिथिलाका राजधानीअवस्थित रहेको पाउन सकिन्छ । यसको उदाहरणका रुपमाजनकपुर र सिम्रौनगढलाई प्रस्तुत् गर्न सकिन्छ । यस प्रदेशकाजनताले केहीअपवादबाहेक, जसले जे बोले पनित्यो प्राचीन मैथिलीभाषाकै परिवर्तित, प्रभावित, विकसित रुप हो भन्न सकिने पर्याप्तभाषा वैज्ञानिक आधार छ ।प्रदेशमा यो विषयनयाँ परिवर्तित राष्ट्रिय राजनीतिको सन्दर्भमाझन पेचिलो बन्ने निश्चित छ । प्रदेश सरकार गठनका समयमा विकसिततात्कालीन संघीय समाजवादी फोरम र राष्ट्रिय जनता पार्टीको समीकरण पछिल्लो समयमा विवादित बन्न पुगेको छ र प्रदेशमानयाँ राजनीतिक समीकरण बन्ने निश्चित बनेको छ । यस परिदृश्यमा भाषाको कुरामात्रहोइनप्रदेशका सम्पूर्ण मुद्दा प्रभावितहुने सम्भावनालाई नकार्न सकिँदैन । तर अहिलेको प्रमुखप्रतिपक्ष नेपालीकांग्रेस र संघीय सरकारको मूल घटकका रुपमा रहेको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) मैथिली र भोजपुरीको पक्षमा देखिएका छन् । खयर यो अहिले सामाजिक र सांंस्कृतिकविषयभन्दापनि राजनीतिकविषय बनेको छ । यसकाबारेमाभविष्यमा निर्णय हुँदै जाला । अहिलेलाई यससन्दर्भमाप्रतीक्षागर्नु नै युक्तिसंगत हुन्छ । यस आलेखमाप्रदेशले कुनविषयलाई सरकारी कामकाजको भाषा बनाइन्छ भन्ने सन्दर्भमा केन्द्रितहुनखोजिएको होइन । यस आलेखमा सरकारी कामकाजमामातृभाषाको महत्वका सन्दर्भमाचर्चा गर्न खोजिएको हो । मातृभाषाको सम्बन्धशिक्षासँग छ । व्यक्तिले आफ्नो मातृभाषामाजति सशक्त र सफल ढंगले सिक्न सक्दछ अन्यभाषामासिक्न, जान्न र बुझ्न कठीन हुन्छ । मातृभाषाको माध्यमबाट मानिसको सिकाईले पूर्णताप्राप्तगर्दछ र यसरी सिकिएको ज्ञानबाट मानिसले आफ्नो विचार निर्माणलाई पूर्णताप्रदानगर्न सक्दछ । यसको सम्बन्धअभिव्यक्ति र सोचको प्रकटीकरणसँग छ । सारमायसको सम्बन्धविकाससँग छ । पछिल्लो विश्वमाचीन, जापान, दक्षीण कोरिया, भियतनामलगायतका देशको विकास निर्माण प्रक्रियालाई दृष्टिगत गरियो भने पनि यो यथार्थ प्रमाणित हुन्छ । चीनमा ९० प्रतिशतभन्दा बढी जनता एउटै समुदायका छन, त्यो हो हान । यस दृष्टिले चीनमाकरिवकरिव एकभाषीको अवस्थाविद्यमान छ । तर चीनले दशप्रतिशतभन्दाकम संख्यामा रहेका थुप्रै भाषाभाषीलाई समेट्दै अधिकारसम्पन्नबनाएको छ । चीनमा पाँचवटा स्वशासितप्रदेश छ र तीप्रदेशमात्यहीँको जातीय समुदाय र भाषालाई प्रश्रय दिइएको छ । चीनआजको अवस्थामा आइपुग्न त्यहाँको भाषिकनीतिले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ भन्दाअसत्य ठहर्दैन । चीनले त्यहाँको विकास यात्राको प्रारम्भ नै आफ्नै भाषाका माध्यमबाट थालेको हो । माथिपनिउल्लेखगरिसकियोभाषाको सम्बन्ध सोच्ने कुरासँग छ । मानिसले अन्यविनिमयजुनसुकै भाषाका माध्यमबाट गर्ने भएपनि सोच्ने कुरा भने आफ्नै भाषाका माध्यमबाट गर्दछ । भाषाविज्ञहरुका अनुसार, मानिसले आफ्नो भाषामा सोच्दछ र आवश्यकता परे अन्यभाषामाअभिव्यक्तगर्दछ । सम्भवतः चीनले यस कुराको आँकलनप्रारम्भकादिनमा नै गर्यो र आफ्नो विकासयात्राकालागि रणनीतिकरुपमा भाषालार्ई प्रयोग गर्यो । चीनको विकासयात्राको प्रारम्भकादिनमाचीनले अंग्रेजीभाषाका माध्यमबाट ।।।अन्तराष्ट्रिय ज्ञान’आर्जन गर्यो र त्यस ज्ञानलाई चीनीयामाअनुवाद गर्यो । डा सनयातसेनपछिका दिनमात्यहाँको सरकारले त्यहाँको बालबालिकालाई नियोजितरुपमाअध्ययन् गर्न अमेरिका पठाउन प्रारम्भ गरेको इतिहास छ । पछिल्ला दिनहरुमा पनि बालबालिकाका यस्ता अन्य समूहपनि अमेरिका पठाइए । अमेरिका पठाइएका बालबालिकाका यस्तै समूहकालान्तरमात्यहाँको ।।।थिंक ट्यांक’का रुपमाविकसितभए र यही समूहले ज्ञानमार्फत् चीनको विकासयात्रालाई मूर्तरुप प्रदानगर्ने अभियानको प्रारम्भ गरेको हो भन्दा अस्वाभाविक हुँदैन । चीनकाअधिकांशमानिस आजपनिचिनियाभन्दाअन्यकुनै भाषाको सहयोग लिनचाहँदैनन् । यिनीहरुले अन्य भाषाबाट चिनियाभाषामाअनुवाद गर्छन् र बुझ्ने प्रयत्नगर्दछन् । यस प्रयोजनकालागिचिनियाहरुले विभिन्नथरि एप्स बनाएका छन् । यस्ताअनुवादएप्सले चीन र चिनियाँजनतालाई चिनियाभाषाकै माध्यमबाट बाँकीविश्वसँगजोड्न मदद् पुर्याएको छ । यतिमात्रहोइन, चीनले वर्तमानमाप्राप्त गरेको विकासको लक्ष्यपनिभाषाकै माध्यमबाट हासिल गरेको कुरामाशंका छैन । हो पनि,चीनले आफ्नै भाषाका माध्यमबाट ज्ञानलाईचिनियाबीचविस्तारित र प्रशारित गर्यो र त्यहाँकाजनताले यसको प्रत्यक्षलाभप्राप्त गरे । आजविश्वभर कुनै पनिभाषामासिर्जना भएको ज्ञान चिनियाजनताले आफ्नै भाषाका माध्यमबाट प्राप्तगर्न सक्षम छन् । यस अवस्थामात्यस्तो ज्ञानलाई आत्मसातगर्न र त्यसलाई व्यवहारमाअनुवादगर्न चिनियाजनतालाई सहजभएको छ । यतिमात्रहोइनअनुवादको यो प्रक्रियाले चिनियाभाषालाई आजको दिनमा सर्वाधिक सम्पन्नभाषाको सूचीमादर्ता हुन सम्भव बनाएको छ । यस्तो अवस्थामाप्रश्न उठ्दछ, नेपालमा नेपालीभाषा र यहाँकाअन्य रैथाने भाषाको उपयोग यहाँको विकासका सन्दर्भमागर्ने कि नगर्ने ? यो प्रश्न महत्वपूर्ण छ । यस आलोकमाप्रदेश नम्बर २ को भाषाविवादको सन्दर्भलाई बुझ्न सकिन्छ । अभिव्यक्ति र विकासलाई आत्मसातगर्ने हो भने भाषाको औचित्य र प्रयोगलाई पनिआत्मसातगर्नु जरुरी छ । यस यथार्थलाई प्रदेश २ मात्रहोइनअन्यप्रदेशले पनि स्वीकार्नु अपरिहार्य छ । भावीदिनमा नेपालको भाषिकनीतिका सन्दर्भमामाथिउल्लेख गरिएका कुरा निकै महत्वपूर्ण हुन सक्छन् । यतिमात्रहोइन, भाषाको सम्बन्ध ज्ञान प्राप्तगर्ने प्रक्रिया, शिक्षासँगभएको कुरा स्वीकार गरिसकिएको छ । सिद्धान्तमा स्वीकार गरिएको यसै कुराकाआधारमा नेपालले प्राथमिकतहमा त्रैभाषिकशिक्षानीति तय गरेको छ । तर खास उपलब्धिप्राप्तगर्न यतिमात्रपर्याप्त छैन । कम्तिमाचीनको सन्दर्भबाट सिक्न सक्नुपर्छ ।

 

जनकपुरधाम । भारतको सत्तारुढ दल भारतीय जनता पार्टीका चर्चित हिन्दूवादी...

जनकपुरधाम । संघिय समाजवादी फोरम नेपालका अध्यक्ष समेत रहेका उपप्रधान...

जनकपुरधाम । माछा सुपरजोन जनकपुर धाम ,धनुषा का कार्यालय प्रमुख...

जनकपुरधाम । धनुषाका प्रहरीले पीडितलाई न्याय दिलाउनुको साट्टो पिडकलाई संरक्षण...

मलंगवा । सर्लाहीको सदरमुकाम मलंगवा नगरपालिका वडा नंंंंं. ६ खुटौनाको...

चन्द्रपुर । रौतहटको बलेरी ईलाका वन कार्यालयको वन क्षेत्रमा एकै...

कुलदिप दास , जनकपुरधाम । धनुषामा बोक्सीको आरोप लगाएको भन्दै...

चन्द्रपुर । रौतहटमा प्रहरीले घरेलु मदिरा उत्पादन र बिक्रि बितरणमा...

चन्द्रपुर । रौतहटको चन्द्रपुर नगरपालिकामा बिशेष आर्थिक क्षेत्र (सेज) स्थापना...

रौतहट : कार्यक्रममा प्रदेश नम्बर २ का कृषि भूमि...

जनकपुरधाम । नगर क्षेत्र भित्र एउटै सडकको दोहरो मापदण्ड...

जलेश्वर । राष्ट्रिय जनता पार्टी (राजपा)नेपालका अध्यक्ष मण्डलका संयोजक समेत...

वीरगञ्ज । नेपाली काग्रेस पर्साका सभापति अजय द्धिवेदी सभापति...

जनकपुरधाम । धनुषा जिल्लाको विदेह नगरपालिकाको वडा नम्बर ५ मुडिवा...

इंग्लिस प्रिमियर लिग फुटबलको अर्को सिजनमा भिडियो असिसटेन्ट रेफ्री ‘भार’...

पछिल्लो २४ घण्टामा भारत तथा विश्वभरका बलिउडका प्रशंसक एउटा तस्बिरको...

काठमाडौं । श्रीलंकामा महिन्दा राजापाक्षेका समर्थक र विरोधी सांसदहरुबीच बिहीबार...

काठमाडौं । राज्यविद्रोहकोे मुद्दामा पक्राउ परेका सीके राउतलाई सर्वोच्च...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को नामाकरण र स्थायी राजधानी तोक्न...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को रामजानकी स्टेडियम अन्ततःजनकपुरधाममा ...

वीरगंज। मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले वीरगंज–२ छपकैयास्थित नवर्निमित ...

जनकपुरधाम । धनुुषाका क्षीरेश्वरनाथ...

काठमाडौँ : नेपाल पत्रकार महासङ्घले श्रमजीवी तथा स्वतन्त्र पत्रकारका...

बेनी : पारिवारिक भ्रमणको सिलसिलामा म्याग्दीमा रहनु भएका नेकपाका अध्यक्ष...

काठमाडौं । पूर्वविजेता राष्ट्रिय च्याम्पियन नेपाली सेनाका रत्नजित तामाङ...

बलिउड अभिनेता रणवीर सिंह र अभिनेत्री दीपिका पादुकोण यहि बुधबार...

बैंकक । थाइल्यान्डमा भएको बक्सिङ खेलमा १३ वर्षीय बालकको...

काठमाडौं । पुल सुधार तथा मर्मतसम्भार एवं खाद्य तथा...

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका कार्यकर्ताले गुट–उपगुट अन्त्यको आवाज उठाइरहँदा...

भैरहवा : मालपोत कार्यालय भैरहवाले आजदेखि अनलाइनबाट सेवाग्राहीलाई सेवा प्रदान...

चितवन : कृषि तथा वनविज्ञान विश्वविद्यालय रामपुरमा विद्यार्थीहरुले आगजनी...

काठमाडौँ : सूचना प्रविधिको उत्कृष्ट प्रयोग गरी कार्य गरेबापत...

जनकपुरधाम : छठ पर्वको मुख्य दिन आज साँझ अस्ताउँदो...

सिरहा । बरियारपट्टी गाउँपालिकामा रहेका सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव भएपछि...

छठ पर्वमा चढाइने केरा जनकपुरधामको बार्ह बिघा ...

छठ पर्वमा चढाइने उखु जनकपुरधामको बार्ह बिघ्घा नजिकै...

अनिल कुशवाहा , महेन्द्रनगर (धनुषा) । ...

जीतपुर । दलित, गरिब तथा बिपन्न बर्गहरुलाई छठ मनाउनकोे लागि...