Sun, 24 Feb 2019
ताजा समाचार
गोली प्रहार गरी महिलाको हत्या || एक लाख घुससहित पक्राउ || एनसेल विस्फोटका शंकास्पद १६ जना समातिए || कांग्रेसमा किचलो: आफूअनुकूल विधान बनाउने नेताहरुको रणनीतिले समस्या || प्रतिबन्धित संगठनले सञ्चालन गर्दै आएको मदरसा प्रान्तीय सरकारको नियन्त्रणमा || पुलिस तिलोत्तमा गोल्डकपको फाइनलमा, दाउफिन्ससित उपाधि भिडन्त || जनता बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाले ७ औ साधारणसभा मनाए || आवश्यकतालाई परिपुर्ति गर्न बजारको विशेष भु्मिका : मन्त्री पोखरेल || दुइदिने निःशुल्क स्वास्थ्य शिविरमा १६ सयभन्दा बढीको स्वास्थ्य परिक्षण || बिवाह उत्सवमा पटाखा पड्काउने ब्यक्तिलाई कार्यवाही गरिने || नेकपा प्रदेश विवादको प्रतिवेदन पेश, महतो पक्ष दोषी || लाटी किसोरीलाई सामुहिक बलात्कार || राजपाका मेयर ‘श्रीमान्’ उपमेयरबाट परेशान || संघले प्रदेशलाई पोष्टम्यान बनायो : मन्त्री साह || गायत्री महायज्ञ ऐतिहासिक बनाउन हिन्दू परिसद द्वारा बीरगंजमा शोभायात्रा निकलियो || ईनर्वाका सई गौत्तमको सक्रियता,चरेश सहित एक पक्राउ || प्रधानमन्त्रीलाई ज्ञापनपत्र बुझाउँदै निर्मलाको बुबाआमाद्वारा धर्ना स्थगन || ‘बुद्धको देशमा बुद्धको प्रचार’ || मोटर साईकलले जंगली जनावरलाई ठक्कर दिदा जनावर सहित २ जना || महोत्तरीमा टिपरको ठक्करले एकको मृत्यु || निर्मला पन्तको हत्या भएको ७ महिना पूरा – उपलब्धि शून्य, || श्रीमतीको बञ्चरोले हत्या गरे पश्चात, काटिएको टाउको लिएर पुलिस थाना || चन्द्रपुर वडा न. ५ द्धारा खेल सामाग्री वितरण || बन्द भएको पुलको काम सुरु || भाषा सास्कृतिको सवालमा सरकार गम्भीर देखिएन आलम || राईस मिलको जग्गा अधिग्रहण गर्ने मुख्यमन्त्रीको वाचा भएन पुरा || काँग्रेसमा विवाद गहिरिदै, केन्द्रिय समिति बैठक स्थगित || डीजे रथ चालकको मृत्यु || ‘बेटी बचाउ,बेटी पढाउ’ कार्यक्रम राष्ट्रिय बनोस् || .बर्थिङ सेन्टर स्थापना || कृषिलाई अझ प्रभावकारी बनाउन बिउ व्यवसायीलाइ नगर प्रमुख || महायज्ञ सुरु , पहिलो दिन विशाल कलश यात्रा || नेपाली काग्रेसका सभापती देउवालाई जीतपुरबासीले स्वागत || गौशाला उद्योग वाणिज्य संघको नेतृत्वमा रामराजाप्रसाद साहका प्यानल विजयी || चोरी गरिएको मोटरसाईकल सहित ३ जनालाई महोत्तरी प्रहरीले गरे सार्वजानिक || २३ दिन देखि युवक वेपत्ता || कोईरालामाथि कड्किए देउवा || ‘सनी लियोनी’ बिहारको जुनियर इञ्जिनियर पदको परीक्षामा टप ! || दुई बालिका एकै दिन बलात्कृत || लागुऔषधसहित तीन महिला पक्राउ ||
विकासको एक आधार—मातृभाषा

जेठ २५, २०७५

  •                                     धर्मेन्द्र झा

 चीनमा ९० प्रतिशतभन्दा बढी जनता एउटै समुदायका छन, त्यो हो हान । यस दृष्टिले चीनमाकरिवकरिव एकभाषीको अवस्थाविद्यमान छ । तर चीनले दशप्रतिशतभन्दाकम संख्यामा रहेका थुप्रै भाषाभाषीलाई समेट्दै अधिकारसम्पन्नबनाएको छ । चीनमा पाँचवटा स्वशासितप्रदेश छ र तीप्रदेशमात्यहीँको जातीय समुदाय र भाषालाई प्रश्रय दिइएको छ । चीनआजको अवस्थामा आइपुग्न त्यहाँको भाषिकनीतिले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ भन्दाअसत्य ठहर्दैन । चीनले त्यहाँको विकास यात्राको प्रारम्भ नै आफ्नै भाषाका माध्यमबाट थालेको हो ।

अहिले नेपाली राजनीति एकपटक फेरि तरंगितबन्नपुगेको छ । तरंगितहुने धेरै विषय छन् ।यसैमध्येको एक हो, भाषाको विषय । प्रदेश नम्बर दुईमाप्रदेशको भाषा के हुने भन्ने विषयअहिले निकै चर्चामा छ । प्रदेशले नेपालीकाअतिरिक्त देशका राष्ट्रभाषामध्ये अधिकबोलिनेदुई भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषा तय गर्न सक्छ, वागर्नुपर्छ । प्रदशदुईका आठ जिल्लामध्ये सप्तरी, सिरहा, धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही मैथिलीभाषी क्षेत्र हुन् भने रौतहटवासीहरु यस जिल्लामा मैथिली, वज्जिका र मगधीभाषाबोलिने दावीगर्दछन् । त्यस्तै बारा र पर्सा भोजपुरीभाषीबहुल क्षेत्र हो । यीजिल्लाहरुमापनि मैथिली र वज्जिकाबोलिने सम्बन्धितभाषीको दावी छ । नेपालीभने कुनै न कुनैरुपमा सबै जिल्लामाबोलिन्छ । यी सबै भाषामध्ये यस प्रदेशमा मैथिली सर्वाधिकबोलिने भाषाहो भने भोजपुरी दोस्रो बढी बोलिने भाषाहो । यस प्रदेशमा केहीले हिन्दीभाषापनिप्रयोग गर्छन् । एउटा कुरामा के समानता छ भने मातृभाषाका रुपमा मैथिली सबैभन्दा बढी बोलिने र हिन्दीकमबोलिने भएपनि यस प्रदेशमायीदुवै यस्ता भाषाहुन् जो प्रदेशभरिका जनताले कुनै न कुनैरुपमाबोल्दछन् र बुझ्दछन् पनि । प्रदेश सरकारले यिनैमध्ये कुनै दुई भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषाको रुपमामान्यताप्रदानगर्नु पर्नेछ, जो सहजै सम्भव हुने देखिदैन । प्रदेश नम्बर दुईको भूगोललाई अध्ययनगर्ने हो भने यसमा रहेका आठ जिल्लाप्राचीनमिथिला, जसको इतिहास आजको मधेशभन्दानिकै पुरानो छ, भूमिसँग सम्बद्ध छन् । इतिहास अध्ययन् गर्दैगएका खण्डमा यस क्षेत्रमाप्रचीनमिथिला र मध्यकालीनमिथिलाका राजधानीअवस्थित रहेको पाउन सकिन्छ । यसको उदाहरणका रुपमाजनकपुर र सिम्रौनगढलाई प्रस्तुत् गर्न सकिन्छ । यस प्रदेशकाजनताले केहीअपवादबाहेक, जसले जे बोले पनित्यो प्राचीन मैथिलीभाषाकै परिवर्तित, प्रभावित, विकसित रुप हो भन्न सकिने पर्याप्तभाषा वैज्ञानिक आधार छ ।प्रदेशमा यो विषयनयाँ परिवर्तित राष्ट्रिय राजनीतिको सन्दर्भमाझन पेचिलो बन्ने निश्चित छ । प्रदेश सरकार गठनका समयमा विकसिततात्कालीन संघीय समाजवादी फोरम र राष्ट्रिय जनता पार्टीको समीकरण पछिल्लो समयमा विवादित बन्न पुगेको छ र प्रदेशमानयाँ राजनीतिक समीकरण बन्ने निश्चित बनेको छ । यस परिदृश्यमा भाषाको कुरामात्रहोइनप्रदेशका सम्पूर्ण मुद्दा प्रभावितहुने सम्भावनालाई नकार्न सकिँदैन । तर अहिलेको प्रमुखप्रतिपक्ष नेपालीकांग्रेस र संघीय सरकारको मूल घटकका रुपमा रहेको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) मैथिली र भोजपुरीको पक्षमा देखिएका छन् । खयर यो अहिले सामाजिक र सांंस्कृतिकविषयभन्दापनि राजनीतिकविषय बनेको छ । यसकाबारेमाभविष्यमा निर्णय हुँदै जाला । अहिलेलाई यससन्दर्भमाप्रतीक्षागर्नु नै युक्तिसंगत हुन्छ । यस आलेखमाप्रदेशले कुनविषयलाई सरकारी कामकाजको भाषा बनाइन्छ भन्ने सन्दर्भमा केन्द्रितहुनखोजिएको होइन । यस आलेखमा सरकारी कामकाजमामातृभाषाको महत्वका सन्दर्भमाचर्चा गर्न खोजिएको हो । मातृभाषाको सम्बन्धशिक्षासँग छ । व्यक्तिले आफ्नो मातृभाषामाजति सशक्त र सफल ढंगले सिक्न सक्दछ अन्यभाषामासिक्न, जान्न र बुझ्न कठीन हुन्छ । मातृभाषाको माध्यमबाट मानिसको सिकाईले पूर्णताप्राप्तगर्दछ र यसरी सिकिएको ज्ञानबाट मानिसले आफ्नो विचार निर्माणलाई पूर्णताप्रदानगर्न सक्दछ । यसको सम्बन्धअभिव्यक्ति र सोचको प्रकटीकरणसँग छ । सारमायसको सम्बन्धविकाससँग छ । पछिल्लो विश्वमाचीन, जापान, दक्षीण कोरिया, भियतनामलगायतका देशको विकास निर्माण प्रक्रियालाई दृष्टिगत गरियो भने पनि यो यथार्थ प्रमाणित हुन्छ । चीनमा ९० प्रतिशतभन्दा बढी जनता एउटै समुदायका छन, त्यो हो हान । यस दृष्टिले चीनमाकरिवकरिव एकभाषीको अवस्थाविद्यमान छ । तर चीनले दशप्रतिशतभन्दाकम संख्यामा रहेका थुप्रै भाषाभाषीलाई समेट्दै अधिकारसम्पन्नबनाएको छ । चीनमा पाँचवटा स्वशासितप्रदेश छ र तीप्रदेशमात्यहीँको जातीय समुदाय र भाषालाई प्रश्रय दिइएको छ । चीनआजको अवस्थामा आइपुग्न त्यहाँको भाषिकनीतिले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ भन्दाअसत्य ठहर्दैन । चीनले त्यहाँको विकास यात्राको प्रारम्भ नै आफ्नै भाषाका माध्यमबाट थालेको हो । माथिपनिउल्लेखगरिसकियोभाषाको सम्बन्ध सोच्ने कुरासँग छ । मानिसले अन्यविनिमयजुनसुकै भाषाका माध्यमबाट गर्ने भएपनि सोच्ने कुरा भने आफ्नै भाषाका माध्यमबाट गर्दछ । भाषाविज्ञहरुका अनुसार, मानिसले आफ्नो भाषामा सोच्दछ र आवश्यकता परे अन्यभाषामाअभिव्यक्तगर्दछ । सम्भवतः चीनले यस कुराको आँकलनप्रारम्भकादिनमा नै गर्यो र आफ्नो विकासयात्राकालागि रणनीतिकरुपमा भाषालार्ई प्रयोग गर्यो । चीनको विकासयात्राको प्रारम्भकादिनमाचीनले अंग्रेजीभाषाका माध्यमबाट ।।।अन्तराष्ट्रिय ज्ञान’आर्जन गर्यो र त्यस ज्ञानलाई चीनीयामाअनुवाद गर्यो । डा सनयातसेनपछिका दिनमात्यहाँको सरकारले त्यहाँको बालबालिकालाई नियोजितरुपमाअध्ययन् गर्न अमेरिका पठाउन प्रारम्भ गरेको इतिहास छ । पछिल्ला दिनहरुमा पनि बालबालिकाका यस्ता अन्य समूहपनि अमेरिका पठाइए । अमेरिका पठाइएका बालबालिकाका यस्तै समूहकालान्तरमात्यहाँको ।।।थिंक ट्यांक’का रुपमाविकसितभए र यही समूहले ज्ञानमार्फत् चीनको विकासयात्रालाई मूर्तरुप प्रदानगर्ने अभियानको प्रारम्भ गरेको हो भन्दा अस्वाभाविक हुँदैन । चीनकाअधिकांशमानिस आजपनिचिनियाभन्दाअन्यकुनै भाषाको सहयोग लिनचाहँदैनन् । यिनीहरुले अन्य भाषाबाट चिनियाभाषामाअनुवाद गर्छन् र बुझ्ने प्रयत्नगर्दछन् । यस प्रयोजनकालागिचिनियाहरुले विभिन्नथरि एप्स बनाएका छन् । यस्ताअनुवादएप्सले चीन र चिनियाँजनतालाई चिनियाभाषाकै माध्यमबाट बाँकीविश्वसँगजोड्न मदद् पुर्याएको छ । यतिमात्रहोइन, चीनले वर्तमानमाप्राप्त गरेको विकासको लक्ष्यपनिभाषाकै माध्यमबाट हासिल गरेको कुरामाशंका छैन । हो पनि,चीनले आफ्नै भाषाका माध्यमबाट ज्ञानलाईचिनियाबीचविस्तारित र प्रशारित गर्यो र त्यहाँकाजनताले यसको प्रत्यक्षलाभप्राप्त गरे । आजविश्वभर कुनै पनिभाषामासिर्जना भएको ज्ञान चिनियाजनताले आफ्नै भाषाका माध्यमबाट प्राप्तगर्न सक्षम छन् । यस अवस्थामात्यस्तो ज्ञानलाई आत्मसातगर्न र त्यसलाई व्यवहारमाअनुवादगर्न चिनियाजनतालाई सहजभएको छ । यतिमात्रहोइनअनुवादको यो प्रक्रियाले चिनियाभाषालाई आजको दिनमा सर्वाधिक सम्पन्नभाषाको सूचीमादर्ता हुन सम्भव बनाएको छ । यस्तो अवस्थामाप्रश्न उठ्दछ, नेपालमा नेपालीभाषा र यहाँकाअन्य रैथाने भाषाको उपयोग यहाँको विकासका सन्दर्भमागर्ने कि नगर्ने ? यो प्रश्न महत्वपूर्ण छ । यस आलोकमाप्रदेश नम्बर २ को भाषाविवादको सन्दर्भलाई बुझ्न सकिन्छ । अभिव्यक्ति र विकासलाई आत्मसातगर्ने हो भने भाषाको औचित्य र प्रयोगलाई पनिआत्मसातगर्नु जरुरी छ । यस यथार्थलाई प्रदेश २ मात्रहोइनअन्यप्रदेशले पनि स्वीकार्नु अपरिहार्य छ । भावीदिनमा नेपालको भाषिकनीतिका सन्दर्भमामाथिउल्लेख गरिएका कुरा निकै महत्वपूर्ण हुन सक्छन् । यतिमात्रहोइन, भाषाको सम्बन्ध ज्ञान प्राप्तगर्ने प्रक्रिया, शिक्षासँगभएको कुरा स्वीकार गरिसकिएको छ । सिद्धान्तमा स्वीकार गरिएको यसै कुराकाआधारमा नेपालले प्राथमिकतहमा त्रैभाषिकशिक्षानीति तय गरेको छ । तर खास उपलब्धिप्राप्तगर्न यतिमात्रपर्याप्त छैन । कम्तिमाचीनको सन्दर्भबाट सिक्न सक्नुपर्छ ।अहिले नेपाली राजनीति एकपटक फेरि तरंगितबन्नपुगेको छ । तरंगितहुने धेरै विषय छन् ।यसैमध्येको एक हो, भाषाको विषय । प्रदेश नम्बर दुईमाप्रदेशको भाषा के हुने भन्ने विषयअहिले निकै चर्चामा छ । प्रदेशले नेपालीकाअतिरिक्त देशका राष्ट्रभाषामध्ये अधिकबोलिनेदुई भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषा तय गर्न सक्छ, वागर्नुपर्छ । प्रदशदुईका आठ जिल्लामध्ये सप्तरी, सिरहा, धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही मैथिलीभाषी क्षेत्र हुन् भने रौतहटवासीहरु यस जिल्लामा मैथिली, वज्जिका र मगधीभाषाबोलिने दावीगर्दछन् । त्यस्तै बारा र पर्सा भोजपुरीभाषीबहुल क्षेत्र हो । यीजिल्लाहरुमापनि मैथिली र वज्जिकाबोलिने सम्बन्धितभाषीको दावी छ । नेपालीभने कुनै न कुनैरुपमा सबै जिल्लामाबोलिन्छ । यी सबै भाषामध्ये यस प्रदेशमा मैथिली सर्वाधिकबोलिने भाषाहो भने भोजपुरी दोस्रो बढी बोलिने भाषाहो । यस प्रदेशमा केहीले हिन्दीभाषापनिप्रयोग गर्छन् । एउटा कुरामा के समानता छ भने मातृभाषाका रुपमा मैथिली सबैभन्दा बढी बोलिने र हिन्दीकमबोलिने भएपनि यस प्रदेशमायीदुवै यस्ता भाषाहुन् जो प्रदेशभरिका जनताले कुनै न कुनैरुपमाबोल्दछन् र बुझ्दछन् पनि । प्रदेश सरकारले यिनैमध्ये कुनै दुई भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषाको रुपमामान्यताप्रदानगर्नु पर्नेछ, जो सहजै सम्भव हुने देखिदैन । प्रदेश नम्बर दुईको भूगोललाई अध्ययनगर्ने हो भने यसमा रहेका आठ जिल्लाप्राचीनमिथिला, जसको इतिहास आजको मधेशभन्दानिकै पुरानो छ, भूमिसँग सम्बद्ध छन् । इतिहास अध्ययन् गर्दैगएका खण्डमा यस क्षेत्रमाप्रचीनमिथिला र मध्यकालीनमिथिलाका राजधानीअवस्थित रहेको पाउन सकिन्छ । यसको उदाहरणका रुपमाजनकपुर र सिम्रौनगढलाई प्रस्तुत् गर्न सकिन्छ । यस प्रदेशकाजनताले केहीअपवादबाहेक, जसले जे बोले पनित्यो प्राचीन मैथिलीभाषाकै परिवर्तित, प्रभावित, विकसित रुप हो भन्न सकिने पर्याप्तभाषा वैज्ञानिक आधार छ ।प्रदेशमा यो विषयनयाँ परिवर्तित राष्ट्रिय राजनीतिको सन्दर्भमाझन पेचिलो बन्ने निश्चित छ । प्रदेश सरकार गठनका समयमा विकसिततात्कालीन संघीय समाजवादी फोरम र राष्ट्रिय जनता पार्टीको समीकरण पछिल्लो समयमा विवादित बन्न पुगेको छ र प्रदेशमानयाँ राजनीतिक समीकरण बन्ने निश्चित बनेको छ । यस परिदृश्यमा भाषाको कुरामात्रहोइनप्रदेशका सम्पूर्ण मुद्दा प्रभावितहुने सम्भावनालाई नकार्न सकिँदैन । तर अहिलेको प्रमुखप्रतिपक्ष नेपालीकांग्रेस र संघीय सरकारको मूल घटकका रुपमा रहेको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) मैथिली र भोजपुरीको पक्षमा देखिएका छन् । खयर यो अहिले सामाजिक र सांंस्कृतिकविषयभन्दापनि राजनीतिकविषय बनेको छ । यसकाबारेमाभविष्यमा निर्णय हुँदै जाला । अहिलेलाई यससन्दर्भमाप्रतीक्षागर्नु नै युक्तिसंगत हुन्छ । यस आलेखमाप्रदेशले कुनविषयलाई सरकारी कामकाजको भाषा बनाइन्छ भन्ने सन्दर्भमा केन्द्रितहुनखोजिएको होइन । यस आलेखमा सरकारी कामकाजमामातृभाषाको महत्वका सन्दर्भमाचर्चा गर्न खोजिएको हो । मातृभाषाको सम्बन्धशिक्षासँग छ । व्यक्तिले आफ्नो मातृभाषामाजति सशक्त र सफल ढंगले सिक्न सक्दछ अन्यभाषामासिक्न, जान्न र बुझ्न कठीन हुन्छ । मातृभाषाको माध्यमबाट मानिसको सिकाईले पूर्णताप्राप्तगर्दछ र यसरी सिकिएको ज्ञानबाट मानिसले आफ्नो विचार निर्माणलाई पूर्णताप्रदानगर्न सक्दछ । यसको सम्बन्धअभिव्यक्ति र सोचको प्रकटीकरणसँग छ । सारमायसको सम्बन्धविकाससँग छ । पछिल्लो विश्वमाचीन, जापान, दक्षीण कोरिया, भियतनामलगायतका देशको विकास निर्माण प्रक्रियालाई दृष्टिगत गरियो भने पनि यो यथार्थ प्रमाणित हुन्छ । चीनमा ९० प्रतिशतभन्दा बढी जनता एउटै समुदायका छन, त्यो हो हान । यस दृष्टिले चीनमाकरिवकरिव एकभाषीको अवस्थाविद्यमान छ । तर चीनले दशप्रतिशतभन्दाकम संख्यामा रहेका थुप्रै भाषाभाषीलाई समेट्दै अधिकारसम्पन्नबनाएको छ । चीनमा पाँचवटा स्वशासितप्रदेश छ र तीप्रदेशमात्यहीँको जातीय समुदाय र भाषालाई प्रश्रय दिइएको छ । चीनआजको अवस्थामा आइपुग्न त्यहाँको भाषिकनीतिले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ भन्दाअसत्य ठहर्दैन । चीनले त्यहाँको विकास यात्राको प्रारम्भ नै आफ्नै भाषाका माध्यमबाट थालेको हो । माथिपनिउल्लेखगरिसकियोभाषाको सम्बन्ध सोच्ने कुरासँग छ । मानिसले अन्यविनिमयजुनसुकै भाषाका माध्यमबाट गर्ने भएपनि सोच्ने कुरा भने आफ्नै भाषाका माध्यमबाट गर्दछ । भाषाविज्ञहरुका अनुसार, मानिसले आफ्नो भाषामा सोच्दछ र आवश्यकता परे अन्यभाषामाअभिव्यक्तगर्दछ । सम्भवतः चीनले यस कुराको आँकलनप्रारम्भकादिनमा नै गर्यो र आफ्नो विकासयात्राकालागि रणनीतिकरुपमा भाषालार्ई प्रयोग गर्यो । चीनको विकासयात्राको प्रारम्भकादिनमाचीनले अंग्रेजीभाषाका माध्यमबाट ।।।अन्तराष्ट्रिय ज्ञान’आर्जन गर्यो र त्यस ज्ञानलाई चीनीयामाअनुवाद गर्यो । डा सनयातसेनपछिका दिनमात्यहाँको सरकारले त्यहाँको बालबालिकालाई नियोजितरुपमाअध्ययन् गर्न अमेरिका पठाउन प्रारम्भ गरेको इतिहास छ । पछिल्ला दिनहरुमा पनि बालबालिकाका यस्ता अन्य समूहपनि अमेरिका पठाइए । अमेरिका पठाइएका बालबालिकाका यस्तै समूहकालान्तरमात्यहाँको ।।।थिंक ट्यांक’का रुपमाविकसितभए र यही समूहले ज्ञानमार्फत् चीनको विकासयात्रालाई मूर्तरुप प्रदानगर्ने अभियानको प्रारम्भ गरेको हो भन्दा अस्वाभाविक हुँदैन । चीनकाअधिकांशमानिस आजपनिचिनियाभन्दाअन्यकुनै भाषाको सहयोग लिनचाहँदैनन् । यिनीहरुले अन्य भाषाबाट चिनियाभाषामाअनुवाद गर्छन् र बुझ्ने प्रयत्नगर्दछन् । यस प्रयोजनकालागिचिनियाहरुले विभिन्नथरि एप्स बनाएका छन् । यस्ताअनुवादएप्सले चीन र चिनियाँजनतालाई चिनियाभाषाकै माध्यमबाट बाँकीविश्वसँगजोड्न मदद् पुर्याएको छ । यतिमात्रहोइन, चीनले वर्तमानमाप्राप्त गरेको विकासको लक्ष्यपनिभाषाकै माध्यमबाट हासिल गरेको कुरामाशंका छैन । हो पनि,चीनले आफ्नै भाषाका माध्यमबाट ज्ञानलाईचिनियाबीचविस्तारित र प्रशारित गर्यो र त्यहाँकाजनताले यसको प्रत्यक्षलाभप्राप्त गरे । आजविश्वभर कुनै पनिभाषामासिर्जना भएको ज्ञान चिनियाजनताले आफ्नै भाषाका माध्यमबाट प्राप्तगर्न सक्षम छन् । यस अवस्थामात्यस्तो ज्ञानलाई आत्मसातगर्न र त्यसलाई व्यवहारमाअनुवादगर्न चिनियाजनतालाई सहजभएको छ । यतिमात्रहोइनअनुवादको यो प्रक्रियाले चिनियाभाषालाई आजको दिनमा सर्वाधिक सम्पन्नभाषाको सूचीमादर्ता हुन सम्भव बनाएको छ । यस्तो अवस्थामाप्रश्न उठ्दछ, नेपालमा नेपालीभाषा र यहाँकाअन्य रैथाने भाषाको उपयोग यहाँको विकासका सन्दर्भमागर्ने कि नगर्ने ? यो प्रश्न महत्वपूर्ण छ । यस आलोकमाप्रदेश नम्बर २ को भाषाविवादको सन्दर्भलाई बुझ्न सकिन्छ । अभिव्यक्ति र विकासलाई आत्मसातगर्ने हो भने भाषाको औचित्य र प्रयोगलाई पनिआत्मसातगर्नु जरुरी छ । यस यथार्थलाई प्रदेश २ मात्रहोइनअन्यप्रदेशले पनि स्वीकार्नु अपरिहार्य छ । भावीदिनमा नेपालको भाषिकनीतिका सन्दर्भमामाथिउल्लेख गरिएका कुरा निकै महत्वपूर्ण हुन सक्छन् । यतिमात्रहोइन, भाषाको सम्बन्ध ज्ञान प्राप्तगर्ने प्रक्रिया, शिक्षासँगभएको कुरा स्वीकार गरिसकिएको छ । सिद्धान्तमा स्वीकार गरिएको यसै कुराकाआधारमा नेपालले प्राथमिकतहमा त्रैभाषिकशिक्षानीति तय गरेको छ । तर खास उपलब्धिप्राप्तगर्न यतिमात्रपर्याप्त छैन । कम्तिमाचीनको सन्दर्भबाट सिक्न सक्नुपर्छ ।

 

कपिलवस्तु । कपिलवस्तुको वाणगंगा नगरपालिकामा एक महिलाको हत्या भएको छ...

कपिलबस्तु । कपिलबस्तुमा एक लाख घुस रकमसहित विद्यालय ब्यवस्थापन समितिका...

काठमाडौं । मुलुकका विभिन्न क्षेत्रमा रहेका टेलिफोन सेवा प्रदायक कम्पनी...

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसले महासमिति बैठक सकिएको दुई महिना बितिसक्दा...

इस्लामावाद । पाकिस्तानको पञ्जाव प्रान्तीय सरकारले प्रतिबन्धित संगठन जैस–ए–मोहम्मदको...

बुटवल: नेपाल पुलिस क्लब बुटवलमा जारी २१औं तिलोत्तमा गोल्डकप फुटबल...

महोत्तरी । महोत्तरीको औरहीस्थित जनता बचत तथा ऋण सहकारी...

आवश्यकताहरुलाई एकअर्कालाई आर्थिक रुपमा विकास गर्नका लागि वजारले महत्वपुर्ण...

सर्लाही । २ नम्बर प्रदेशका सांसद माननीय निरा...

सर्लाही । बिवाह लगायतको उत्सवमा पटाखा पडकाएर रमाइलो गरेको क्रम...

नेकपा कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)प्रदेश नम्वर २ को संसदीय दलमा...

सिरहामा दुई जनाको बलात्कारको घटना सेलाउन नपाउँदै सप्तरी जिल्लामा बोल्न...

राष्ट्रिय जनता पार्टी(राजपा)नेपालको दोस्रो दिनको बैठकमा मेयरहरुले श्रीमान् उपमेयरहरुबाट...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ का समाजिक विकास मन्त्री नवल किशोर...

बीरगंज : रास्ट्रलाई सक्षम,समर्थ एवं समृद बनाउने उद्देश्यका साथ नेपालमा...

वीरगंज । वीरगंज महानगरपालीका वडा नम्बर १६ स्थीत नेपाल...

काठमाडौंः कञ्चनपुरको भीमदत्तनगरपालिका–२ का १३ वर्षीया निर्मला पन्तका बुबाआमाले लामो...

जनकपुरधाम । भारतीय वाणिज्य दूतावास वीरगञ्जको आयोजनमा शुक्रवार राती जनकपुरधाममा...

जिल्ला महोत्तरी औरही नगरपालिका-४ रेडक्रस टोल नजिकै जंगली जनावर...

महोत्तरी । जिल्ला महोत्तरी औरही नगरपालिका-९ स्थित ईनर्वा टोल नजिक...

कञ्चनपुर । कञ्चनपुरको भीमदत्तनगरपाकिला –२ कि १३ वर्षीया किसोरी निर्मला...

बीबीसी । बुधबार भारतको मध्यप्रदेशको मुरैना जिल्लामा एक व्यक्तिले श्रीमतीको...

गौर: रौतहटको चन्द्रनिगाहपुरमा हुने अनर्तराष्ट्रिय कराँते प्रतियोगितामा सहभागिहुने आयोजक टिमका...

गौर : निर्माणाधीन पुलको कामनै बन्द गरेर हिंडेको पप्पु कन्स्ट्रक्सनले...

रौतहटमा विभिन्न कार्यक्रम गरी विश्व मात्रृ भाषा दिवस मनाइएका छन...

गौरको ऐतिहासिक मैदानको रुपमा रहेको गौर राईस मिलको जग्गा...

काठमाण्डु । नेपाली काँग्रेस भित्रको गुटबन्दी सतहमा आएको छ ।...

मलंगवा । विवाहमा चर्को आवाज गर्ने डी जे रथ सर्लाहीको...

राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले छोरी शिक्षाको लागी प्रदेश २ सरकारले...

गुलरिया नगरपालिका–१२ मा बर्थिङ सेन्टर स्थापना भएको छ । सो...

वीरगन्ज महानगरपालिका नगर प्रमुख विजय कुमार सरावगीले कृषि...

मलंगवा । सर्लाहीको कौडेना गाउँपालिका-३ फुलपरासीमा हुन लागेको श्री...

रन्जन यादव : प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली काग्रेसका सभापती...

महोत्तरीको गौशाला उद्योग वाणिज्य संघको नेतृत्वमा रामराजाप्रसाद साहका प्यानल विजयी...

गौशाला । मोटरसाईकल चोरी गरेको आरोपमा पक्राउ परेका ३...

जनकपुरधाम । धनुषा जिल्लाको विदेह नगरपालिका वडा नम्बर ३ कर्माही...

नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले वीपी र जीपी बाहेकका कोईरालाहरुको...

नाममा के छ र ? धेरैले भन्ने गरेको र सुनिएको...

सिरहा जिल्लाको धनगढीमाई नगरपालिका र गोलबजार नगरपालिकामा छुट्टाछुट्टै दुई बालिका...

जनकपुरधाम । जनकपुर–जलेश्वर सडख मण्डबाट प्रहरीले चेकजाँचको क्रममा लागुऔषधसहित तीन...