Sun, 24 Feb 2019
ताजा समाचार
गोली प्रहार गरी महिलाको हत्या || एक लाख घुससहित पक्राउ || एनसेल विस्फोटका शंकास्पद १६ जना समातिए || कांग्रेसमा किचलो: आफूअनुकूल विधान बनाउने नेताहरुको रणनीतिले समस्या || प्रतिबन्धित संगठनले सञ्चालन गर्दै आएको मदरसा प्रान्तीय सरकारको नियन्त्रणमा || पुलिस तिलोत्तमा गोल्डकपको फाइनलमा, दाउफिन्ससित उपाधि भिडन्त || जनता बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाले ७ औ साधारणसभा मनाए || आवश्यकतालाई परिपुर्ति गर्न बजारको विशेष भु्मिका : मन्त्री पोखरेल || दुइदिने निःशुल्क स्वास्थ्य शिविरमा १६ सयभन्दा बढीको स्वास्थ्य परिक्षण || बिवाह उत्सवमा पटाखा पड्काउने ब्यक्तिलाई कार्यवाही गरिने || नेकपा प्रदेश विवादको प्रतिवेदन पेश, महतो पक्ष दोषी || लाटी किसोरीलाई सामुहिक बलात्कार || राजपाका मेयर ‘श्रीमान्’ उपमेयरबाट परेशान || संघले प्रदेशलाई पोष्टम्यान बनायो : मन्त्री साह || गायत्री महायज्ञ ऐतिहासिक बनाउन हिन्दू परिसद द्वारा बीरगंजमा शोभायात्रा निकलियो || ईनर्वाका सई गौत्तमको सक्रियता,चरेश सहित एक पक्राउ || प्रधानमन्त्रीलाई ज्ञापनपत्र बुझाउँदै निर्मलाको बुबाआमाद्वारा धर्ना स्थगन || ‘बुद्धको देशमा बुद्धको प्रचार’ || मोटर साईकलले जंगली जनावरलाई ठक्कर दिदा जनावर सहित २ जना || महोत्तरीमा टिपरको ठक्करले एकको मृत्यु || निर्मला पन्तको हत्या भएको ७ महिना पूरा – उपलब्धि शून्य, || श्रीमतीको बञ्चरोले हत्या गरे पश्चात, काटिएको टाउको लिएर पुलिस थाना || चन्द्रपुर वडा न. ५ द्धारा खेल सामाग्री वितरण || बन्द भएको पुलको काम सुरु || भाषा सास्कृतिको सवालमा सरकार गम्भीर देखिएन आलम || राईस मिलको जग्गा अधिग्रहण गर्ने मुख्यमन्त्रीको वाचा भएन पुरा || काँग्रेसमा विवाद गहिरिदै, केन्द्रिय समिति बैठक स्थगित || डीजे रथ चालकको मृत्यु || ‘बेटी बचाउ,बेटी पढाउ’ कार्यक्रम राष्ट्रिय बनोस् || .बर्थिङ सेन्टर स्थापना || कृषिलाई अझ प्रभावकारी बनाउन बिउ व्यवसायीलाइ नगर प्रमुख || महायज्ञ सुरु , पहिलो दिन विशाल कलश यात्रा || नेपाली काग्रेसका सभापती देउवालाई जीतपुरबासीले स्वागत || गौशाला उद्योग वाणिज्य संघको नेतृत्वमा रामराजाप्रसाद साहका प्यानल विजयी || चोरी गरिएको मोटरसाईकल सहित ३ जनालाई महोत्तरी प्रहरीले गरे सार्वजानिक || २३ दिन देखि युवक वेपत्ता || कोईरालामाथि कड्किए देउवा || ‘सनी लियोनी’ बिहारको जुनियर इञ्जिनियर पदको परीक्षामा टप ! || दुई बालिका एकै दिन बलात्कृत || लागुऔषधसहित तीन महिला पक्राउ ||
प्रदेश सरकारको ध्यान तान्न नसकेको एउटा ऐतिहासिक धरोहर

जेठ ३०, २०७५

  •                                  सञ्जय मित्र

 यस  प्रदेशको  सरकारले  गर्ने  हरेक  काम  ऐतिहासिक  हुनेछ  ।  हरेक  काम ऐतिहासिक यस अर्थमा कि देशमा नै यो पहिलो प्रादेशिक सरकार हो । यस प्रकारको सात प्रादेशिक सरकार रहेको भए पनि धेरैले यो दाबी गरेका छन् कि यो प्रदेशको कारणले नै देशमा संघीयताको सुरुआत भएको छ र प्रादेशिक सरकारहरुको गठन भएका छन् । यसकारण यस प्रदेशको सरकारमाथि यो दायित्व पनि रहेको छ कि परोक्षरुपमा नै भए पनि अन्य प्रदेशलाई आफ्ना उदाहरणीय र ऐतिहासिक कामहरुले बाटो देखाउनु परेको छ ।

प्रदेश सरकारले आफ्नो नीति तथा कार्यक्रममा समग्र  प्रदेशका  नागरिकको  सपनालाई  समेटेको  छ  ।  प्रदेश  सरकार  गठन  हुनासाथ  सार्वजनिक  गरिएको  प्रतिबद्धताप्रति सर्वसाधारण नागरिक निकै आशावादी भएका थिए । वास्तवमा यस प्रदेशलाई बुझेकाहरुले नै  यसको  विकास  र  निर्माणको  लागि  नीति  र  कार्यक्रम   बनाउने   भएकाले   हरेक   नागरिकले   राज्यको  नीति  तथा  कार्यक्रममा  आफ्नो  अनुहार  पहिलोचोटि  हेर्न  पाउनु  अन्तर्हृदयदेखि  नै  खुसीको  कुरा हो । प्रतिबद्धतादेखि नीति तथा कार्यक्रमसम्मको कुरालाई  प्रदेशका  नागरिकले  निकै  गर्वका  साथ  लिएका  छन्  ।  अब  धेरै  कुरामा  आफ्नो  छवि  देख्न  पाएका  छन्  ।  कृषि  र  शिक्षालाई  निकै  प्राथमिकता  तथा  महत्व  दिइएको  प्रदेश  सरकारको  नीति  तथा  कार्यक्रमले अवलम्बन गरेको मार्ग यदि सही दिशामा अगाडि बढ्न सक्यो भने यस प्रदेश सरकारप्रति यस प्रदेशका सर्वसाधारण नागरिक सदा शिर ठाडो पारेर छातीभरि  गर्व  भर्न  पाउँछन्  ।  यस  प्रदेशको  नागरिक  हुन पाएकोमा अन्य प्रदेशका नागरिकसित गर्वानुभूति प्रस्तुत गर्ने अवसर पाउँछन् । यस प्रदेशको सरकारले गर्ने हरेक काम ऐतिहासिक हुनेछ । हरेक काम ऐतिहासिक यस अर्थमा कि देशमा नै यो पहिलो प्रादेशिक सरकार हो । यस प्रकारको सात प्रादेशिक सरकार रहेको भए पनि धेरैले यो दाबी गरेका छन्  कि  यो  प्रदेशको  कारणले  नै  देशमा  संघीयताको  सुरुआत  भएको  छ  र  प्रादेशिक  सरकारहरुको  गठन  भएका छन् । यसकारण यस प्रदेशको सरकारमाथि यो दायित्व पनि रहेको छ कि परोक्षरुपमा नै भए पनि अन्य प्रदेशलाई आफ्ना उदाहरणीय र ऐतिहासिक कामहरुले बाटो देखाउनु परेको छ । नेपाली प्रादेशिक संरचनाको इतिहासमा  यो  सरकार  यस  प्रदेशको  पहिलो  सरकार  भएको  हुनाले  यस  सरकारले  गर्ने  सबै  काम  आगामी  सरकारहरुका लागि मार्गदर्शृन हुने छन् । यसकारण यस सरकारका सबै काम आफैँमा ऐतिहासिक हुने छन् ।इतिहासले नै गर्विलो जिम्मेवारी दिएको वर्तमान प्रदेश  सरकारलाई  करिब  सबैतिरबाट  सहयोग  हुने  अपेक्षा  नै  नरहेको  छ  ।  वर्तमान  सरकारको  गठन  नै  दुई मधेसवादी दलको संयोगबाट भएको हुनाले केही फरक  अपेक्षा  राख्नु  स्वाभाविक  नै  हो  ।  मधेसवादी  दलको  प्रतिनिधित्व  गर्ने  दुई  प्रमुख  दलको  सरकार  बनेको  छ  ।  वर्तमान  सरकारको  नेतृत्व  गरेको  दल  संघीय  समाजवादी  फोरम  नेपाल  संघीय  सरकारमा  पनि सहभागी रहेको छ । राजपा नेपाल पनि सरकारमा जाने तयारीमा रहेको सार्वजनिक भएको छ । यसबाट यो  पनि  अड्कल  गर्न  थालिएको  छ  यस  प्रदेशको  सरकारमा  संघीय  सरकारको  नेतृत्व  गरेको  दल  पनि  सहभागी  हुने  छ  ।  हिजो  सरकार  गठन  हुँदा  समर्थन  गरेकै थियो र केही हप्ता पहिले मात्र नेकपाले प्रदेश सरकारलाई  दिएको  समर्थन  फिर्ता  लिएको  थियो  ।  प्रदेश  दुईमा  प्रमुख  विपक्षी  दलको  भूमिकामा  रहेको  नेपाली काँग्रेस देशभरिको प्रादेशिक सरकारको प्रमुख प्रतिपक्षी रहेको छ । केन्द्र सरकार र प्रदेश सरकार दुवै यस प्रदेशमा मिल्न सक्ने अवस्थामा देखिएका छन् । दुवै सरकारले मिलेर काम गरेमा यस प्रदेशको लागि वरदान नै साबित हुनेछ । आगामी करिब साढे चार वर्षमा  प्रदेशले  नागरिकका  धेरै  अपेक्षा  पूरा  गर्नुपर्ने  देखिन्छ  ।  नीति  तथा  कार्यक्रममा  उल्लेख  गरिएका  विषयहरुलाई गहनतापूर्वक लागू गर्न खोजेमा प्रदेशका नागरिकको  अपेक्षा  पूरा  हुने  र  सरकारप्रति  सहृदयी  तथा सहयोगी हुने आशा गर्न सकिन्छ । प्रदेश दुईको नयाँ इतिहास सुरु भइरहेको छ । तर नेपालको इतिहासमा यसको निकै महत्वपूर्ण भूमिका रहेको  छ  ।  अझ  यस  देशको  सिमानाभन्दा  बाहिर  गएर  हेर्ने  हो  भने  विश्वको  इतिहासमा  पनि  यसको  धेरथोर भूमिका रहेको छ । विश्वलाई यस प्रदेशले धेरै त्रान दिएको छ । आदर्श दिएको छ । राजा जनकको आदर्श राज्य यहीँ थियो । यहाँ विश्वका तत्कालीन निकै  विद्वान  पुरुषहरुले  शास्त्रार्थ  गर्दथे  ।  धरतीलाई  नै  आदर्श  सिकाउने  हिन्दू  धर्मकी  परम  पूज्य  माता  जानकीको जन्मथलोको रुपमा यो ठाउँ परिचित छ । यस प्रकारका अनेकन परम शौभाग्य प्राप्त गर्ने इतिहास रहेको  यस  प्रदेशको  आधुनिक  नेपालको  निर्माणमा  पनि धेरै महत्वपूर्ण योगदान रहेको छ ।नेपालको  वर्तमान  नक्सा  निर्धारण  गर्ने  काम  सुगौली सन्धिबाट भएको हो । सुगौली सन्धि नेपाल र तत्कालीन अंग्रेजबीच भएको थियो । भारतमा अंग्रेज शासन रहेको अवस्थामा नेपाल र अंग्रेजबीच करिब दुई वर्षबीच युद्ध भएको थियो । यस अवधिमा नेपाल र  अंग्रेजबीच  सयभन्दा  बढी  स्थानमा  युद्ध  भएको  थियो । युद्ध भएको ठाउँहरुमध्ये अधिकांश ठाउँमा नेपाल पराजित भएको थियो र केही स्थानमा नेपालले विजय हासिल  गरेको  थियो  ।  नेपालले  विजय  हासिल  गरेको  निकै कम ठाउँहरुमध्ये रौतहटको समनपुर पनि एक हो ।नागरिक  दैनिकका  पत्रकार  प्रकाश  तिमल्सिनाका  अनुसार  नेपाल  र  अंग्रेज  युद्धको  समाप्तिमा  भएको  सुगौली  सन्धिमा  अंग्रेज  पक्षबाट  सन्धिमा  हस्ताक्षर  गर्ने  व्यक्तिको  नेतृत्वमा  नै  समनपुरमा  अंग्रेज  सेनाको  टोली आएको थियो । अंग्रेज सेना बागमतीको बाटो हुँदै काठमान्डु चढाइ गर्ने सोचाइमा थियो । तर समनपुरमा भएको  लडाइको  क्रममा  अंग्रेज  पक्ष  नराम्ररी  पराजित  भएको  थियो  ।  अंग्रेज  पक्ष  पराजित  भएर  फर्केको  समनपुरलाई पुराना स्थानीय मानिसहरुले लडैया समनपुर भन्ने  गरेका  छन्  ।  लडैया  समनपुरमा  ऐतिहासिक  किल्ला  भनिने  ठाउँ  अझै  पनि  छ  ।  ऐतिहासिक  पोखरी  पनि  छ  ।  ऐतिहासिक  स्थानको  संरक्षण  गर्न  समनपुरसमेत रहेको गढीमाई नगरपालिकाले केही काम गर्न  खोजेको  छ  ।  गढीमाई  नगरपालिकाले  संरक्षणको  प्रयास गरेको छ तर नगरपालिकाको प्रयास निकै सानो भएको  छ  ।    गढीमाई  नगरपालिकाको  सानो  प्रयासले  समनपुरको   ऐतिहासिकताको   संरक्षण   गर्न   सम्भव   छैन । यस नगरपालिकाले गरेको प्रयासले यस ठाउँको प्रचार  प्रसार  हुन  सक्दैन  ।  यसको  ऐतिहासिकता  र  पुरातात्विकताको  संरक्षण  गर्न  सकिँदैन  ।  ऐतिहासिक  स्थानको  र  ऐतिहासिक  धरोहरको  रक्षा  र  प्रवद्र्धनको  लागि प्रदेश सरकारले कदम चाल्नु अनिवार्य भएको छ । धार्मिक  तथा  सांस्कृतिक  दृष्टिले  पनि  निकै  महत्वपूर्ण  रहेको  समनपुरको  पौराणिक  महत्व  पनि  रहेको  छ  ।  महाभारतसित यस स्थानको सम्बन्ध छ भने कछाडिया थारुहरुको यसको यस स्थानको सांस्कृतिक महत्व पनि रहेको छ । यसकारण यस ठाउँको संरक्षण र विकासको लागि  प्रदेश  सरकारले  निश्चित  बजेटको  विनियोजन  गर्नु  पर्दछ  ।  सरकारको  नीति  तथा  कार्यक्रममा  यस  ऐतिहासिक  एवं  पुरातात्विक  ठाउँको  बारेमा  खासै  उल्लेख  हुन  नसके  पनि  प्रदेशको  प्रथम  ऐतिहासिक  बजेटमा यस ऐतिहासिक समनपुरको संरक्षणको लागि थोरै भए पनि बजेट विनियोजन गरेर प्रदेशमा ऐतिहासिक स्थानको पर्यटनको विकासको सुरुआत गर्नुपर्छ । यस ठाउँको प्रवद्र्धनले प्रदेश सरकारको गरिमालाई पनि वृद्धि गर्ने कुरामा विश्वास गर्न सकिन्छ । कतिपयले के पनि भनेका  छन्  भने  यहाँको  लडाइको  क्रममा  स्थानीयले  अंग्रेजसित  तोप  खोसेका  थिए  जुन  करिब  एक  शताब्दीसम्म गौर भन्सारमा राखिएको थियो र अहिले अञ्चल  प्रहरी  कार्यालय  वीरगंजमा  राखिएको  छ  ।  यसलाई पनि प्रदेश सरकारले समनपुरमा पुनः स्थापित गराउन सक्यो भने समनपुरको अन्य ऐतिहासिकतातर्फ सबैको ध्यान जान पाउँथ्यो कि ? इतिहास बनाउने र आफ्नो इतिहास बचाउने यो ऐतिहासिक अवसर पनि हो । अहिले हामीले आफ्नो विगतलाई सम्झन सकेनौँ, विगतलाई सम्बद्र्धन गर्न सकेनौँ र विगतको गर्वप्रति वर्तमान पुस्तालाई सचेत गराउन  सकेनौँ  भने  इतिहासको  ठूलो  जिम्मेवारीबाट  हामी  चुक्नेछौँ  ।  समनपुर  र  अन्य  ऐतिहासिक  तथा  पुरातात्विक  एवम्  पौराणिक  महत्वका  स्थानहरुको  खोजी  गरी  सम्बद्र्धन  गरेर  पर्यटकीय  दृष्टिले  पनि  महत्वपूर्ण बनाउनु आवश्यक देखिएको हुनाले प्रदेश सरकारको ध्यान जान जरुरी छ ।

कपिलवस्तु । कपिलवस्तुको वाणगंगा नगरपालिकामा एक महिलाको हत्या भएको छ...

कपिलबस्तु । कपिलबस्तुमा एक लाख घुस रकमसहित विद्यालय ब्यवस्थापन समितिका...

काठमाडौं । मुलुकका विभिन्न क्षेत्रमा रहेका टेलिफोन सेवा प्रदायक कम्पनी...

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसले महासमिति बैठक सकिएको दुई महिना बितिसक्दा...

इस्लामावाद । पाकिस्तानको पञ्जाव प्रान्तीय सरकारले प्रतिबन्धित संगठन जैस–ए–मोहम्मदको...

बुटवल: नेपाल पुलिस क्लब बुटवलमा जारी २१औं तिलोत्तमा गोल्डकप फुटबल...

महोत्तरी । महोत्तरीको औरहीस्थित जनता बचत तथा ऋण सहकारी...

आवश्यकताहरुलाई एकअर्कालाई आर्थिक रुपमा विकास गर्नका लागि वजारले महत्वपुर्ण...

सर्लाही । २ नम्बर प्रदेशका सांसद माननीय निरा...

सर्लाही । बिवाह लगायतको उत्सवमा पटाखा पडकाएर रमाइलो गरेको क्रम...

नेकपा कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)प्रदेश नम्वर २ को संसदीय दलमा...

सिरहामा दुई जनाको बलात्कारको घटना सेलाउन नपाउँदै सप्तरी जिल्लामा बोल्न...

राष्ट्रिय जनता पार्टी(राजपा)नेपालको दोस्रो दिनको बैठकमा मेयरहरुले श्रीमान् उपमेयरहरुबाट...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ का समाजिक विकास मन्त्री नवल किशोर...

बीरगंज : रास्ट्रलाई सक्षम,समर्थ एवं समृद बनाउने उद्देश्यका साथ नेपालमा...

वीरगंज । वीरगंज महानगरपालीका वडा नम्बर १६ स्थीत नेपाल...

काठमाडौंः कञ्चनपुरको भीमदत्तनगरपालिका–२ का १३ वर्षीया निर्मला पन्तका बुबाआमाले लामो...

जनकपुरधाम । भारतीय वाणिज्य दूतावास वीरगञ्जको आयोजनमा शुक्रवार राती जनकपुरधाममा...

जिल्ला महोत्तरी औरही नगरपालिका-४ रेडक्रस टोल नजिकै जंगली जनावर...

महोत्तरी । जिल्ला महोत्तरी औरही नगरपालिका-९ स्थित ईनर्वा टोल नजिक...

कञ्चनपुर । कञ्चनपुरको भीमदत्तनगरपाकिला –२ कि १३ वर्षीया किसोरी निर्मला...

बीबीसी । बुधबार भारतको मध्यप्रदेशको मुरैना जिल्लामा एक व्यक्तिले श्रीमतीको...

गौर: रौतहटको चन्द्रनिगाहपुरमा हुने अनर्तराष्ट्रिय कराँते प्रतियोगितामा सहभागिहुने आयोजक टिमका...

गौर : निर्माणाधीन पुलको कामनै बन्द गरेर हिंडेको पप्पु कन्स्ट्रक्सनले...

रौतहटमा विभिन्न कार्यक्रम गरी विश्व मात्रृ भाषा दिवस मनाइएका छन...

गौरको ऐतिहासिक मैदानको रुपमा रहेको गौर राईस मिलको जग्गा...

काठमाण्डु । नेपाली काँग्रेस भित्रको गुटबन्दी सतहमा आएको छ ।...

मलंगवा । विवाहमा चर्को आवाज गर्ने डी जे रथ सर्लाहीको...

राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले छोरी शिक्षाको लागी प्रदेश २ सरकारले...

गुलरिया नगरपालिका–१२ मा बर्थिङ सेन्टर स्थापना भएको छ । सो...

वीरगन्ज महानगरपालिका नगर प्रमुख विजय कुमार सरावगीले कृषि...

मलंगवा । सर्लाहीको कौडेना गाउँपालिका-३ फुलपरासीमा हुन लागेको श्री...

रन्जन यादव : प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली काग्रेसका सभापती...

महोत्तरीको गौशाला उद्योग वाणिज्य संघको नेतृत्वमा रामराजाप्रसाद साहका प्यानल विजयी...

गौशाला । मोटरसाईकल चोरी गरेको आरोपमा पक्राउ परेका ३...

जनकपुरधाम । धनुषा जिल्लाको विदेह नगरपालिका वडा नम्बर ३ कर्माही...

नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले वीपी र जीपी बाहेकका कोईरालाहरुको...

नाममा के छ र ? धेरैले भन्ने गरेको र सुनिएको...

सिरहा जिल्लाको धनगढीमाई नगरपालिका र गोलबजार नगरपालिकामा छुट्टाछुट्टै दुई बालिका...

जनकपुरधाम । जनकपुर–जलेश्वर सडख मण्डबाट प्रहरीले चेकजाँचको क्रममा लागुऔषधसहित तीन...