Sat, 17 Nov 2018
ताजा समाचार
मुख्यमन्त्री योगी भ्रमणको तयारी प्रारम्भ || स्वास्थ्य पर्यटक भित्र्याउने तयारी || आधुनिकीकरण व्यवसायीकरणमा जोड || धनुषा प्रहरीले पीडकलाई संरक्षण दिएको आरोप || एसईई उत्कृष्ट शिक्षा २०७५ पुरस्कारबाट सम्मानित || बलेरीे वनबाट काठ चोरी || दुई जनामाथि मुद्दा दर्ता || घरेलु मदिरा बिक्रिमा महिलाको संलग्नता बढ्दो || उद्योगको लागि जग्गा निरीक्षण || आखा अस्पताल जिल्लाको धरोहर ,राज्य मंत्री यादव || सडकको दोहरो मापदण्ड विरुद्ध मुद्दा || मधेशी जनता अझै अधिकारबाट बञ्चित : साँसद ठाकुर || निलम्बन द्विवेदीको नौटंकी : चौधरी || ठाकुरको हत्या || प्रिमियर लिगमा पनि 'भार' प्रयाेग हुने || सार्वजनिक भयो रणवीर र दीपिकाको विवाहको फोटो || लंकामा सांसदहरुबीच कुटाकुट, सभामुखमाथि आक्रमणको प्रयास || सीके राउतलाई सर्वोच्चमा उपस्थित गराइयो || प्रदेशको नामाकरणका लागि कार्यदलले कार्य थाले || बन्ने भो रामजानकी स्टेडियम || मुख्यमन्त्रीद्वारा खानेपानी ओभरहेड टैंकको उद्वघाटन || बिभेदकारी नीतिले कुस्ती ओझेलमा || नवनिर्वाचित पदाधिकारीहरुको सथप ग्रहण || दुर्घटना बीमा गर्न पत्रकारलाई आग्रह || शहीद परिवार भेट्न प्रचण्ड र बादल गाउँमा || रत्नजित र दिपेश क्वार्टरफाइनलमा || दीपिका-रणवीरको बिहे इटालीको सात शताब्दी पुरानो दरबारमा || १३ वर्षीय बालकको बक्सिङ रिङमै मृत्यु, थाइल्यान्डमा खैलाबैला || विश्व बैङ्कसँग १८ अर्बको सम्झौता || कांग्रेसभित्र गुटैगुट || भैरहवा मालपोत अनलाइनमा || कृषि विश्वविद्यालयमा आगजनी || नेपाल प्रहरीलाई ‘डिजिटल गर्भनेन्स अवार्ड’ || सूर्यदेवको आराधना गरी छठपर्व मनाइँदै, यस्तो छ व्रतविधि || बरियारपट्टीको सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव || छठ पर्वमा चढाइने केरा जनकपुरधामको बार्ह बिघा || छठ पर्वमा चढाइने उखु जनकपुरधामको बार्ह बिघ्घा नजिकै || छठको तयारी अन्तिम चरणमा || विपन्न परिवारलाई वडाअध्यक्षको सहयोग || सरकार संघीय शिक्षा ल्याउने तयारीमा ||
प्रदेश सरकारको ध्यान तान्न नसकेको एउटा ऐतिहासिक धरोहर

जेठ ३०, २०७५

  •                                  सञ्जय मित्र

 यस  प्रदेशको  सरकारले  गर्ने  हरेक  काम  ऐतिहासिक  हुनेछ  ।  हरेक  काम ऐतिहासिक यस अर्थमा कि देशमा नै यो पहिलो प्रादेशिक सरकार हो । यस प्रकारको सात प्रादेशिक सरकार रहेको भए पनि धेरैले यो दाबी गरेका छन् कि यो प्रदेशको कारणले नै देशमा संघीयताको सुरुआत भएको छ र प्रादेशिक सरकारहरुको गठन भएका छन् । यसकारण यस प्रदेशको सरकारमाथि यो दायित्व पनि रहेको छ कि परोक्षरुपमा नै भए पनि अन्य प्रदेशलाई आफ्ना उदाहरणीय र ऐतिहासिक कामहरुले बाटो देखाउनु परेको छ ।

प्रदेश सरकारले आफ्नो नीति तथा कार्यक्रममा समग्र  प्रदेशका  नागरिकको  सपनालाई  समेटेको  छ  ।  प्रदेश  सरकार  गठन  हुनासाथ  सार्वजनिक  गरिएको  प्रतिबद्धताप्रति सर्वसाधारण नागरिक निकै आशावादी भएका थिए । वास्तवमा यस प्रदेशलाई बुझेकाहरुले नै  यसको  विकास  र  निर्माणको  लागि  नीति  र  कार्यक्रम   बनाउने   भएकाले   हरेक   नागरिकले   राज्यको  नीति  तथा  कार्यक्रममा  आफ्नो  अनुहार  पहिलोचोटि  हेर्न  पाउनु  अन्तर्हृदयदेखि  नै  खुसीको  कुरा हो । प्रतिबद्धतादेखि नीति तथा कार्यक्रमसम्मको कुरालाई  प्रदेशका  नागरिकले  निकै  गर्वका  साथ  लिएका  छन्  ।  अब  धेरै  कुरामा  आफ्नो  छवि  देख्न  पाएका  छन्  ।  कृषि  र  शिक्षालाई  निकै  प्राथमिकता  तथा  महत्व  दिइएको  प्रदेश  सरकारको  नीति  तथा  कार्यक्रमले अवलम्बन गरेको मार्ग यदि सही दिशामा अगाडि बढ्न सक्यो भने यस प्रदेश सरकारप्रति यस प्रदेशका सर्वसाधारण नागरिक सदा शिर ठाडो पारेर छातीभरि  गर्व  भर्न  पाउँछन्  ।  यस  प्रदेशको  नागरिक  हुन पाएकोमा अन्य प्रदेशका नागरिकसित गर्वानुभूति प्रस्तुत गर्ने अवसर पाउँछन् । यस प्रदेशको सरकारले गर्ने हरेक काम ऐतिहासिक हुनेछ । हरेक काम ऐतिहासिक यस अर्थमा कि देशमा नै यो पहिलो प्रादेशिक सरकार हो । यस प्रकारको सात प्रादेशिक सरकार रहेको भए पनि धेरैले यो दाबी गरेका छन्  कि  यो  प्रदेशको  कारणले  नै  देशमा  संघीयताको  सुरुआत  भएको  छ  र  प्रादेशिक  सरकारहरुको  गठन  भएका छन् । यसकारण यस प्रदेशको सरकारमाथि यो दायित्व पनि रहेको छ कि परोक्षरुपमा नै भए पनि अन्य प्रदेशलाई आफ्ना उदाहरणीय र ऐतिहासिक कामहरुले बाटो देखाउनु परेको छ । नेपाली प्रादेशिक संरचनाको इतिहासमा  यो  सरकार  यस  प्रदेशको  पहिलो  सरकार  भएको  हुनाले  यस  सरकारले  गर्ने  सबै  काम  आगामी  सरकारहरुका लागि मार्गदर्शृन हुने छन् । यसकारण यस सरकारका सबै काम आफैँमा ऐतिहासिक हुने छन् ।इतिहासले नै गर्विलो जिम्मेवारी दिएको वर्तमान प्रदेश  सरकारलाई  करिब  सबैतिरबाट  सहयोग  हुने  अपेक्षा  नै  नरहेको  छ  ।  वर्तमान  सरकारको  गठन  नै  दुई मधेसवादी दलको संयोगबाट भएको हुनाले केही फरक  अपेक्षा  राख्नु  स्वाभाविक  नै  हो  ।  मधेसवादी  दलको  प्रतिनिधित्व  गर्ने  दुई  प्रमुख  दलको  सरकार  बनेको  छ  ।  वर्तमान  सरकारको  नेतृत्व  गरेको  दल  संघीय  समाजवादी  फोरम  नेपाल  संघीय  सरकारमा  पनि सहभागी रहेको छ । राजपा नेपाल पनि सरकारमा जाने तयारीमा रहेको सार्वजनिक भएको छ । यसबाट यो  पनि  अड्कल  गर्न  थालिएको  छ  यस  प्रदेशको  सरकारमा  संघीय  सरकारको  नेतृत्व  गरेको  दल  पनि  सहभागी  हुने  छ  ।  हिजो  सरकार  गठन  हुँदा  समर्थन  गरेकै थियो र केही हप्ता पहिले मात्र नेकपाले प्रदेश सरकारलाई  दिएको  समर्थन  फिर्ता  लिएको  थियो  ।  प्रदेश  दुईमा  प्रमुख  विपक्षी  दलको  भूमिकामा  रहेको  नेपाली काँग्रेस देशभरिको प्रादेशिक सरकारको प्रमुख प्रतिपक्षी रहेको छ । केन्द्र सरकार र प्रदेश सरकार दुवै यस प्रदेशमा मिल्न सक्ने अवस्थामा देखिएका छन् । दुवै सरकारले मिलेर काम गरेमा यस प्रदेशको लागि वरदान नै साबित हुनेछ । आगामी करिब साढे चार वर्षमा  प्रदेशले  नागरिकका  धेरै  अपेक्षा  पूरा  गर्नुपर्ने  देखिन्छ  ।  नीति  तथा  कार्यक्रममा  उल्लेख  गरिएका  विषयहरुलाई गहनतापूर्वक लागू गर्न खोजेमा प्रदेशका नागरिकको  अपेक्षा  पूरा  हुने  र  सरकारप्रति  सहृदयी  तथा सहयोगी हुने आशा गर्न सकिन्छ । प्रदेश दुईको नयाँ इतिहास सुरु भइरहेको छ । तर नेपालको इतिहासमा यसको निकै महत्वपूर्ण भूमिका रहेको  छ  ।  अझ  यस  देशको  सिमानाभन्दा  बाहिर  गएर  हेर्ने  हो  भने  विश्वको  इतिहासमा  पनि  यसको  धेरथोर भूमिका रहेको छ । विश्वलाई यस प्रदेशले धेरै त्रान दिएको छ । आदर्श दिएको छ । राजा जनकको आदर्श राज्य यहीँ थियो । यहाँ विश्वका तत्कालीन निकै  विद्वान  पुरुषहरुले  शास्त्रार्थ  गर्दथे  ।  धरतीलाई  नै  आदर्श  सिकाउने  हिन्दू  धर्मकी  परम  पूज्य  माता  जानकीको जन्मथलोको रुपमा यो ठाउँ परिचित छ । यस प्रकारका अनेकन परम शौभाग्य प्राप्त गर्ने इतिहास रहेको  यस  प्रदेशको  आधुनिक  नेपालको  निर्माणमा  पनि धेरै महत्वपूर्ण योगदान रहेको छ ।नेपालको  वर्तमान  नक्सा  निर्धारण  गर्ने  काम  सुगौली सन्धिबाट भएको हो । सुगौली सन्धि नेपाल र तत्कालीन अंग्रेजबीच भएको थियो । भारतमा अंग्रेज शासन रहेको अवस्थामा नेपाल र अंग्रेजबीच करिब दुई वर्षबीच युद्ध भएको थियो । यस अवधिमा नेपाल र  अंग्रेजबीच  सयभन्दा  बढी  स्थानमा  युद्ध  भएको  थियो । युद्ध भएको ठाउँहरुमध्ये अधिकांश ठाउँमा नेपाल पराजित भएको थियो र केही स्थानमा नेपालले विजय हासिल  गरेको  थियो  ।  नेपालले  विजय  हासिल  गरेको  निकै कम ठाउँहरुमध्ये रौतहटको समनपुर पनि एक हो ।नागरिक  दैनिकका  पत्रकार  प्रकाश  तिमल्सिनाका  अनुसार  नेपाल  र  अंग्रेज  युद्धको  समाप्तिमा  भएको  सुगौली  सन्धिमा  अंग्रेज  पक्षबाट  सन्धिमा  हस्ताक्षर  गर्ने  व्यक्तिको  नेतृत्वमा  नै  समनपुरमा  अंग्रेज  सेनाको  टोली आएको थियो । अंग्रेज सेना बागमतीको बाटो हुँदै काठमान्डु चढाइ गर्ने सोचाइमा थियो । तर समनपुरमा भएको  लडाइको  क्रममा  अंग्रेज  पक्ष  नराम्ररी  पराजित  भएको  थियो  ।  अंग्रेज  पक्ष  पराजित  भएर  फर्केको  समनपुरलाई पुराना स्थानीय मानिसहरुले लडैया समनपुर भन्ने  गरेका  छन्  ।  लडैया  समनपुरमा  ऐतिहासिक  किल्ला  भनिने  ठाउँ  अझै  पनि  छ  ।  ऐतिहासिक  पोखरी  पनि  छ  ।  ऐतिहासिक  स्थानको  संरक्षण  गर्न  समनपुरसमेत रहेको गढीमाई नगरपालिकाले केही काम गर्न  खोजेको  छ  ।  गढीमाई  नगरपालिकाले  संरक्षणको  प्रयास गरेको छ तर नगरपालिकाको प्रयास निकै सानो भएको  छ  ।    गढीमाई  नगरपालिकाको  सानो  प्रयासले  समनपुरको   ऐतिहासिकताको   संरक्षण   गर्न   सम्भव   छैन । यस नगरपालिकाले गरेको प्रयासले यस ठाउँको प्रचार  प्रसार  हुन  सक्दैन  ।  यसको  ऐतिहासिकता  र  पुरातात्विकताको  संरक्षण  गर्न  सकिँदैन  ।  ऐतिहासिक  स्थानको  र  ऐतिहासिक  धरोहरको  रक्षा  र  प्रवद्र्धनको  लागि प्रदेश सरकारले कदम चाल्नु अनिवार्य भएको छ । धार्मिक  तथा  सांस्कृतिक  दृष्टिले  पनि  निकै  महत्वपूर्ण  रहेको  समनपुरको  पौराणिक  महत्व  पनि  रहेको  छ  ।  महाभारतसित यस स्थानको सम्बन्ध छ भने कछाडिया थारुहरुको यसको यस स्थानको सांस्कृतिक महत्व पनि रहेको छ । यसकारण यस ठाउँको संरक्षण र विकासको लागि  प्रदेश  सरकारले  निश्चित  बजेटको  विनियोजन  गर्नु  पर्दछ  ।  सरकारको  नीति  तथा  कार्यक्रममा  यस  ऐतिहासिक  एवं  पुरातात्विक  ठाउँको  बारेमा  खासै  उल्लेख  हुन  नसके  पनि  प्रदेशको  प्रथम  ऐतिहासिक  बजेटमा यस ऐतिहासिक समनपुरको संरक्षणको लागि थोरै भए पनि बजेट विनियोजन गरेर प्रदेशमा ऐतिहासिक स्थानको पर्यटनको विकासको सुरुआत गर्नुपर्छ । यस ठाउँको प्रवद्र्धनले प्रदेश सरकारको गरिमालाई पनि वृद्धि गर्ने कुरामा विश्वास गर्न सकिन्छ । कतिपयले के पनि भनेका  छन्  भने  यहाँको  लडाइको  क्रममा  स्थानीयले  अंग्रेजसित  तोप  खोसेका  थिए  जुन  करिब  एक  शताब्दीसम्म गौर भन्सारमा राखिएको थियो र अहिले अञ्चल  प्रहरी  कार्यालय  वीरगंजमा  राखिएको  छ  ।  यसलाई पनि प्रदेश सरकारले समनपुरमा पुनः स्थापित गराउन सक्यो भने समनपुरको अन्य ऐतिहासिकतातर्फ सबैको ध्यान जान पाउँथ्यो कि ? इतिहास बनाउने र आफ्नो इतिहास बचाउने यो ऐतिहासिक अवसर पनि हो । अहिले हामीले आफ्नो विगतलाई सम्झन सकेनौँ, विगतलाई सम्बद्र्धन गर्न सकेनौँ र विगतको गर्वप्रति वर्तमान पुस्तालाई सचेत गराउन  सकेनौँ  भने  इतिहासको  ठूलो  जिम्मेवारीबाट  हामी  चुक्नेछौँ  ।  समनपुर  र  अन्य  ऐतिहासिक  तथा  पुरातात्विक  एवम्  पौराणिक  महत्वका  स्थानहरुको  खोजी  गरी  सम्बद्र्धन  गरेर  पर्यटकीय  दृष्टिले  पनि  महत्वपूर्ण बनाउनु आवश्यक देखिएको हुनाले प्रदेश सरकारको ध्यान जान जरुरी छ ।

जनकपुरधाम । भारतको सत्तारुढ दल भारतीय जनता पार्टीका चर्चित हिन्दूवादी...

जनकपुरधाम । संघिय समाजवादी फोरम नेपालका अध्यक्ष समेत रहेका उपप्रधान...

जनकपुरधाम । माछा सुपरजोन जनकपुर धाम ,धनुषा का कार्यालय प्रमुख...

जनकपुरधाम । धनुषाका प्रहरीले पीडितलाई न्याय दिलाउनुको साट्टो पिडकलाई संरक्षण...

मलंगवा । सर्लाहीको सदरमुकाम मलंगवा नगरपालिका वडा नंंंंं. ६ खुटौनाको...

चन्द्रपुर । रौतहटको बलेरी ईलाका वन कार्यालयको वन क्षेत्रमा एकै...

कुलदिप दास , जनकपुरधाम । धनुषामा बोक्सीको आरोप लगाएको भन्दै...

चन्द्रपुर । रौतहटमा प्रहरीले घरेलु मदिरा उत्पादन र बिक्रि बितरणमा...

चन्द्रपुर । रौतहटको चन्द्रपुर नगरपालिकामा बिशेष आर्थिक क्षेत्र (सेज) स्थापना...

रौतहट : कार्यक्रममा प्रदेश नम्बर २ का कृषि भूमि...

जनकपुरधाम । नगर क्षेत्र भित्र एउटै सडकको दोहरो मापदण्ड...

जलेश्वर । राष्ट्रिय जनता पार्टी (राजपा)नेपालका अध्यक्ष मण्डलका संयोजक समेत...

वीरगञ्ज । नेपाली काग्रेस पर्साका सभापति अजय द्धिवेदी सभापति...

जनकपुरधाम । धनुषा जिल्लाको विदेह नगरपालिकाको वडा नम्बर ५ मुडिवा...

इंग्लिस प्रिमियर लिग फुटबलको अर्को सिजनमा भिडियो असिसटेन्ट रेफ्री ‘भार’...

पछिल्लो २४ घण्टामा भारत तथा विश्वभरका बलिउडका प्रशंसक एउटा तस्बिरको...

काठमाडौं । श्रीलंकामा महिन्दा राजापाक्षेका समर्थक र विरोधी सांसदहरुबीच बिहीबार...

काठमाडौं । राज्यविद्रोहकोे मुद्दामा पक्राउ परेका सीके राउतलाई सर्वोच्च...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को नामाकरण र स्थायी राजधानी तोक्न...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को रामजानकी स्टेडियम अन्ततःजनकपुरधाममा ...

वीरगंज। मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले वीरगंज–२ छपकैयास्थित नवर्निमित ...

जनकपुरधाम । धनुुषाका क्षीरेश्वरनाथ...

काठमाडौँ : नेपाल पत्रकार महासङ्घले श्रमजीवी तथा स्वतन्त्र पत्रकारका...

बेनी : पारिवारिक भ्रमणको सिलसिलामा म्याग्दीमा रहनु भएका नेकपाका अध्यक्ष...

काठमाडौं । पूर्वविजेता राष्ट्रिय च्याम्पियन नेपाली सेनाका रत्नजित तामाङ...

बलिउड अभिनेता रणवीर सिंह र अभिनेत्री दीपिका पादुकोण यहि बुधबार...

बैंकक । थाइल्यान्डमा भएको बक्सिङ खेलमा १३ वर्षीय बालकको...

काठमाडौं । पुल सुधार तथा मर्मतसम्भार एवं खाद्य तथा...

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका कार्यकर्ताले गुट–उपगुट अन्त्यको आवाज उठाइरहँदा...

भैरहवा : मालपोत कार्यालय भैरहवाले आजदेखि अनलाइनबाट सेवाग्राहीलाई सेवा प्रदान...

चितवन : कृषि तथा वनविज्ञान विश्वविद्यालय रामपुरमा विद्यार्थीहरुले आगजनी...

काठमाडौँ : सूचना प्रविधिको उत्कृष्ट प्रयोग गरी कार्य गरेबापत...

जनकपुरधाम : छठ पर्वको मुख्य दिन आज साँझ अस्ताउँदो...

सिरहा । बरियारपट्टी गाउँपालिकामा रहेका सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव भएपछि...

छठ पर्वमा चढाइने केरा जनकपुरधामको बार्ह बिघा ...

छठ पर्वमा चढाइने उखु जनकपुरधामको बार्ह बिघ्घा नजिकै...

अनिल कुशवाहा , महेन्द्रनगर (धनुषा) । ...

जीतपुर । दलित, गरिब तथा बिपन्न बर्गहरुलाई छठ मनाउनकोे लागि...