Fri, 18 Jan 2019
ताजा समाचार
चैत्र मसान्त भित्रमा पर्सा जिल्लालाई खुलादिशा मुक्त जिल्ला घोषणा गर्ने || सवारी साधनहरुको मेकानिकल चेक जाँचतथाचालकहरुको स्वास्थ्य परिक्षण || सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव || वन सखाप पार्न लागेको प्रदेश मन्त्रीको आरोप || रेल खरिद गर्न सरकारको सैद्धान्ति सहमति || बेलायतकी महारानीका पति फिलिप सवारी दुर्घटनामा घाइते || बार्सिलोना कोपा डेल रे फुटबलको क्वाटरफाइनलमा || स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर भएपछि डा. केसीलाई राति काठमाडौं ल्याइयो || २ करोड लागतमा अश्वमेध यज्ञ || वरियापट्टी गाउँपालिकामा संघर्ष समितिद्धरा धर्ना : कामकाज प्रभावित || सहारा विकास बैंकको सूचीकरण खारेज भएपछि कारोबारमा गिरावट || १८ वर्ष देखी फरार प्रतिवादी पक्राउ || डा.झाको लापर्वाहीले बिरामीको मृत्यु,अस्पतालमा तनाव || काँग्रेसलाई मजबुत बनाउनुको विकल्प छैन : नेता जोशी || एडिबीको काम गुणस्तरहिन भइरहेको गुनासो || जनता आवासले दलितको उठिबास || मेर्चाारा कार्बाही स्वरुप सप्तरीमा प्रहरी हवलदारमाथि गोली प्रहार , || अलपत्र परेका नेपाली कामदार नरेन्द्र स्वदेश फिर्ता || मिनि म्याराथनको उपाधि सुजनले जिते || २१ औं भूकम्पीय सुरक्षा दिवस मनाइँदै || सुन ६२ हजार नजिक || हात्तीबाट पिडित घर परिवारलाई नगरपालीकाले क्षतिपूर्ति दिने || बेटीलाई १ लाखको बीमा सुरु || संघिय सरकार विरुद्ध प्रदेश २ अदालत जाने || थारु समूदायको उत्थानका लागि प्रदेश सरकार प्रतिवद्ध : मुख्यमन्त्री राउत || लागुऔषध गाँजा सहित एक पक्राउ || ६ वर्ष पछि फरार प्रतिवादी पक्राउ || तराई–मधेशमा तिला सङ्क्रान्ति मनाइँदै || बालिका हत्यारालाई जन्मकैद || छ महीनाको अवधिमा रु १९ अर्बभन्दा बढी राजश्व सङ्कलन || सप्तरीमा मोटरसाइकल दुर्घटनामा सशस्त्र प्रहरीका यादवको मृत्यु || माघ १ गते प्रदेश २ मा सार्वजनिक विदा || २२ किलो गाँजा बरामद || भुकम्प जाेखिम व्यवस्थापनका लागि स्थानिय संञ्चारकर्मीहरूकाे लागि तालिम कर्यशाला सम्पन्न || सचिव झा पक्राउपछि रिहा, छानविन समिति गठन || तराई मधेशमा अब समस्या छैन : मन्त्री पोखरेल || सेनाले बलात्कारको प्रयास गरेको भन्दै ५ घण्टा राजमार्ग अवरुद्ध || सेनाबाट बलात्कार प्रयास, ५ घण्टा राजमार्ग अवरुद्ध || मधेशमा बैकल्पिक शक्ति निर्माण गरेर मूल मुद्दालाई जिवन्त राख्नुपर्छः संयोजक || जनकपुर जेसीजको ३६औ शाखा अधिवेशन सम्पन्न ||
प्रादेशिक राजनीतिको अवस्था

असाड १०, २०७५

  •                           किशोर नेपाल

 जनता हिजो पनि निरपेक्ष थियो, आज पनि निरपेक्ष छ । लोकतान्त्रिक राजनीतिमा जनताको निरपेक्षता वडो खतरनाक

संघीय  सरकारका  प्रधानमन्त्री  केपी  शर्मा ओली र अन्य नेताहरु समृध्दिको नारा लगाउन  व्यस्त  छन  ।  प्रेसलाई  सरकारले  आफनो कब्जामा लिइ सकेको छ । यसभन्दा अघि  नेपाल  पत्रकार  महासंघका  अध्यक्ष  रही  सकेका  डा.  महेन्द्र  विष्टले  नेपाल  टेलिभिजनको कार्यकारी अध्यक्ष नियुक्तहुने वित्तिकै     ।।।पत्रकारहरुले     (राजनीतिक     पदाधिकारीहरुलाई) प्रश्न सोध्न पाउने, तर मिलाएर सोध्नुपर्ने’ वताएका छन । मिलाएर सोध्ने  भनेको  के  हो  ?  कार्यकारी  अध्यक्ष  विष्टले व्याख्या गरेका छैनन । यस्तो लाग्दछ समृध्दिका  नाममा  देश  खेलाचीमा  चलेको  छ  ।  केरुङबाट  रेल  आउने  हल्ला  गर्यो,  एक चरण वितायो, रक्सोलबाट रेल आउने वतायो, अर्को चरण वितायो । मानिसहरुको मनमा  पर्न  थालेको  छ  नेपालको  वामपन्थी  सरकारले  भारत  र  चीनबाट  आउने  रेलमा  राखेर समृध्दि ल्याउने भएकोछ । समृध्दिको  यो  कथा  सुनेर  निकै  छोटो  समयमा  नै  जनता  सरकारसंग  दिक्क  भै  सकेका  छन  ।  सरकारको  यो  शैली  २०१७  सालपछि  निरंकुश  राजाले  प्रयोग  गरेको  शैली भन्दा फरक छैन । अव कुनदिन देखि गायक  गायिकाले  समृध्दिको  गीत  गाउन  थाल्दछन र कलाकारहरुले समृध्दि शव्दको नाट्य  रुपान्तर  गर्नेछन  ।  यो  अभियानमा  कुनै  नौलोपना  छैन  ।  कुनै  हार्दिकता  पनि  छैन । जनता हिजो पनि निरपेक्ष थियो, आज पनि निरपेक्ष छ । लोकतान्त्रिक राजनीतिमा जनताको निरपेक्षता वडो खतरनाक हुन्छ । राज्यको  व्यवसायमा  जनताको  सहभागिता  भएन  भने  अन्ततः  त्यसले  सरकारलाई  नै  असफल  वनाइ  दिन्छ  ।  प्रत्येक  वर्ष  सरकारले जनताको नाममा अर्वौं र खर्वौंको बजेट तर्जुमा गर्दछ । तर, त्यसमा जनताको सहभागिता नहुने हुनाले बजेटहरु निष्प्रभावी हुन्छन  ।  यो  सत्यलाई  सरकारले  देशमा  भएको यति ठूलो परिवर्तनपछि पनि वुझन सकेको छैन । यो हाम्रो देशकै दुर्भाग्य हो ।देशमा संघीय सरकार गठन भएको छ । संविधानको  मांग  अनुसार  प्रादेशिक  सभा  र  सरकारहरु गठन भएका छन । नेपाल राष्ट्रको इतिहासमा   नै   पहिलोपटक   संविधानले   स्थानीय  निकायहरुलाई  आर्थिक  सामाजिक  र  राजनीतिक  हिसावले  वलियो  वनाएको  छ  ।  तर,  जुन  जुन  क्षेत्रमा  यसका  असरहरु  देखिनुपर्ने  हो  त्यो  देखिएका  छैनन  ।  देशले  नाममा  मात्रै  गणतन्त्र  खोजेको  होइन  ।  गणतन्त्रमा जनताको सर्वोपरिता स्थापित हुने हुनाले नेपाली जनताले त्यसलाई आत्मसात गरेको  हो  ।  यति  कुरा  सवैले  वुझेका  छन  ।  नवुभ्mने कोही छैन । तरपनि, नवुझे झै गर्ने र तर्किने नेता र कर्मचारीहरुको वथान यथावत छन  ।  न  त,  सोचे  अनुसार  स्थानीय  तहमा  नियोजित काम हुन सकेको छ, न त प्रादेशिक तहमा समन्वय हुनुपर्ने स्थानीय तहका संघीय आवश्यकता  नै  परिभाषित  हुन  सकेको  छ  ।  सरकारसंग पैसा छैन । त्यसो भनेर अहिले शुरु भएको  संवैधानिक  प्रक्रियालाई  स्थगितगर्न  त  मिल्दैन  ।  यसको  समन्वय  कसरी  हुने  हो  ?  सरकारसंग  त्यसको  कुनै  प्रोटोटाइप  छैन । अहिले हरेक क्षेत्रमा वेथिति छ । संघीय सरकार सुन तहकीकातको मुद्दामा महिनौंदेखि अलमलिएको छ । सवै नेपालीलाई थाह छ सुन कहाँबाट आउँछ र कहाँ जान्छ । यसमा को को लागेका छन । तैपनि, सरकार सुनको नौटंकी देखाउँछ । कर प्रशासन, आपूर्ति, शिक्षा, स्वास्थ्य र सडक जस्ता आधारभूत विषयमा प्रादेशिक  अधिकार  र  स्वामित्व  स्थापितगर्न  अनकनाउँछ   सरकार   ।   यो   अवस्थामा   संघीय  व्यवस्थाको  सफलता  विवादास्पद  हुन्छ  ।  यो  सबै  अव्यवस्थाको  जिम्मेवार  केन्द्रमा  रहेको  संघीय  सरकार  र  यसका  नेताहुन  ।  अधिकारलाई  संकुचनमा  राखेर  उनीहरु राष्ट्रको शासनगर्न चाहन्छन । स्थानीय र  प्रादेशिक  तहमा  अधिकारको  वाँडफाँड  भयो   भने   आपूm   कमजोरहुने   भावनाले   राजनीतिज्ञ   र   उच्चपदस्थ   कर्मचारीतन्त्र   भयातुर  देखिएको  छ  ।  अहिलेका  राजनीतिक  दलका  एकजना  नेताले  पनि  संघीय  शासनका  अवधारणा  वुझेका  छैनन  ।  यस्तो  स्थितिमा  हामीकहाँ संघीय शासनको भविष्य के होला ? यक्ष प्रश्न खडा भएको छ ।अहिलेसम्म कर्णाली वाहेक अन्य कुनै प्रदेशले  आफनो  प्रदेशको  नामाकरणगर्न  सकेका  छैनन  ।  कति  ठाउँमा  प्रदेशको  राजधानी  विवाद  पनि  उठला  ।  नामाकरण  र   राजधानी   साना   विषय   होइनन   ।   प्रदेशको  नाम  त्यहाँका  सवै  निवासीहरुको  पहिचानको   प्रतिनिधित्व   हुनेगरी,   चित्त   वुझनेगरी  र  जनजिब्रोमा  चढने  गरी  राख्नु  पर्दछ  ।  यस  प्रकारको  सोच  अहिलेका  कुनैपनि राजनीतिक दलमा देखिएको छैन । केन्द्रीय शासनमा रहेका दलहरुमा सवभन्दा बढी यो चेतना आउनुपर्ने हो । यसका लागि सवभन्दा   वढी   कार्यकर्ताको   परिचालन   उनीहरुबाटै हुनुपर्ने हो । तर, एकताको दलदल र  दंगलमा  फँसेका  एमाले  र  माओवादी  यतातिर निस्पृह देखिएका छन । एकतासंगै उठेका उनका आ–आफना राजनीतिब मुद्दा यति  सघन  छन  कि  त्यसलाई  छिमल्नु  दुवै  पार्टीका  नेताका  लागि  हाडेओखर  टोक्नु  वरावर भएको देखिएको छ ।साँच्चै   भन्ने   हो   भने,   २   नम्वर   प्रदेश  र  अन्य  प्रदेशका  मधेश  प्रभावित  क्षेत्रमा  संघीय  शासनप्रति  जुन  आकर्षण  देखिएको छ, पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा त्यो देखिएको छैन । खासगरेर, पहाडी क्षेत्रबाट प्रादेशिक समाचारको पर्याप्त प्रवाह भएको छैन  ।  प्रादेशिक  आवश्यकताहरुका  वारे  उठेका  आवाजहरु  सवैतिर  नसुनिदासम्म  कुनैपनि प्रदेशको आधारभूत आवश्यकताबारे केही  भन्न  सकिदैन  ।  सरकारमा  रहेका  र  नरहेका  पार्टीका  केन्द्रीय  नेतृत्वले  आफना  सामिप्यमा  रहेका  पत्रकारहरुलाई  प्रादेशिक  महत्वका  सूचना  र  समाचारहरुको  प्रवाह  वढाउन  सल्लाहदिने  हो  भने  त्यो  एउटा  गतिलै  काम  हुन्छ  ।  अहिलेको  अवस्थामा  कुनैपनि   पत्रकारले   स्वतन्त्र   हिसावले   कामगर्ने  वातावरण  छैन  ।  राजनीतिको  खेलमा   सवै   संचारकर्मीहरु   अल्झिएका   छन  ।  अहिलेको  पत्रकारिता  खुला  पनि  छ  र वन्द पनि छ । अघि उल्लेख गरिएकै छ, प्रधानमन्त्री,  मन्त्री  वा  नेता  जसलाई  प्रश्न  सोधेपनि ।।।मिलाएर’ सोध्नु पर्दछ ।अहिलेको  यो  तरंगित  अवस्थालाई  चिर्दै  दुइ  नम्वर  प्रदेशका  वुध्दिजीवीहरु,  राजपा–नेपाल,  फोरम  र  अन्य  दलका  नेताहरुले    वर्तमान    अवस्थाको    सही    व्याख्या गरेर दुइ नम्वर प्रदेशका जनतालाई मात्रै   होइन,   सवै   प्रदेशमा   प्रादेशिक   एकताका  लागि  राजनीतिलाई  मजवूतगर्ने  सूत्रको  निर्माणगर्न  नसक्ने  थिएनन  ।  तर,  मधेशका  नेताहरु  मध्ये  आपूmलाई  वलिया  भन्नेहरु सरकारमा गएका छन । राजपाका केही नेताहरु सरकारमा जाने वहानाबाजी खोज्दैछन । हालका प्रधानमन्त्री ओलीले हिजो मधेश आन्दोलनका बेला चलाएको जिव्रो मधेशका मैं हूँ भन्ने नेताले बिर्सिएका छन । आफनो स्वाभिमान जोगाउन नसक्ने नेताहरु  बारम्बार  अपमानित  भएका  छन  र  पनि  सरकारमा  जान  जतिसुकै  वेला  निहुरिन्छन भने प्रदेश कसले वनाउँछ ?

वीरगन्ज : पर्सा जिल्लालाई चैत्र मसान्तसम्ममा खुलादिशा मुक्त जिल्ला घोषणा...

जीतपुर : सवारी दुर्घटना न्युनिकरणकोलागि सवारी साधनहरुको मेकानिकल...

सिरहा : सिरहाको बरियारपट्टी गाउँपालिकामा रहेका सरकारी अस्पतालमा औषधिको...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ का उधोग पर्यटन, वन तथा वातावरण...

भारतको जयनगरदेखि जनकपुरधाम सम्म पहिलो चरणमा सञ्चालन गर्न नेपाल सरकारले...

लण्डन । बेलायतकी महारानी एलिजाबेथ द्वितीयका पति फिलिप एक...

काठमाडौं । लेभान्तेलाई पाखा लगाँउदै बार्सिलोना स्पेनिस कप अर्थात कोपा...

काठमाडौं : चिकित्सा शिक्षा सुधारको माग गरेर १६ औं...

वीरगन्ज । अश्वमेध गायत्री महायज्ञको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ...

सिरहाको वरियापट्टी गाउँकार्यपालिकाको प्राङगनमा संघर्ष समितिले आज देखि कामकाज प्रभावित...

सर्लाही : देव विकास बैंकसँग मर्जरको प्रकृयामा रहेको सहारा...

बारा । १८ वर्ष देखि फरार रहेका चुरी मुद्दाका प्रतिवादी...

गजेन्द्रनारायण सिंह सगरमाथा अस्पतालमा उपचारका क्रममा बुधवार एक जना बिरामीको...

जनकपुरधाम । नेपाली काँग्रेसका केन्द्रिय सदस्य नवीन्द्रराज जोशीले काँग्रेसलाई मजबुत...

एसियाली विकास बैंक (एडिबी)द्धारा संचालित विकास निर्माणका कामहरु गुणस्तरहीन भइरहेको...

सिरहा । जनता अावास कार्यक्रमका कारण नवराजपुर गाउँपालिकाका ५० घर...

सप्तरीमा गएराति एक जना प्रहरी हवल्दार महेन्द्र चतरी यादवमाथि अज्ञात...

सुरेन्द्र महतो , जोहोर, मलेशिया : मलेशियामा...

तनहुँ । तनहुँको बन्दीपुरमा आयोजना गरिएको मिनि म्याराथनको उपाधि बन्दीपुरका...

काठमाडौं । २१ औं भूकम्पीय सुरक्षा दिवस विभिन्न कार्यक्रम गरी...

जनकपुरधाम । सुनको मुल्य बढने क्रम हप्तादिन देखि जारी छ...

सर्लाहीको लालबन्दी नगरपालीकाले जंगली हात्तीले क्षति पुर्याएका घरका पिडित परिवारलाई...

प्रदेश २ को आठ जिल्लामा आजबाट जन्मिने सबै बेटीको १...

जनकपुरधाम । संघिय (केन्द्र)सरकारले संसदमा दर्ता गरेको ‘नेपाल प्रहरी र...

सप्तरी । प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले थारु समुदायको...

जनकपुरधाम । लागुऔषध गाँजा सहित प्रहरीले एकलाई पक्राउ...

जनकपुरधाम । लागु औषध चरेश मुद्दाका फरार अभियुक्त ...

जनकपुरधाम : जनकपुरसहित सम्पूर्ण तराई–मधेशमा आज तिला सङ्क्रान्ति...

धरान : धरान उपमहानगरपालिका–१६ की १३ वर्षीया बालिका अनुषा...

विराटनगर : विराटनगर भन्सार कार्यालयले चालु आर्थिक वर्षको प्रथम...

सप्तरी । सप्तरीमा भएको दुघर्टनामा परी गम्भिर घाइते भएका एक...

जनकपुरधाम : मकर संक्रान्ति तथा माघी पर्व २०७५ को शुभ...

सिरहा । ईलाका प्रहरी कार्यालय लहान सिरहाबाट खटिएको प्रहरी गस्ती...

जनकपुरधाम । दराे घर दिगााे वस्ति नाराका...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण...

जनकपुरधाम । रक्षा मन्त्री ईश्वर पोखरेलले तराई मधेशमा विकासको गति...

सिरहा । सिरहाको मिर्चैया नगरपालिका ७ स्थित अन्दाजी १६...

सप्तरी । तराई मधेस राष्ट्रिय अभियानका संयोजक जयप्रकाशप्रसाद गुप्ताले मधेशमा...

जनकपुरधाम । जनकपुर जेसीजको ३६औ शाखा अधिवेशन तथा वार्षिक साधारण...