Sun, 23 Sep 2018
ताजा समाचार
सुचनाको माँग गर्दै राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ रिले अनशनमा || मदिरा पिउन आउने भारतीयका कारण होहल्ला र असुरक्षा || अपांग दाजु भाईलाइ राज्य मन्त्रीले गरे सहयोग || प्रहरीका टाउँको दुखाई , लागुऔषध प्रयोगकर्ता बालकहरु || प्रहरी जवानद्वारा आत्महत्या || घाँटी रेटिएको अवस्थामा एक युवक फेला || नायब सुब्बाको दुर्घटनामा निधन || भिठ्ठामोड–जलेश्वर–जनकपुर सडक निर्माणमा ढिलाइ || प्लास्टिक घरभित्र तरकारी खेती || पत्रकार राहत कोष स्थापना || लिभरपुल इङ्लिस प्रिमियर लिग फुटबलको शीर्ष स्थानमा || नेपाल प्रहरीको छवि धुमिल बन्दै || वडा अध्यक्षव्दारा ज्ञापन || खोलामा डुबेर एक जनाको मृत्यु || बारापर्सामा पेट्रोलियम पदार्थको अभाव || नगरस्तरमा बालबालिकाकोलागी अनिवार्य बजेट विनियोजन गरिने : || मुख्यमन्त्री राउतद्वारा राहत प्रदान || अमेरिकामा एक नेपालीसहित तीनको हत्या || मोहर्रममा हिन्दू समुदायको पनि उत्साह || नेकपामा मातृकालाई लोप्पा, महासेठ पक्ष सशक्त || यथास्थितिमा संविधान स्वीकार्य छैन् : मुख्यमन्त्री राउत || मोटरसाइकल ठोक्किदा एकको मृत्यु, एक घाइते || मैथिली फिल्म "दहेजक पिरा"को पोस्टर सार्वजानिक || मातृका र रघुबीरको सम्पती छानविन गर : नेता झा || वीरगञ्ज महानगरपालिकाका २ कर्मचारी सहित ३ तीन पक्राउ || मोहर्रम पर्व मनाइँदै || सहमतिपछि यातायात सञ्चालन || संविधान कार्यान्वयन गर्न निकै चुनौती : नेता महतो || घुस लिएको अभियोगमा दुई जना पक्राउ || महोत्तरी जमुनियाँमा प्रहरी पोष्ट स्थापना || लामो दुरीमा गाडी नचल्दा यात्रुहरु अलपत्र , सामान ढुवानी पनि || मल बन्दरगाहमै थन्कियो || खेलकूदले देशलाई चिनाएको छ: मन्त्री विश्वकर्मा || पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धि फिर्ता लिन माग || डिजिटल प्रणालीको शुभारम्भ || विष्टको निधनप्रति काँग्रेसद्वारा दुःख व्यक्त || महान्यायाधिवक्तविरुद्ध खनिए ट्रम्प || माछापालन योजना || मदिरा नष्ट || एक बन्दीको मृत्यु ||
प्रादेशिक राजनीतिको अवस्था

असाड १०, २०७५

  •                           किशोर नेपाल

 जनता हिजो पनि निरपेक्ष थियो, आज पनि निरपेक्ष छ । लोकतान्त्रिक राजनीतिमा जनताको निरपेक्षता वडो खतरनाक

संघीय  सरकारका  प्रधानमन्त्री  केपी  शर्मा ओली र अन्य नेताहरु समृध्दिको नारा लगाउन  व्यस्त  छन  ।  प्रेसलाई  सरकारले  आफनो कब्जामा लिइ सकेको छ । यसभन्दा अघि  नेपाल  पत्रकार  महासंघका  अध्यक्ष  रही  सकेका  डा.  महेन्द्र  विष्टले  नेपाल  टेलिभिजनको कार्यकारी अध्यक्ष नियुक्तहुने वित्तिकै     ।।।पत्रकारहरुले     (राजनीतिक     पदाधिकारीहरुलाई) प्रश्न सोध्न पाउने, तर मिलाएर सोध्नुपर्ने’ वताएका छन । मिलाएर सोध्ने  भनेको  के  हो  ?  कार्यकारी  अध्यक्ष  विष्टले व्याख्या गरेका छैनन । यस्तो लाग्दछ समृध्दिका  नाममा  देश  खेलाचीमा  चलेको  छ  ।  केरुङबाट  रेल  आउने  हल्ला  गर्यो,  एक चरण वितायो, रक्सोलबाट रेल आउने वतायो, अर्को चरण वितायो । मानिसहरुको मनमा  पर्न  थालेको  छ  नेपालको  वामपन्थी  सरकारले  भारत  र  चीनबाट  आउने  रेलमा  राखेर समृध्दि ल्याउने भएकोछ । समृध्दिको  यो  कथा  सुनेर  निकै  छोटो  समयमा  नै  जनता  सरकारसंग  दिक्क  भै  सकेका  छन  ।  सरकारको  यो  शैली  २०१७  सालपछि  निरंकुश  राजाले  प्रयोग  गरेको  शैली भन्दा फरक छैन । अव कुनदिन देखि गायक  गायिकाले  समृध्दिको  गीत  गाउन  थाल्दछन र कलाकारहरुले समृध्दि शव्दको नाट्य  रुपान्तर  गर्नेछन  ।  यो  अभियानमा  कुनै  नौलोपना  छैन  ।  कुनै  हार्दिकता  पनि  छैन । जनता हिजो पनि निरपेक्ष थियो, आज पनि निरपेक्ष छ । लोकतान्त्रिक राजनीतिमा जनताको निरपेक्षता वडो खतरनाक हुन्छ । राज्यको  व्यवसायमा  जनताको  सहभागिता  भएन  भने  अन्ततः  त्यसले  सरकारलाई  नै  असफल  वनाइ  दिन्छ  ।  प्रत्येक  वर्ष  सरकारले जनताको नाममा अर्वौं र खर्वौंको बजेट तर्जुमा गर्दछ । तर, त्यसमा जनताको सहभागिता नहुने हुनाले बजेटहरु निष्प्रभावी हुन्छन  ।  यो  सत्यलाई  सरकारले  देशमा  भएको यति ठूलो परिवर्तनपछि पनि वुझन सकेको छैन । यो हाम्रो देशकै दुर्भाग्य हो ।देशमा संघीय सरकार गठन भएको छ । संविधानको  मांग  अनुसार  प्रादेशिक  सभा  र  सरकारहरु गठन भएका छन । नेपाल राष्ट्रको इतिहासमा   नै   पहिलोपटक   संविधानले   स्थानीय  निकायहरुलाई  आर्थिक  सामाजिक  र  राजनीतिक  हिसावले  वलियो  वनाएको  छ  ।  तर,  जुन  जुन  क्षेत्रमा  यसका  असरहरु  देखिनुपर्ने  हो  त्यो  देखिएका  छैनन  ।  देशले  नाममा  मात्रै  गणतन्त्र  खोजेको  होइन  ।  गणतन्त्रमा जनताको सर्वोपरिता स्थापित हुने हुनाले नेपाली जनताले त्यसलाई आत्मसात गरेको  हो  ।  यति  कुरा  सवैले  वुझेका  छन  ।  नवुभ्mने कोही छैन । तरपनि, नवुझे झै गर्ने र तर्किने नेता र कर्मचारीहरुको वथान यथावत छन  ।  न  त,  सोचे  अनुसार  स्थानीय  तहमा  नियोजित काम हुन सकेको छ, न त प्रादेशिक तहमा समन्वय हुनुपर्ने स्थानीय तहका संघीय आवश्यकता  नै  परिभाषित  हुन  सकेको  छ  ।  सरकारसंग पैसा छैन । त्यसो भनेर अहिले शुरु भएको  संवैधानिक  प्रक्रियालाई  स्थगितगर्न  त  मिल्दैन  ।  यसको  समन्वय  कसरी  हुने  हो  ?  सरकारसंग  त्यसको  कुनै  प्रोटोटाइप  छैन । अहिले हरेक क्षेत्रमा वेथिति छ । संघीय सरकार सुन तहकीकातको मुद्दामा महिनौंदेखि अलमलिएको छ । सवै नेपालीलाई थाह छ सुन कहाँबाट आउँछ र कहाँ जान्छ । यसमा को को लागेका छन । तैपनि, सरकार सुनको नौटंकी देखाउँछ । कर प्रशासन, आपूर्ति, शिक्षा, स्वास्थ्य र सडक जस्ता आधारभूत विषयमा प्रादेशिक  अधिकार  र  स्वामित्व  स्थापितगर्न  अनकनाउँछ   सरकार   ।   यो   अवस्थामा   संघीय  व्यवस्थाको  सफलता  विवादास्पद  हुन्छ  ।  यो  सबै  अव्यवस्थाको  जिम्मेवार  केन्द्रमा  रहेको  संघीय  सरकार  र  यसका  नेताहुन  ।  अधिकारलाई  संकुचनमा  राखेर  उनीहरु राष्ट्रको शासनगर्न चाहन्छन । स्थानीय र  प्रादेशिक  तहमा  अधिकारको  वाँडफाँड  भयो   भने   आपूm   कमजोरहुने   भावनाले   राजनीतिज्ञ   र   उच्चपदस्थ   कर्मचारीतन्त्र   भयातुर  देखिएको  छ  ।  अहिलेका  राजनीतिक  दलका  एकजना  नेताले  पनि  संघीय  शासनका  अवधारणा  वुझेका  छैनन  ।  यस्तो  स्थितिमा  हामीकहाँ संघीय शासनको भविष्य के होला ? यक्ष प्रश्न खडा भएको छ ।अहिलेसम्म कर्णाली वाहेक अन्य कुनै प्रदेशले  आफनो  प्रदेशको  नामाकरणगर्न  सकेका  छैनन  ।  कति  ठाउँमा  प्रदेशको  राजधानी  विवाद  पनि  उठला  ।  नामाकरण  र   राजधानी   साना   विषय   होइनन   ।   प्रदेशको  नाम  त्यहाँका  सवै  निवासीहरुको  पहिचानको   प्रतिनिधित्व   हुनेगरी,   चित्त   वुझनेगरी  र  जनजिब्रोमा  चढने  गरी  राख्नु  पर्दछ  ।  यस  प्रकारको  सोच  अहिलेका  कुनैपनि राजनीतिक दलमा देखिएको छैन । केन्द्रीय शासनमा रहेका दलहरुमा सवभन्दा बढी यो चेतना आउनुपर्ने हो । यसका लागि सवभन्दा   वढी   कार्यकर्ताको   परिचालन   उनीहरुबाटै हुनुपर्ने हो । तर, एकताको दलदल र  दंगलमा  फँसेका  एमाले  र  माओवादी  यतातिर निस्पृह देखिएका छन । एकतासंगै उठेका उनका आ–आफना राजनीतिब मुद्दा यति  सघन  छन  कि  त्यसलाई  छिमल्नु  दुवै  पार्टीका  नेताका  लागि  हाडेओखर  टोक्नु  वरावर भएको देखिएको छ ।साँच्चै   भन्ने   हो   भने,   २   नम्वर   प्रदेश  र  अन्य  प्रदेशका  मधेश  प्रभावित  क्षेत्रमा  संघीय  शासनप्रति  जुन  आकर्षण  देखिएको छ, पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा त्यो देखिएको छैन । खासगरेर, पहाडी क्षेत्रबाट प्रादेशिक समाचारको पर्याप्त प्रवाह भएको छैन  ।  प्रादेशिक  आवश्यकताहरुका  वारे  उठेका  आवाजहरु  सवैतिर  नसुनिदासम्म  कुनैपनि प्रदेशको आधारभूत आवश्यकताबारे केही  भन्न  सकिदैन  ।  सरकारमा  रहेका  र  नरहेका  पार्टीका  केन्द्रीय  नेतृत्वले  आफना  सामिप्यमा  रहेका  पत्रकारहरुलाई  प्रादेशिक  महत्वका  सूचना  र  समाचारहरुको  प्रवाह  वढाउन  सल्लाहदिने  हो  भने  त्यो  एउटा  गतिलै  काम  हुन्छ  ।  अहिलेको  अवस्थामा  कुनैपनि   पत्रकारले   स्वतन्त्र   हिसावले   कामगर्ने  वातावरण  छैन  ।  राजनीतिको  खेलमा   सवै   संचारकर्मीहरु   अल्झिएका   छन  ।  अहिलेको  पत्रकारिता  खुला  पनि  छ  र वन्द पनि छ । अघि उल्लेख गरिएकै छ, प्रधानमन्त्री,  मन्त्री  वा  नेता  जसलाई  प्रश्न  सोधेपनि ।।।मिलाएर’ सोध्नु पर्दछ ।अहिलेको  यो  तरंगित  अवस्थालाई  चिर्दै  दुइ  नम्वर  प्रदेशका  वुध्दिजीवीहरु,  राजपा–नेपाल,  फोरम  र  अन्य  दलका  नेताहरुले    वर्तमान    अवस्थाको    सही    व्याख्या गरेर दुइ नम्वर प्रदेशका जनतालाई मात्रै   होइन,   सवै   प्रदेशमा   प्रादेशिक   एकताका  लागि  राजनीतिलाई  मजवूतगर्ने  सूत्रको  निर्माणगर्न  नसक्ने  थिएनन  ।  तर,  मधेशका  नेताहरु  मध्ये  आपूmलाई  वलिया  भन्नेहरु सरकारमा गएका छन । राजपाका केही नेताहरु सरकारमा जाने वहानाबाजी खोज्दैछन । हालका प्रधानमन्त्री ओलीले हिजो मधेश आन्दोलनका बेला चलाएको जिव्रो मधेशका मैं हूँ भन्ने नेताले बिर्सिएका छन । आफनो स्वाभिमान जोगाउन नसक्ने नेताहरु  बारम्बार  अपमानित  भएका  छन  र  पनि  सरकारमा  जान  जतिसुकै  वेला  निहुरिन्छन भने प्रदेश कसले वनाउँछ ?

मलंगवा । सर्लाहीको सदरमुकाम मलंगवामा राष्ट्रिय विद्यार्थी संघले तीन...

सर्लाही । भारतको विहारमा मदिरापान बिक्रीवितरण र ओसारपसारमा प्रतिबन्ध लगाइएपछि...

गौर । प्रदेश २ का कृषि ,भूमि व्यवस्था तथा सहकारी...

जीतपुर । जीतपुरमा एउटै पसलमालगातार दुई चोटीचोरी भएपछि , प्रहरीको...

स्याङ्जा : जिल्ला कारागार स्याङ्जामा कार्यरत एक प्रहरी जवानले...

जनकपुरधाम । धनुषामा एक युवक घाँटी रेटिएको अवस्थामा फेला परेका...

पशुपतिनगर, इलाम : इलामको चुलाचुली गाउँपालिकामा कार्यरत नायब सुब्बा जगत...

बर्दिवास : महोत्तरीको सदरमुकाम जलेश्वरलाई भारतीय सीमा र धनुषाको जनकपुरसँग...

बलेवा : कुलतमा लागेका युवाका लागि सुधार गृहका रुपमा स्थापना...

इलाम : नेपाल पत्रकार महासङ्घ इलाम शाखाले पत्रकारका लागि आपत्कालीन...

काठमाडु । साउथ ह्याम्पटनलाई हराउँदै लिभरपुल इङ्लिस प्रिमियर लिग फुटबलको...

काठमाडु । अपराध अनुसन्धानमा अब्बल मानिँदै आएको नेपाल प्रहरी पछिल्लो...

जनकपुरधाम । कमला नगरपालिकाका वडाअध्यक्षहरुले नगरप्रमुख रामउदगार गोइतलाई शनिवार ९...

भद्रपुर : खोलामा डुबेर मेचीनगर–८ सालघारीका ३६ वर्षीय शिवु...

जीतपुर : मुलुकी ऐनमा सवारी चालक सम्बन्धि गरिएको ब्यवस्थाको परिवर्तनको...

बर्दिबास : बालबालिकाले भयत्रासमुक्त वातावरणमा सुरक्षित र...

राजविराज : प्रदेश नं. २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले...

वाशिङ्टन, डिसी : अमेरिकाको मेरिल्याण्ड राज्यमा भएको गोली काण्डमा...

नेपालगञ्ज, बाँके : मुस्लिम समुदायको पर्व मोहर्रममा नेपालगञ्जमा हिन्दू...

काठमाण्डु । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी(नेकपा)ले टुंगो लगाएको प्रदेश ईञ्चार्ज ...

राजविराज । संविधान संशोधनको विषयमा वहस चलिरहेको बेला प्रदेश २...

सिरहा । जिरोमाइल देखि बरियारपट्टि जाने सडकखण्ड...

जनकपुरधाम । धिरेन्द्र मल्टिमेडिया प्रालिको प्रस्तुति रहेको चलचित्र...

जनकपुरधाम । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी(नेकपा)का वरिष्ठ नेता रामचन्द्र झाले सरकारमा...

वीरगञ्ज । सेवाग्राहीसित घुस लिएको आरोपमा अख्तियारको टोलीले वीरगन्ज महानगरपालिकाका...

नेपालगञ्ज : इस्लाम धर्मावलम्बीको मोहर्रम पर्व बाँकेमा पनि धुमधामका...

बुटवल : मुलुकी संहितामा सवारी चालकका लागि ल्याइएको प्रावधानको...

कञ्चनपुर । राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालका अध्यक्ष मण्डलका नेता राजेन्द्र...

पर्सा : विद्यालयको अनुमतिपत्र दिन रु एक लाख घुस...

बर्दिवास । महोत्तरी जिल्लाको भङ्गहा नगरपालिका–६ जमुनियाँ चोकमा आज...

जनकपुरधाम । चालकहरुको बन्दले जनकपुरधाम लगायत तराईका ...

वीरगञ्ज : नेपाल आयात गर्न लागिएको मल सिर्सियास्थित सुख्खा...

कास्की : सङ्घीय सरकारका युवा तथा खेलकूदमन्त्री जगतबहादुर विश्वकर्माले...

काठमाडौँ : प्रतिनिधिसभा बैठकमा सांसदले संविधान कार्यान्वयन गर्न मौलिक अधिकारसम्बन्धी...

विराटनगर : प्रदेश नं १ का मुख्यमन्त्री शेरधन राईले...

काठमाडौँ : नेपाली काङ्ग्रेसले अछामका पार्टी क्रियाशील सदस्य टेकबहादुर...

वासिंटन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले महान्यायाधिवक्ता जेफ सेसन्सप्रति तिखो...

सिरहा । माछा उत्पादन बढाई नगरक्षेत्रलाई समृद्ध बनाउने योजना सिरहाको...

लहान : सिरहा प्रहरीले जिल्लाको विभिन्न स्थानबाट डेढ हजारभन्दा...

गौशाला : महोत्तरी जिल्लाको जलेश्वर कारागारका एक बन्दीको गए राति...