Tue, 18 Sep 2018
ताजा समाचार
१५ बर्ष देखि फरार प्रतिबादी पक्राउ || काठ बेचेको भन्दै स्थानीयले रेन्जपोष्ट कार्यालय घेराउ || प्रहरी चौकी बिश्रामपुर घेराउ || ईलाका प्रशासन कार्यालय चन्द्रनिगाहपुरलाई ज्ञापन पत्र || कञ्चनपुरमा भारतीय हात्तीको आतंक, अन्नबाली नष्ट || चालकहरु नै बन्दमा उत्रिए, जनकपुरधाम प्रभावित || श्रीलंका एसिया कप क्रिकेटको समूह चरणबाटै बाहिरियो || सिरियाका लागि उडेको रुसी सैन्य बिमान सम्पर्कविहीन || रामबहादुर बम्जनमाथि बलात्कारको आरोप || सायबर सेक्युरिटी सम्बन्धि प्रशिक्षण सम्पन्न || गुणस्तरीय काम गर्नुस : मन्त्री सोनल || बालवालिकालाई शैक्षिक सामाग्री वितरण || शंकराचार्यद्धार क्षेत्रमा बृक्षारोपण || बलभद्र पूजनोत्सव धुमधामका साथ मनाइया || एक दिने अन्तरक्रिया सप्पन्न || बती निभाउन साँसदको निर्देशन || काठमाडौं आइपुगे बलिउड सुपरस्टार गोविन्दा, यस्तो छ कार्यक्रम तालिका || निर्मला पन्त हत्याबारे प्रारम्भिक प्रतिवेदन गृहमन्त्रीसमक्ष पेस || फिलिपिन्समा आएको शक्तिशाली आँधीमा परी १४ जनाको मृत्यु, ५० लाख || भारतलाई हराउँदै माल्दिभ्स च्याम्पियन || आजबाट जनकपुर–पटना नियमित बस सेवा || निर्मलाका लागि न्याय माग्दै वीरगंज || नेपाल वैद्युत प्राधिकरण कर्मचारी संघ आधिकारिक ट्रेड युनियन जनकपुर -सगरमाथा || सर्पदंशबाट वृद्धको मृत्यु || फ्लोरेन्स समुद्री आँधीमा परेर ४ जनाको मृत्यु, ६ लाख घरमा || काम नगर्ने गैरसरकारी संस्था बाहिरिने || रासायनिक मलको अभाव || एसिड पीडित दिदीबहिनीलाई बचाउन अभियान || सप्तर्षिको पूजा गरी हिन्दू नारीहरुले आज ऋषिपञ्चमी पर्व मनाउँदै || खुला दिसामुक्त हुन सकेन मलङ्गवा || राजपा धनुुषाले ब्ल्याक आउट गर्ने || मेयर सरावगीद्वारा राजिनामामेयर सरावगीद्वारा राजिनामा || प्रहरी इञ्चार्ज घुससहित पक्राउ || प्रधानमन्त्री ओलीको शुभकामना || मलेसियामा अब नेपालीसहित विदेशी कामदारले १३ वर्ष बस्न पाउने || भलिबलमा भुलेको जिन्दगी || २ सय २१ किलोको लड्डु सहित गणेश चतुर्थी पुजा || पटना - जनकपुर बस सेवा || डोटीको रुवसकाँडामा बस दुर्घटना || संसद् अवरुद्ध ||
सन्दर्भ : नेपाल, भारत, चीन

असाड १२, २०७५

  •                                 रोशन जनकपुरी

 एक; सन् २०१४मा चिनियाँं कम्युनिस्ट पार्टीको निमन्त्रणामा  दशदिने  भ्रमणमा  चीन  जाने  एउटा  टोलीमा मपनि परेको थिएँं । मैले त्यहाँको तत्कालीन विदेश उपमन्त्रीसंग भेट्ने मौका पाएको थिएँं ।उनलाई मैले आफ्नो परिचय दिँंदा म नेपालको तराई मधेशबाट आएको  भने  ।  उनलाई  तराई  मधेशबारे  खासै  थाहा  रहेनछ  ।  मैले  उनलाई  तराई  मधेश  भनेको  दक्षिणी  नेपाल हो भनेपछि उनले केही बुझेजस्तो गरे । उनले सोधे — ।।।त्यहाँं हाम्रा (चिनियाँं) बारेमा के भन्छन् ?’ मैले  उनलाई  भने  —  ।।।त्यहाँै  त  मानिसहरु  सीमासंग  जोडिएको भारतसंग नजिक छन् ।’ मैले तराईमधेशको बारेमा  बताउँंदै  कृषिबहुल  यसक्षेत्रमा  चीनसरकारले  कृषिविकासमा लगानी गर्न आग्रह समेत गरेँं । उनको जबाफ रोचक थियो । उनले भने — ।।।हाम्रा चेयरम्यान माओ  त्से  तुङ्ग  (चिनियाँंहरुले  माओलाई  स्नेहपूर्वक  अझै चेयरम्यान नै भन्छन् ।)ले नेपालबारे हामीलाई महत्वपूर्ण  शिक्षा  दिनुभएको  छ  ।  उहाँंले  भन्नु  भयो  नेपाललाई सकेजति धेर्र सहयोग गर्नु, तर भारतभन्दा एकरुपियाँं कमै गर्नु ।’ दुई  ;  फ्रान्सिसी  इतिहासकार  सिल्भा  लेभीले  नेपालबारे  आफ्नो  पुस्तकमा  नेपाल  र  चीनबारे  रोचक प्रसंग उल्लेख गरेका छन् । नेपालका एकजना शाहवंशीय राजा सुरेन्द्र वीरविक्रम शाहले तत्कालीन चिनियाँं  बादशाहलाई  अँंग्रेजबाट  सुरक्षाको  निम्तिी  बिन्ती  गर्दै  पत्रलेखेका  थिए  ।  जवाफमा  चिनियाँं  बादशाहलेजवाफ  दिएका  थिए  —  ।।।हामी  टाढा  छौँं,  त्यतैतिर राम्रो सम्बन्ध बनाई राख्नु ।’यो दुईवटा प्रसंगले नेपाल, भारत र चीनबारे चीनको पारम्परिक  कूटनीति  प्रदर्शित  गर्दछ  ।  अहिलेसम्म  चिनिया  कूटनीतिलाई  मौन  कूटनीतिको  संज्ञा  दिँंइदै  थियो, तर अब त्यसो रहेन । विगत दशवर्षमा वर्तमान चिनियाँं  राष्ट्रपति  सी  जिङ्ग  पिङ्गको  कार्यकालमा  चिनियाँं  कूटनीति  क्रमशः  मुखर  हुँंदैगएको  छ  ।  विशिष्टता के छ भने चिनियाँं मुखरता शब्दभन्दापनि कामबाट  बढी  देखिन्छ  ।  चीनयाँं  व्यवसायलाई  विश्वसंग जोडन र अमेरिकी पूँंजीविश्वको समानान्तर नवोदित   आर्थिकशक्तिदेशहरुको   लबी   खडागर्न   विश्वको दोस्रो आर्थिकशक्तिको रुपमा परिचित चीनले एशिया, युरोप, अफ्रीका र मध्यअमेरिकालाई सडकको माध्यमबाट   जोडने   बेल्ट   एन्ड   रोड   इनिसिएटिभ   नामक  सडक  परियोजना  र  संघाई  सहयोग  संगठन  (एससीओ)को गठन तथा संघाईमा केन्द्रिय कार्यालय रहेको ब्रिक्स देशहरु (ब्राजिल, भारत, रुस, चीन, दक्षिण अफ्रिका)को  साझा  बैंक  न्यु  डेभलपमेन्ट  बैँंकको  गठनबाट  उसको  कूटनैतिक  मुखरता  र  आक्रामकता  बुझ्न सकिन्छ । यसको प्रभाव कति जब्बर छ भने सीमा विवादमा  एतिहासिकरुपमै  प्रतिद्वन्दिताको  स्थितिमा  रहेको  भारत  समेत  एससीओमा  पर्यवेक्षककै  रुपमा  भएपनि सामिल छ । जहाँंसम्म  भारत  र  चीनको  सम्बन्धको  कुरा  छ,  हाल विश्वमा तीव्रगतिमा आर्थिक विकास गरिरहेका यी  दुईदेशहरु  सीमाको  कारण  विगतमा  युद्ध  समेत  लडीसकेका  छन्  ।  तर  वर्तमानमा  उनको  सम्बन्ध  ।।।लभ विथ हेट’ (घृणासहित प्रेम)को छ । यो भनेको दुईवटा  प्रतिस्पर्धी  व्यापारीहरुको  स्थिति  हो  ।  र,  वर्तमान विश्वमा मित्रता र युद्ध दुबैको आधार पूँंजी अर्थात्  व्यापार  नै  हो  ।  भारत  र  चीन  दुई  भिन्न  राजनैतिक व्यवस्थाका देशहरु हुन् । विगत हेर्ने हो भने विश्वमञ्चमा  दुबै  भिन्न  लबीका  पनि  देशहरु  हुन्  ।  भारतको  निकटता  अमेरिकासंग  छ  भने  चीन  आफै  एउटा ध्रुवको रुपमा विकसित हुने प्रयासमा देखिन्छ । एउटा यस्तो ध्रुव जो अमेरिकाप्रति कटु प्रतिद्वन्दीको रुपमा  उभिएको  छ  ।  यद्यपि  क्षेत्रीय  प्रतिस्पर्धामा,  विशेष  गरेर  दक्षिण  र  दक्षिण  पूर्व  एसियामा  चीन  र  भारत  दुबै  प्रतिस्पर्धामा  देखिन्छन्  ।  एक  वर्षपहिला  भूटानको   सीमा   डोकलाममा   भारत   र   चीनका   सेनाबीच  घम्साधम्सी  यसै  वर्चस्वको  प्रतिस्पर्धाको  परिणाम  नै  हो  ।  दक्षिण  एशियामा  यी  दूईदेशहरुको  प्रतिस्पर्धा  झन्  तीखो  देखिन्छ  ।  कुनैसमय  भारतीय  प्रभाव  मानिने  दक्षिण  एशियाका  देशहरु  मध्ये  पाकिस्तान, श्रीलंका, बांग्लादेश, भारतीय कूटनैतिक सौहार्द्रताबाट  टाढिएको  देखिन्छ  भने  भूटान  भारतकै  अभिभावकत्वमा छ । मालदिब्स आन्तरिकरुपमा भारतप्रति रुखो छ । यसले दक्षिणएशियामा समेत चिनियाँं कूटनैतिक  मुखरता  क्रमशः  आक्रामक  हुँंदैगएको  बुझिन्छ  ।  पूर्वी  र  दक्षिणपूर्वी  एसियाका  देशहरु  म्याँंमार,  इन्डोनेसिया  आदि  देशहहरु  चिनियाँं  सडक  परियोजना  बेल्ट  एन्ड  रोड  इनिसिएटिभमा  सामेल  हुनुलाई भारतीय कूटनीतिले आफूलाई घेराबन्दी गर्न थालेको  भनि  बेला  बेलामा  अभिव्यक्ति  दिनुलेपनि  चिनियाँं  कूटनीतिको  बढदो  प्रभावलाई  अभिव्यक्त  गर्दछ । संघाई   सहयोग   संगठनमा   सहज   देखिएपनि   भारत,  बेल्ट  एन्ड  रोड  इनिसिएटिभ  परियोजनाको  विपक्षमा  देखिन्छ  ।  भारतले  यसो  गर्नुको  पछाडी  आफूलाई  चीनको  प्रतिस्पर्धीको  रुपमा  उभ्याउन  खोज्नु  हो  ।  तरपनि  दक्षिणएसियाका       प्रायः       सबै    देशहरुले    यस    परियोजनामा सामेल हुने सहमति देखाईसकेका छन्  ।  भारतको  आन्तरिक चाहनाको विपरीत  नेपाललेपनि  यस परियोजनामा दस्तखत  गरिसकेको छ  ।  वस्तुतः  यस  चिनियाँं         परियोजनामा      सामेल      हुनुको अर्थ चीनको विश्व व्यापारमा  सामेल  हुनु  हो  र  चिनियाँं  अनुकूलतामा  देशभित्र  आर्थिक     विकासको     सम्भावनाहरु     विकसित  गर्नु  हो  ।  तर  यसको  अर्को  पाटो  नेपालको  पारम्पिरिक  राजनैतिक  दिशा  र  कूटनीतिमा  परिवर्तन  आउनुपनि  हो  ।  नेपालमा  भैरहेका  राजनैतिक  परिवर्तनहरुले नेपाली समाजमा नयाँं वैचारिक संक्रमण त देखिएकै छ, यसले नेपाल, भारत र चीनको त्रीदेशिय सम्बन्धलाईपनि नयाँंस्तरमा प्रभावित गरिरहेको देखिन्छ । प्रधानमन्त्री केपी ओलीको भर्खरको चीनभ्रमणमा पनि यसको प्रभाव सहजै हेर्नसकिन्छ । नेपाल  र  भारतको  राजनैतिक,  सांस्कृतिक  र  भौगोलिकसम्बन्ध   एतिहासिकरुपमा      सबैभन्दा   नजिक छ । तीनतिर बाट भारतीय सीमाबाट घेरिएको भूपरिवेष्ठित  देश  नेपाल,  भारतसंग  सबैभन्दा  नजिक  हुनुपनि  स्वाभाविक  नै  हो  ।  यसलाई  प्रायः  सबैतिर  विश्व राजनीतिमा समेत आत्मसात् गरेकै देखिन्छ । नेपालको  भूपरिवेष्ठित  अवस्थाले  इतिहासको  एउटा  क्रममा  परनिर्भर  राजनीति  जन्मनुपनि  स्वाभाविक  नै  हो  ।  त्रासदी  के  छ  भने  विभिन्न  एतिहासिक  आरोह–अवरोहमा   यो   भौगोलिक   परनिर्भरता   राजनीतिकरुपमा समेत अभिभावकत्वको स्थितिसम्म विकसित  भएको  देखिन्छ  ।  सन्  १८१६को  सुगोली  सन्धीमा अँंग्रेजसंग पराजित नेपालले गरेको सुगौली सन्धीले यस अभिभावकत्वलाई झन् औपचारिकता प्रदान ग¥यो । सन् १९५०मा भएको स्वतन्त्र भारतसंग भएको  शान्ती  र  मैत्री  सन्धीमा  समेत  भारतले  यसै  अभिभावकत्वलाई  निरन्तरता  दिएको  देखिन्छ  ।  यो  अभिभावकत्व सहमति र सन्धीमात्र होइन, नेपालको राजनीतिक    सांस्कृतिक    जीवनमा    सर्वतोमुखी    देखिन  थाल्यो  ।  राजनीतिक  पार्टीहरुमा  भारतप्रति  मैत्रीपूर्ण  सौहार्द्रता  हुनुपर्ने  ठाउँंमा  मुख  ताक्ने  प्रवृत्ति  देखियो  ।  परिणाम  भारतलेपनि  नेपालको  हरेक  राजनीतिक, कूटनैतिक र सामरिक गतिविधिमा आफ्नो भूमिकाको अपेक्षा गर्न थाल्यो । एक प्रकारले भारतीय राजनीतिमापनि  नेपालप्रति  अभिभावकीय  भूमिका  सहजरुपमा बोध गर्नथालियो र आफू अनुकूल न भए रिस्सिने,  खिस्सिने,  ठुस्किने  र  प्रताडनासम्म  दिनेको  भावमा  समेत  विकसित  भएको  देखियो  ।  भारतको  पहिलो  निर्वाचित  प्रधानमन्त्री  जवाहरलाल  नेहरुको  नेपालबारे  औपचारिक–अनौपचारिक  अभिव्यक्तिहरु  जो  नेपालमा  नेहरु  डक्ट्रीनको  नामले  चर्चित  छ,  त्यसमा सुरक्षा चासोसंगै यो अभिभावकत्वपनि झल्किन्छ । तर  नेपाल–भारतको  यस  समग्र   सन्दर्भमा   नेपाल   तीन  तिरबाट  भारतले  घेरिएपनि     चौथो     सीमा    चीनसंग    जोडिएको  भन्ने  तथ्य   उपेक्षित   नभएपनि  कम  महत्वको    रह्यो,      जो      अहिले तीव्रतासाथ महत्वको बन्दैछ  ।  नेपाल–भारत     कूटनैतिक     सम्बन्धको       एउटा       विशिष्टता के हो भने भारतको  मूल  राजनीति  कम्युनिष्ट  आन्दोलनप्रति  असहिष्णु  प्रकृतिको  रहँंदै आएको छ भने नेपाली राजनीतिमा परिवर्तनको मूल आधार नै कम्युनिस्ट आन्दोलन रहिआएको छ । वि.स. २००७ सालमा राणाशासनबाट मुक्त भएदेखि प्रचण्डको नेतृत्वमा माओवादीहरु जनयुद्ध विसर्जित गरेर  संसदीय  राजनीतिमा  आएसम्म,  भारतीय  राजनीतिको चरित्र अनुकूलकै नेपाली काँंग्रेस सत्तामा छँंदा  संशोधनवादी  एमाले  सहयोगी  भूमिकामा  थिए  र  कम  बेसी  उनिहरुपनि  दक्षिणकै  सद्भावमा  रहेर  राज्यसत्तामा हिस्सेदारी खोज्ने गरेका थिए । विगतमा भारतसंग  भएको  महाकालीनदीको  टनकपुरसन्धीमा  अहिलेका  प्रधानमन्त्री  केपी  ओली  समेत  भारतीय  शासनको नजिक रहेको आरोप लागेको थियो । तर यति हुँंदापनि भारतीय शासनले नेपालका नामधारी नै भएपनि कम्युनिस्टहरुलाई आधामनले नै स्वीकारेका थिए  ।  त्यस्तै  नेपालका  संसदीय  कम्युनिस्टहरुलेपनि  आधैमनले  भारतीय  शासनको  नजिक  थिए  भन्ने  कुरा  बेला  बेलामा  देखिँंदै  आएको  छ  ।  तर  अहिले  स्थिति   फेरिएको   छ,   एमाले   र   माओवादीकेन्द्र   मिलेपछि संसदीयधारका वामपन्थीहरु सत्ताको शीर्षमा देखिएका छन् र यो हाम्रो दक्षिणी मीत्रको अपेक्षा र चाहना विपरीत छ । विशेषगरेर मधेश आन्दोलनको बेला भारतीय सीमामा भएको नाकाबन्दीले भारत र नेपालको कूटनैतिक सम्बन्ध अलि बढी अविश्वास र तीतो हुँंदै गयो । यसले नेपाली राजनीतिलाई चीनतर्फ ढल्किन मौका दियो । वस्तुतः यो भारतीय कूटनीतिमा अभिभावकत्व  र  दबाबको  पारम्परिक  चिन्तनको  परिणाम  थियो  ।  ओली  र  प्रचण्डको  संयुक्त  नेपाल  कम्युनिस्ट  पार्टीको  गठन  र  यसलेगर्दा  गठबन्धनको  सरकारबाट   दुइतिहाईको   सरकार   (उपेन्द्रयादवको   संघीय  समाजवादी  फोरम  सरकारमा  थपिएपछि)मा  परिवर्तित  भएपछि  भारतले  कूटनीतिलेपनि  दिशा  बदलेको  देखिन्छ  ।  जनकपुरबाट  आफ्नो  नेपाल  भ्रमण  शुरु  गरेर  भारतीय  प्रधानमन्त्री  नरेन्द्रमोदीले  मधेशकेन्द्रित दलहरुको पृष्ठपोषण र प्रोत्साहन गरेपनि जनकपुरमै नेपालका प्रधानमन्त्री ओली र उनको सरकारको  प्रशंसा  गरेर  नेपालको  वामपन्थी  सरकारसंग  ।।।लभ  एन्ड  हेट’को  नयाँं  गाथा  रच्न  थालेको  संकेत  दिए  ।  यस  समग्र  कूटनैतिक  खेलमा  मधेशकेन्द्रित  दलको  स्थिति  चेस  खेलको  प्यादाभन्दा  बढी  केही  नरहेको पनि स्पष्ट छ । यसको अर्थ स्पष्ट छ, वर्तमान ओली सरकार दक्षिण मित्र नजिक भए दक्षिण मित्रले मैत्री गीत गाउँंनेछ, उत्तरी मित्रतिर गए कूटनैतिकरुपमा असन्तुष्टि  र  गाली  गर्नेछ  ।  भारतको  एउटा  टीभी  च्यानलले  नेपाल  र  चीनबीच  भएको  सम्झौतालाई  उल्लेख गर्दै ।।।नेपाल, चीनको काँंखमा’ भनेर शिर्षक राख्नु यसैको प्रभाव हो । यस समग्र परिदृश्यमा प्रम ओलीको चीन भ्रमण र यसक्रममा भएका रेल र उर्जासम्बन्धी सम्झौतालाई समीक्षागर्दा  नेपाली  कूटनीति  र  विदेशनीति  भारतीय  अपेक्षा  र  चाहना  विपरीत  ऐतिहासिक  सुगौली  सन्धी  र  सन्  १९५०को  शान्ती  र  मैत्रीको  छायाँंबाट  क्रमशः निस्कँंदै गएको देखिन्छ। भारत राजनैतिक र सांस्कृतिकरुपमा  नेपालको  नजिक  हो  भन्ने  कुरामा  कुनै  दुई  मत  छैन,  त्यस्तै  चीन  विश्व  मञ्चमा  दोस्रो  शक्ति  हो  ।  नेपालको  निम्ती  यो  अवसर  र  चुनौती  दुबै  हो  ।  ।  तर  देशमा  एउटा  स्वतन्त्र  विदेशनीति  र  कूटनीतिक अवधारणा विकसित गर्न सकिएन भने यो एउटा ट्रयाप बाट निस्केर अर्को ट्रयापमा फँंस्नु हुनेछ । स्वतन्त्र विदेशनीति भनेको दुई छिमेकी बीच समानता र  समान  दूरीको  आधारमा  सन्तुलित  विदेशनीति  र  कूटनीति अवलम्बन गर्नु हो । 

जीतपुर : ईलाका प्रहरी कार्यालय निजगढले १५ बर्षदेखि चोरि मुदामा...

चन्द्रपुर । जिल्लाको बृन्दावन नगरपालिका १ मा रहेको वृन्दावन...

चन्द्रपुर । रौतहटको बृन्दावन नगरपालिकाका एक युवालाई हतियार थमाएर फसाउन...

चन्द्रपुर । नेपाल तरुणदल नगर समिति चन्द्रपुरले ईलाका प्रशासन...

कञ्चनपुर । कञ्चनपुरको बेदकोट र शुक्लाफाँटा नगरपालिकामा हात्तीले आतंक मच्चाउन...

जनकपुरधाम । चालकहरुको बन्दले जनकपुरधाम लगायत तराई...

काठमाडौं । अफ्गानिस्तानसँग पराजित हुँदै श्रीलंका एसिया कप क्रिकेट प्रतियोगिताको...

काठमाडौं । १४ जना सैनिक बोकेको रुसी सैन्य बिमान सम्पर्कविहीन...

बर्दिबास । राष्ट्रिय बालदिवस २९७५ भदौ २९ ...

वीरगन्ज । वीरगन्ज महानगरपालिकाले शंकराचार्यद्धारमा ...

जनकपुरधाम । धनुषाधाम क्षेत्रको...

जनकपुरधाम । संविधान दिवसको दिन १५ मिनेट वती निभाएर बिरोध...

काठमाडौं । काठमाडौंमा आइतबार हुन लागिरहेको ‘एलजी फिल्म अवार्ड’मा सहभागी...

काठमाडौं । बलात्कारपछि हत्या गरिएकी १३ वर्षीया निर्मला पन्तको हत्याको...

काठमाडौं । फिलिपिन्समा आएको म्याङ्खुट नामक शक्तिशाली आँधीका कारण कम्तिमा...

काठमाडौं । बंगलादेशमा सम्पन्न साफ सुजुकी कप फुटबल प्रतियोगिताको...

जनकपुरधाम । नेपाल भारत यात्रु मैत्री बस सेवा जनकपुरधाम–पटनाको...

वीरगंज । गत साउन ११ गाते बलात्कारपछि हत्या...

जनकपुरधाम । नेपाल वैद्युत प्राधिकरण कर्मचारी संघ आधिकारिक ट्रेड...

सुर्खेत । सुर्खेतको लेकबेसी नगरपालिकामा सर्पदंशबाट आज एक वृद्धको मृत्यु...

काठमाडु । अमेरिकाका पूर्वी तटीय क्षेत्रमा आएका फ्लोरेन्स नामक शक्तिशाली...

बर्दिबास । धानको बाली लाग्ने बेलामा...

चन्द्रपुर । रौतहट जिल्लाको चन्द्रपुर नगरपालिका ६ घर भएकी...

काठमाडु । भाद्र शुक्ल पञ्चमीका दिनमा मनाइने ऋषिपञ्चमी पर्व आज...

सर्लाही : जिल्लाकै सबभन्दा जेठो नगरपालिका तथा सदरमुकाम रहेको मलङ्गवा...

जनकपुरधाम । संविधान जारी भएको दिन असोज ३ गते राष्ट्रिय...

वीरगञ्ज । प्रदेश २ को एकमात्र महानगरपालिकाका मेयर विजय कुमार...

गौशाला : महोत्तरीको इलाका प्रहरी कार्यालय रामगोपालपुरका प्रहरी इञ्चार्ज रामबाबु...

काठमाडु । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले कम्बोडियाको प्रधानमन्त्रीमा पुनःनिर्वाचित...

मलेसिया । मलेसियामा विदेशी कामदार अब १३ वर्षसम्म बस्न...

बाल्यकालमा सबैले केही न केही सपना पालेकै हुन्छन् । मेरो...

जीतपुर : २ सय २१ किलोको लड्डु बिशेष आकर्षण...

जनकपुरधाम । बिहारका मुख्यमन्त्री नितिश कुमारले मंगलवार पटनाबाट पठाएको बस...

धनगढी : दार्चुलाबाट महेन्द्रनगरतर्फ आउँदै गरेको ना५ख ९११४ नं...

काठमाडु : प्रतिनिधिसभाको आजको बैठक शुरु हुने वित्तिकै...