Wed, 14 Nov 2018
ताजा समाचार
सूर्यदेवको आराधना गरी छठपर्व मनाइँदै, यस्तो छ व्रतविधि || बरियारपट्टीको सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव || छठ पर्वमा चढाइने केरा जनकपुरधामको बार्ह बिघा || छठ पर्वमा चढाइने उखु जनकपुरधामको बार्ह बिघ्घा नजिकै || छठको तयारी अन्तिम चरणमा || विपन्न परिवारलाई वडाअध्यक्षको सहयोग || सरकार संघीय शिक्षा ल्याउने तयारीमा || शिक्षामा फड्को मार्दै प्रदेश || गरीब तथा विपन्नलाई छठ पूजाका लागि सामाग्री वितरण || छठ प्रारम्भ, आज खरना || भोजको निहुँमा युवतीमाथि सामूहिक बलात्कार || केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय तहबीच विदा प्रतिष्पर्धा || साँसद रौनियार योजना तर्जुमामा || प्रदेश २ ले खेलमैत्री नीति बनाईने || लागूऔषधसहित एक पक्राउ || नालामा मासु बेच्दा छठ व्रतालुलाई सकस || सुरू भयाे काठमाडौं–जनकपुर पर्यटकीय बस सेवा || गलत सूचना दिने पक्राउ || छठका लागि बाँसको सामग्री बनाउन व्यस्त मरिक समुदाय || विष्फोटक पदार्थ नष्ट || राजपुत क्षेत्रिय समाज नेपालको नवनिर्मित भवनको समुदघाटन सम्पन्न || तिहारमा रु ५० लाखको फूलमालाको कारोबार || रेडियो नेपालका पूर्व सम्पादक मास्केको निधन || सामुदायिक विद्यालयलाई सहयोग || पाँच घर जलेर नष्ट || राति १० बजेपछि देउसी भैलो खेल्न रोक || मनाइयो कुकुर तिहार || महिन्द्रा ब्रान्डका गाडिहरुको मेगा डेलिभरी कार्यक्रम || सेतो ब्राउन सहित महिला पक्राउ || विद्यापति स्मृति त्रिद्विवसीय || नगरपालिकाको मोबाइल एप्स || आगलागीबाट एकको मृत्यु || चोरीका सामान सहित ३ पक्राउ || सामुदायिक प्रहरी साझेदारीको संरचना गठन || जानकी मन्दिरको लागि पौने ८ करोड दिने || काँग्रेसको आन्दोलन स्थगन || लागुऔषध सहित २ पक्राउ || गाडी खरिदमा व्यापक कमिसन || जनकपुरमा दुई भारतीय नागरिक मृत फेला || चीनमा ट्रकको ठक्करबाट १५ जनाको मृत्यु, ४४ घाइते ||
वेटी पढाउ वेटी वचाउ अभियानको सार्थकता

असाड २७, २०७५

  •                                  शान्ता मरासिनी

 प्रदेश सरकार गठन संगै प्रदेश नं २ को सरकारले “मुख्यमन्त्री वेटी पढाउ वेटी वचाउ” अभियान कार्यक्रम घोषणा ग¥यो । अन्य जिल्लाहरुको तुलनामा तराइ मधेशका जिल्लाहरुमा वालिकाको सामाजिक, सूचकहरु अत्यन्तै कमजोर रहेको राष्ट्रिय तथ्याङ्कले नै देखाउँछ ।सामाजिक कुरीति र विकृतिहरु जस्तै  विभेद, शोषण, भ्रुणहत्या, वालविवाह,  दाईजो, छुवाछुत आजतक विध्यमान रहेका छन ।यस   प्रदेशको मानव विकास सूचाकं औसतमा ०.४२२ रहेको छ (ज्म्क्ष् द्दण्ज्ञट, ल्उअ), महिला साक्षरता ३८ प्रतिशत, विद्यालय संख्या ३५८६, धार्मिक विद्यालयको संख्या २७८, प्राथमिक तहको खुद भर्नादर औसतमा ९३५ देखिए पनि स्कूल निरन्तरता नभएको र माध्यमिक तह पछिको उच्च शिक्षामा वालिकाको निरन्तरता अत्यन्तै कमजोर अवस्थामा रहेको छ । तराइ मधेशमा अन्य समुदायको भन्दा मुस्लिम र दलित समुदायका वालवालिकाको स्थिति अझ बढी कमजोर रहेको त्रि. वि. समाजशास्त्र विभागको प्रतिवेदनले देखाएको छ । तराइमा वालवालिकाको शिक्षाको स्तरमात्र कमजोर रहेको नभइ दाइजो प्रथा, अपहरण, बलत्कार, वालिका पिहिचान गरी भ्रुण हत्या, वालविवाह जस्ता शसक्तीकरण र विकास विरुद्धका प्रथा, परम्परा,सामाजिक अपराध आज पनि शुसुप्त र गडीलो रुपमा विद्यमान रहेकै छन् । छोराको तुलनामा छोरीहरु वास्तवमै विकासका सबै सूचकहरुमा तल रहेका छन ।प्रदेश सरकारले विषेश गरी वालिकाहरुका त्यस्तै विकराल समस्याहरुलाई सम्वोधन गर्न र छोरा सरह छोरीहरुको संविधान प्रदत मैलिक मानव अधिकारको प्रत्याभूति गर्दै राज्य प्रदत्त सेवा, अवसर र सूविधामा न्यायपूर्ण पहिचान, पहुँच र प्रतिनिधित्व स्थापित गराउने उद्देश्यलाई साकार रुप दिन र लैङ्गिक समानता र शशक्तिकरण प्रतिवद्ध हुदै प्रदेश २ का वालिकाहरुको माझ यस्तो पपुलर कार्यक्रम घोषणा गरी कार्यान्वयनमा लैजान लागेको देखिन्छ । यस कार्यक्रमले प्रमुख रुपमा स्कूल स्तरका वालिकाको अध्ययन निरन्तरता, स्कूल भर्ना गर्न उत्प्रेरणा जगाउने, अभिभावकहरुलाई छोरा सरह छोरी पढाउनै पर्ने मनोविज्ञान सृजना गराउने, दाइजो प्रथा निरुत्साहित गर्ने अभियानमा संलग्न गराउने, मानव विकास सूचाकंमा पछि परेका परिवारका वालिकालाई शिक्षा विमा कार्यक्रमको सुरुवात गर्ने, वालिका हिंसा विरुद्धका, अभिभावक सचेतना, साइकल सहयोग, अभिभावकत्व ग्रहण गर्न अव्हान, दिवा खाजा जस्ता कार्यक्रम उक्त अभियानले समेटेको देखिन्छ। तराइका वालिकाको मौलिक मानव अधिकारको प्रत्याभूति गर्दै लैङ्गिक समानता र न्याय स्थापना गरी वालक र वालिकाविचको विभेदको अन्त्य गर्ने उद्देश्य बोकेका विगतमा संचालित यस्ता खाले कार्यक्रमहरुको कार्यान्वयनबाट तराइका वालिकाहरुको स्थितिमा कति सुधार ल्यायो त्यस्को एकिन र देखिने नतिजा सोचे जति र अन्य समाज परिवर्तनका तुलनामा कमजोर रहेको वालवालिका हक अधिकारका क्षेत्रमा काम गरिरहेका अधिकारकर्मिहरु वताउछन् । राज्यका निकायहरुमा तराइका महिलाहरुको उपस्थिति र प्रतिनिधित्व हेर्दा र वालिकाहरुको स्कूल भर्ना, निरन्तरता, उच्च शिक्षामा निरन्तरता, प्राविधिक शिक्षामा पहुच, रोजगारीमा उपस्थिति, सरकारमा संलग्नता, सम्पतिमा स्वामित्व, दाइजो लिनेदिने प्रवृत्ति, वालिका हत्याको अपराधको प्रवृति जस्ता सूचकहरु धेरै नै कमजोर रहेका छन् ।यसै प्रसंगमा प्रदेश सरकारले ल्याएको वेटी पढाउ वेटी वचाउ अभियान कार्यक्रम कार्यन्वयनमा देखिने चुनौतिहरुमा  के कारणले वेटी पढाउदैनन् परिवारको मनोविज्ञान पत्ता लगाउनु र सम्वोधन गर्नु चुनौतिपूर्ण देखिन्छ। त्यस्तै यस  कार्यक्रमका लक्षित वर्ग पहिचान, लाभ ग्राही क्षेत्र, कार्यक्रमको प्रभाव,  यसको निरन्तरता, परिवर्तनका सूचकहरुको विकास र मूल्याङ्कन परिपाटी, विद्यालय निरन्तरताको निरन्तर अनुगमन, कार्यक्रमबाट लाभान्वित भए पश्चात उ आत्मनिर्भर बन्न सक्ने सम्मको तहगत सहयोग (स्कूल, प्राविधिक शिक्षा र रोजगारी) अभिभावकलाई प्रोत्साहन कसरी गर्ने, दाइजो प्रथालाई कसरी निरुत्साहित गर्ने जस्ता चुनौतिहरु विधमान रहेका छन् ।परिवार बाटै छोरा छोरी विचको विभेदको अन्त्य, घरवाट बालश्रमको अन्त्य, जस्ता चुनौतिहरुलाई कार्यक्रमको शुरुवाती चरणमै सम्वोधन गर्न सकेमा मात्रै कार्यक्रमले सफलता पाउन सक्छ ।बालबालिकालाई श्रम हैन पुस्तक देउ सन्देश प्रवाह गर्दै यसका लागि छोरीहरुको स्कूल भर्ना अनिवार्य गर्ने, राजनीतिक नेतृत्वतहबाटै सामूहिक रुपमा दाइजो नलिने र नदिने घोषणा गर्ने  र यसलाई व्यवहारमै उतार्ने, अभिभावकलाई विश्वस्त गराउने, परिवारको गरिविले धेरै वालवच्चाको स्थिति यस्तो भएकोले परिवारलाई रोजगारीको व्यवस्थातर्फ पहल गर्ने, वालकहरुमा वहिनी पढाउ सचेतना विकास गराउन स्कूल शिक्षकको ल प्रयोग गर्ने । सञ्चार माध्यमबाट यस अभियान अन्तर्गतका कार्यक्रमहरुको व्यापक पर्चारप्रसार गर्ने गराउने, अभिभावकत्व ग्रहण गर्न लव्ध प्रतिष्ठित देखि राजनितिज्ञय एवं जनसाधारणमा अव्हान गर्ने । वास्तवमा सामाजिक परिवर्तन सामाजिक सचेत शिक्षाका माध्यमबाट मात्रैं संभव छ ।अन्त्यमा वेटी पढाउ वेटी वचाउ कार्यक्रमको सार्थकता त्यसमा हुनेछ जव परिवारले छोरा छोरी विचको विभेद अन्त्य गर्छ । जव हामी परिवारले छोरी नपढाउनाको चुरो कुरो पत्ता लगाइ त्यस्को उपचारमा कार्यक्रमरुपी औषधी दिन सक्छौ तव यस्ता कार्यक्रमले सार्थकता पाउन सक्छन । रुखको स्वास्थ्य जरामा निर्भर भए जस्तै छोरीको समस्या अभिभावकमा छ त्यसैले समस्याको कारण खोजी दिर्घकालिन समाधानको शुरुवात वेटी पढाउ वेटी वचाउ कार्यक्रम मार्फत हुन सके कार्यक्रमले सार्थकता पाउन सक्ने छ ।

जनकपुरधाम : छठ पर्वको मुख्य दिन आज साँझ अस्ताउँदो...

सिरहा । बरियारपट्टी गाउँपालिकामा रहेका सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव भएपछि...

छठ पर्वमा चढाइने केरा जनकपुरधामको बार्ह बिघा ...

छठ पर्वमा चढाइने उखु जनकपुरधामको बार्ह बिघ्घा नजिकै...

अनिल कुशवाहा , महेन्द्रनगर (धनुषा) । ...

जीतपुर । दलित, गरिब तथा बिपन्न बर्गहरुलाई छठ मनाउनकोे लागि...

कुलदिप दास ( प्रेम ) , जनकपुरधाम : जनकपुरधाम...

जनकपुरधाम । छठ पर्व आईतवारबाट विधिवत प्रारम्भ भएको छ ।छठको...

लहान । सिरहा जिल्लाको लक्ष्मीपुर पतारी गाउँ पालिका–२ की एक...

वीरगञ्ज । देशभरी नै लोकप्रिय बन्न थालेको छठ पर्वको अवसरमा...

वीरगञ्ज । पर्सा जिल्ला निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ३ बाट प्रतिनिधि...

जीतपुर (सिमरा) ।बाराको जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका बासीहरु ...

जनकपुरधाम : दीपज्योती टुर्स एण्ड ट्राभल प्रालिले पहिलोपटक काठमाडौंबाट पर्यटकीय...

बाजुरा : १०० नं मा फोन गरेर गलत सूचना...

इनरुवा : छठ पर्व शुरु भएसँगै सुनसरीका मरिक समुदायलाई अहिले...

सिरहा । सिरहाको औरही गाउँपालिकाका सशस्त्र वेश क्याम्पमा वाडा नम्बर...

राजपुत क्षेत्रिय समाज नेपालको नवनिर्मित भवनको समुदघाटन सम्पन्न ...

जनकपुर : यस वर्ष तिहारमा जनकपुरमा रु ५० लाख...

काठमाडौँ : रेडियो नेपालका पूर्व समाचार सम्पादक तथा प्रसारक...

लेखनाथ : कास्कीको पोखरा महानगरपालिका–३१ बेगनासस्थित आनन्दज्योति माविमा विद्यार्थीसँगै...

कृष्णनगर : कपिलवस्तुको शिवराज नगरपालिका–१० इस्लामनगरस्थित तिहारका लागि बालेको...

काठमाडौँ, : जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौँले राति १० बजेभन्दा...

काठमाडौँ : यमपञ्चकको दोस्रो दिन आज इमान्दारीपूर्वक घरको सुरक्षामा...

जनकपुरधाम । नेपालको लागी महिन्द्रा गाडिको आधिकारीक बिक्रेता ...

गोलबजार , सिरहा : लागूऔषध सेतो ब्राउन ...

जनकपुरधाम : जनकपुरमा विद्यापति ट्रस्टले त्रिद्विवसीय विद्यापति स्मृति पर्व...

लमजुङ : बेंसीशहर नगरपालिकाले ‘बेंसीशहर नगरपालिका’ नामक मोबाइल एप्स...

मेलम्ची : सिन्धुपाल्चोकको पाँचपोखरी थाङ्पालगाउँपालिका–५ गुन्सामा गए राति १...

चन्द्रपुर । रौतहटको चन्द्रनिगाहपुरमा रहेको चा“द अफसेट प्रेसबाट समान चार्ने...

सिरहा । सिरहाको बरियारपट्टी ईलाका प्रहरी कार्यालय परिसरमा गाउँपालिका स्तरिए...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री मो. लालबाबु राउत गद्दीले...

मलंगवा । सर्लाहीको रामनगर गोली काण्ड पछि आन्दोलित बनेका नेपाली...

बर्दिवास । जनकपुरधामबाट काठमाण्डु तर्फ जाने नेपाल माईक्रोको चेकजाँच गर्ने...

गाडी खरिदमा मेयर साह नजिकका केहि कर्मचारी र उनको प्रत्यक्ष...

जनकपुरधाम : जनकपुरमा आईतवार दुई भारतीय नागरिक मृत अवस्थामा...

बेइजिङ । ट्रक चालकले नियन्त्रण गुमाएपछि ट्रकले ठक्कर दिएर चीनको...