Sat, 16 Feb 2019
ताजा समाचार
दुखरन पासमानको दुख अब दुर हुने || आफ्नै अपरहण गराएर रकम ठग्न खोज्ने तीन पक्राउ || वड़ा नम्बर ८ सेमि फाइनलमा प्रवेश || फरार अभियुक्त पक्राउ || गौशाला उद्योग वाणिज्य संघको निर्वाचनमा उम्मेदवारी दिएकामध्ये १ ले लिए || मौषम बदली : जनकपुरसहितका क्षेत्रमा वर्षा हुँदै || जपानी प्रविधियुक्त शितभण्डारको शिलान्यास || भारतमा आत्मघाती हमला, कम्तिमा ३४को मृत्यु || उखुवारीमा जलाएको अवस्थामा ११ वर्षीय बालिकाको लाश भेंट्यो || अख्तियार आयुक्त पाठक ७८ लाख घुस अभियोगमा || नेकपा साँसदको किर्ते हस्ताक्षर || ट्राफिक सङ्केत नहुदाँ सडक दुर्घटना वृद्धि हुदै || ‘बेटी पढाउ बेटी बचाउ’ अभियानअन्तर्गत मुख्यमन्त्रीद्वारा साइकल वितरण || प्रधानमन्त्रीद्वारा आज देशवासीका नाममा सम्बोधन || चितवनका एउटै किसानले बेचे १० लाखको गुलाब || अनेरा स्ववियूले गरे पिडारिचौकमा दिप प्रज्वलन || चुनावको वाचा पुरागर्दै साँसद यादव || नेकपा नेता नेपालद्धारा अनाथ आश्रमको अवलोकन || जनयुद्ध दिवसप्रति माधव नेपाल आक्रोशित || महानगरको जग्गा कब्जागर्दै काँग्रेस || लागुऔषधसहित साहिल पक्राउ || समुदाय प्रहरी साझेदारी अन्तर्गत प्रशिक्षण कार्यक्रम सम्पन्न || स्वास्थ्य प्रदेश बनाउने स्वास्थ्यमन्त्रीको घोषणा || दोस्रो जीतपुर बृहद खेलकुद ,साँस्कृतिक एवँ ब्यपार मेला फागुन || कानू समाजको राष्ट्रीय भेला फाल्गुन ३ गते बीरगंजमा हुने || सिरहामा दुर्घटना : दाईको मृत्यु भाई गम्भीर || साना किसानको १२ औ वार्षिक साधारण सभा सम्पन्न || विशाल शोभा यात्रा || सप्तरीको तिलाठीमा अन्तर्रा्ष्ट्रिय कुस्ती प्रतियोगिता जारी || कमला नगरपालिकामा विकास निर्माणले गति लियो || अख्तियारको नियन्त्रणमा आएका असईलाई स्थानीयले भगाए || सुतिरहेको कुकुरलाई प्रहरीको गाडीले किचेपछि स्थानीय आक्रोशित || एसइई परीक्षालाई मर्यादित बनाउन निर्देशन || स्वास्थ्यमन्त्री उपेन्द्र यादवकी बुहारीको क्यान्सर अस्पतालमा निधन || पत्रकार माथि हातपातको बिषयमा रिपोटर्स क्लब नेपाल प्रदेश न-२ द्वारा || धनुषामा स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम शुभारम्भ || आँठ किलो गाँजाहित जीतपुरबाट तीन जना पक्राउँ || ९० घरधुरी अन्धकार || इण्टरनेटबाटै सवारी जाँच ! || सरकारले गरीबको उपचार नगरे मुद्दा हाल्न पाइन्छ : प्रचण्ड ||
तराइ मधेश र स्थानीय चुनाव

चैत्र १३, २०७३


सरकारका अगाडि रहेका धेरै चटाराहरुलाई चटक्क छोडेर प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड शुक्रवार राति चीनको वोआओतिर लागे । वोआओ प्रस्थान गर्नुअघि दाहालले आफनो अनुपस्थितिमा प्रधानमन्त्रीको काम चलाउने अख्तियारी कसैलाई दिएनन ।

वितेका केही समय यताका घटनाक्रमले प्रधानमन्त्रीलाई थकाएको थियो । एकातिर, चुनावका लागि सहमति जुटाउनु र अर्कोतिर सरकार टिकाउन नैतिक–अनैतिक सवैप्रकारका गठवन्धनमा प्रवेशगर्नु सुखद कुरा पक्कै थिएनन प्रधानमन्त्रीका लागि । यी सवै घटनाक्रमले प्रधानमन्त्रीको राजनीतिक उर्जा पक्कै पनि घटायो ।

उसैपनि राजनीतिक रुपमा दाहाल नेतृत्वको गठवन्धन सरकार तदर्थवादी कार्यसूचीमा नै चलेको देखिएकोछ । वैशाख ३१ गते मतदान हुनेगरी सरकारले स्थानीय चुनावको घोषणा गरी सकेपनि प्रमुख चुनाव आयुक्त स्थानीय चुनावका लागि आवश्यक राजनीतिक वातावरण वन्न नसकेको गुनासोगर्दैछन । त्यस्तो राजनीतिक वातावरण वनाइदिन उनी राजनीतिक दलहरु गुहार्दैछन ।

यो उनको काम होइन । सरकारले निर्वाचन घोषणा गरेपछि राजनीतिक वातावरण निर्माणको पहल उसैले लिनु पर्ने हो ।
कदाचित घोषित मितिमा चुनाव हुन सकेन भने त्यो सरकारको असफलता हुन्छ । यो कुरामाथि सरकारले कति विचार पुर्याएको छ त्यो यसैभन्न सकिदैन ।

किनभने, यतिवेला कांग्रेस, एमाले र माओवादी – देशका तीनवटै प्रमुख राजनीतिक दल चुनावको पक्षमा भै सकेपछि पनि चुनावको वातावरण वन्न सकेको छैन । वर्तमान राजनीतिको सवभन्दा अप्ठेरो पाटो नै यही हो । पक्कै पनि अहिलेको अवस्थामा चुनावगर्नु प्रमुख प्रतिपक्षले मांगगर्ने र कांग्रेस–माओवादीले मांग पूरागर्ने खालको सजिलो छैन ।

मधेश केन्द्रित पार्टीहरु, मधेशका जनता र खासगरेर प्रदेश नम्वर दुइका मतदाताले आगामी चुनावलाई स्वीकार गर्नेछन कि गर्ने छैनन ? यो अहिले सवैको चासोको विषय हो । राजनीतिक दलहरुले भोलि आउन सक्नेअसामान्य परिस्थितिको पूर्वानुमानगर्न सकेका छैनन ।

प्रदेश नम्वर २ मा स्थानीय चुनावका लागि वातावरणको निर्माण हुन सकेन भने स्थानीय चुनावको कुनै अर्थ रहँदैन । प्रदेश नम्वर दुइ र मधेश तराईका अन्य भागमा चुनावहुन सकेन भने वाँकी देशका लागि त्यसको सन्देश के जाला ? कसैले भन्न सक्दैन ।

ठूला वा साना, राजनीतिक दलका नेताहरुको विवेकशील निर्णयमा नै चुनाव हुने नहुने कुरा निर्भर गर्दछ ।
मधेशका नेताहरुले वर्तमान सरकारसंग तीन वूँदे सहमति गरेर सरकारलाई समर्थन गरेका हुन ।

तर, सरकारले प्रादेशिक सीमांकन सहितका मांगहरुलाई पूरागर्न नसकेपछि मधेशी मोर्चाले त्यो समर्थन निरस्त गरी सकेको छ । मधेश केन्द्रित दलहरुले सरकारलाई दिएको समर्थन
फिर्ता लिएपछि प्रधानमन्त्री प्रचण्ड राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीको समर्थनमा सरकार
टिकाउन वाध्य भएका छन ।

सरकार टिकाउनकै लागि अनेक प्रकारका राजनीतिक गठवन्धनमा प्रवेशगर्नु उनको वाध्यता वनेको छ । मधेशी मोर्चा र सरकारका वीचको दूरी वढदै जानु र संघीयता विरोधीहरुसंग सरकारको लसपस वढदै जानु मोर्चा र सरकार दुवैका लागि राम्रो सन्देश होइन ।

मोर्चाले सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिएपनि सरकारसंगको सम्वन्धमा व्यतिक्रम आउनु राजनीतिक वातावरण निर्माणका लागि उत्साहजनक कुरा होइन ।
मधेशका मांगहरुमा सरकारले सारै अप्ठेरो ठहर्याएको मांग पाँच नम्वर प्रदेशको प्रादेशिक सीमांकनमा फेरवदल हो ।

यो विषयले त्यति ठूलो विवाद जन्माउनु पर्ने थिएन । तर, प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले तथा कांग्रेस र माओवादीका प्रभावशाली सांसदहरुले यसैमा खोचे थापे । एमालेले यसलाई राष्ट्रिय समस्याको
जटिलताका रुपमा नहेरेर आफनो भोट वैंकको रुपमा हेर्यो ।

भोटको राजनीतिले देशको राजनीतिलाई विथोल्न हुने थिएन । तर विथोलियो । यसवाहेक पनि, एमालेले मधेश लक्षित गरेर राष्ट्रवाद र राष्ट्रघातको नारा चर्कायो । राष्ट्रवादी व्याख्याकै क्रममा, पाँच नम्वर प्रदेशमा गरिने सीमांकनको हेरफेर नेपाली राष्ट्रिय अखण्डताकै लागि खतरावन्ने तर्क अगाडि सारियो ।

क्षेत्र केन्द्रित आन्दोलन भयो । आन्दोलन राष्ट्रिय अखण्डताकोे पक्षमा भन्दापनि प्रकारान्तरले संघीयताको विरोधमा केन्द्रित रहेको कुरा वुझन धेरै समय लागेन ।

यो आन्दोलन मार्फत कांग्रेस, एमाले र माओवादीका असन्तुष्ट समर्थकहरु देशमा कायम हुन लागेको संघीय व्यवस्थाका विरुध्द एकजूट भएको देखियो । ती समर्थकहरुले आफनै पार्टी नेतृत्वका विरुध्द सांकेतिक प्रदर्शन गरेका थिए ।

नेपालको राजनीतिक इतिहासमा मधेश आन्दोलनबाट उठान भएको विषय हो संघीयता । केन्द्रीकृत शासन व्यवस्था अन्तर्गत मधेशका जनताले अधिकार हासिल गरेरपनि त्यसको उपभोगगर्न नपाएपछि संघीयताको कुरा उठनु परेको हो ।

संघीयतामा शासनमाथि जनताको प्रत्यक्ष पकड हुन्छ र जनताले अधिकार र विकासमा समान हिसावले अंशियारी पाउँछन भन्ने मान्यताले यसको उदवोधन भएको हो । नेपालको संविधानले संघीयतालाई देशको आधारभूत शासन व्यवस्थाका रुपमा स्थापित गरेपनि संघीयताका विरुध्द भ्रमको खेती रोकिएको छैन । यो अवस्थामा मधेशका दलहरु पनि अप्ठेरोमा छन ।

एकातिर, उनीहरुमा सरकारप्रतिको चिडचिडाहट वढेको छ भने अर्कोतिर स्थानीय चुनावमा सहभागी नहुने विचार अप्रासांगिक भएको छ । मधेशका दलहरुले स्थानीय चुनावमा भाग नलिंदा अहिलेसम्म प्राप्त भएका अधिकारहरु संस्थागत हुन सक्ने छैनन । राजनीतिक प्रवाहमा मधेशी दलको असहभागिताले संघीयताको प्रयोग प्रभावकारी हुन सक्दैन ।

बाटो ठूला राजनीतिक दल र मधेशी दल दुवैथरिका लागि निष्कण्टक छैन । २०६३ साल यता कमलामा धेरै पानी वही सकेको छ । मधेश आन्दोलनका उपलव्धिहरु संस्थागत नभएको अहिलेको अवस्थामा मधेशका नेताहरुको कदम सन्तुलित ढंगले अघि वढनु पर्दछ ।

नेपाल सवैको देश हो । यो देशप्रति मधेशको मोह कसैले चुनौति दिन सक्ने विषय होइन । देशका जनता विपदमा पर्दा मात्र होइन, देशको सीमामा अतिक्रमणहुँदासम्म मधेशले देशको रक्षा गरेको छ । नेपाल र भारतका वीच सीमा सम्वन्धी वार्ताहुँदा दशगजामा उभिएर देशको सीमाको रक्षागर्ने मधेशी हुन ।

नेपाल सरकारले सँधै ती मधेशी नागरिकको सम्मान गरेको छ । त्यो सम्मानको सनद अहिले पनि सुरक्षित राखेका छन जनताले । तर, आजका शासनकर्ताहरुले त्यो संवेदनशीलता वुझेका छैनन ।
राजनीतिमा राजनीतिक दलहरुले आफनो पक्षमा जीरहगर्नु कुनै ठूलो कुरा होइन ।

सत्ता प्राप्तिको यात्रामा लागेका दलका नेताहरु भय र भ्रम फैलाएर पनि स्वार्थ सिध्द गर्दछन । अहिले देशमा मधेशी र पहाडी दुइ शव्द खूव प्रचलित छ ।
मधेश र पहाड एक आपसमा टुक्रिन्छन भन्नु भ्रम र भयको खेतीगर्नु हो । यतिवेला पहाड र मधेशका वीच विवाद होइन,
राजनीतिक दलहरुले सिर्जना गरेको गतिरोध मात्र छ । मधेशलाई भाषा, भेष–भूषा, संस्कार र संस्कृति सवै तत्व सम्मिलित भएको अधिकार चाहिएको छ । यो अधिकारको होइन । अधिकार त संविधानले प्रत्याभूत गरेकै छ । यो त अधिकारमाथिको शेयरको प्रश्न हो । समान पहूँच र आत्म–सम्मानमा समान अंशियारी ।
मधेशको प्रश्नमा वर्तमान सरकारले सन्तुलन र समझदारीपूर्ण व्यवहारगर्न सक्यो भने स्थानीय चुनाव सम्पन्नगर्न त्यति कठिन हुनेछैन । तर, पुरानै राजनीतिक मान्यतालाई नयाँ शव्दमा ढाल्ने सोच वनायो भने त्यो दुर्भाग्यपूर्ण हुनेछ ।

जनकपुरधाम : हेल्प मधेशीको आर्थिक सहयोगले घरविहिन दुखारन पासमानको...

जनकपुरधाम : आफ्नै अपरहण गराएर झूठो नाटक गरी रकम...

रौतहट : रौतहट जिल्लाको गौरमा जारी रहेको गौर नगरस्तरीय...

रौतहट: हत्या गर्ने उदेश्यले गोली हानि फरार भएका एक...

गौशाला । महोत्तरीको गौशाला उद्योग वाणिज्य संघका लागि मनोनयन...

जनकपुरधाम : पश्चिमी वायुको प्रभावले तीन दिनसम्म बदली र वर्षाको...

राजविराज । सप्तरी जिल्लाको राजविराज नगरपालिका वडा नम्वर–१५ स्थित देउरी–भरुवामा...

नयाँदिल्ली । भारतको कश्मीरमा विहिवार भएको आतंककारी आत्मघाती हमलामा कम्तिमा...

धनुषामा ११ वर्षीय बालिकाको विहिवार लास फेला परेको छ...

काठमाण्डु । नेपाल इन्जिनियरिंग कलेजको विवादमा लाखौ घुस लिएको आरोप...

प्रदेशसभा २ मा समिति गठनमा नेकपामा भाँडभैलो ,प्रदेशसभा २ मा...

पूर्वपश्चिम राजमार्ग र सिरहाका अन्य सहायक सडकमा ट्राफिक सङ्केत...

सप्तरी : प्रदेश नं २ सरकारद्वारा सञ्चालित ‘बेटी पढाउ...

काठमाडौँ : प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले आज देशवासीका नाममा...

भरतपुर : पश्चिमा संस्कृति भए पनि पछिल्लो समय नेपालमा प्रणय...

जनकपुरधाम : बुधबार तत्कालिन विद्रोही नेकपा माओवादीले सशस्त्र विद्रोह थालेको...

महानगरमा नमुना मुसहर वस्तीको शिलान्यास , विपन्न दलित मुसहरहरुको वस्तीमा...

जनकपुरधाम । नेकपाका बरिष्ट नेता माधव कुमार नेपालले बुधवार जनकपुरधाम...

नेकपाका बरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालले पार्टीको निर्णय बिना जनयुद्ध दिवस...

नेपाली काँग्रेस पर्साले वीरगञ्ज महानगरपालिकाको स्वामित्वमा रहेको जग्गाहरुमा नेपाली...

पर्सा । नियान्त्रित लागूऔषध ईन्जेक्सन १५ सय थानसहित जिल्ला पर्सा...

जनकपुरधाम । समुदाय-प्रहरी साझेदारीको अवधारणा अनुसार जिल्ला धनुषा जनकपुर उप(महानगरपालिका...

जनकपुरधाम । उपप्रधान तथा स्वास्थ्य जनसंख्या एव्म जनसंख्या मन्त्री उपेन्द्र...

जीतपुर : दोस्रो जीतपुर बृहद खेलकुद ,साँस्कृतिक एवँ ब्यपार मेला...

बीरगंज : नेपालमा आफ्नो पहिचान स्थापित गराउन सक्रिय रहेको कानू...

: सिरहाको मिर्चैयामा आज विहान करिब ६ बजे तिर ...

जनकपुरधाम । धनुषाको गणेशमान चारनाथ नगरपालिकाको भरतपुरमा साना किसान कृषि...

जनकपुरधाम : धनुषाको लक्ष्मीनियाँ गाउँपालिका १ सोहनीमा बुधवार (आज)बाट महायज्ञ...

सप्तरीको तिलाठी कोइलाडी गाउँपालिका वडा नम्वर– १ तिलाठीमा अन्तर्रा्ष्ट्रिय...

धनुषाको कमला नगरपालिकामा विकास निर्माणले गति लिएको छ ।...

महोत्तरी : १० हजार रुपैयाँसहित रंगेहात अख्तियारको नियन्त्रणमा आएका...

रामेछाप : जिल्ला प्रहरी कार्यालयको बा १ झ ७४४७...

काठमाडौँ । शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री गिरिराजमणि पोखरेलले माध्यमिक शिक्षा...

काठमाडौं । उपप्रधानमन्त्री एवं स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री उपेन्द्र यादवकी...

सर्लाही । रिपोटर्स क्लब नेपाल प्रदेश न-२ ले समाचार...

जनकपुरधाम । धनुषा जिल्लामा स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम शुभारम्भ भएको छ...

बारा प्रहरीले जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिकाको जीतपुरबाटप्रतिबन्धित लागु औषध ८ किलो...

हुम्ला : लामो हिमपातसँगै जिल्लाको सिमकोट गाउँपालिकाअन्तर्गत स्याडा गाउँमा...

बाँके : अब तपाईँको गाडी इण्टरनेटबाटै जाँच हुनेछ । लामो...

सिराहा । नेकपा अध्यक्ष प्रचण्डले संविधानमै शिक्षा र स्वास्थ्यलाई जनताको...