Wed, 26 Sep 2018
ताजा समाचार
अभियुक्तलाई सजायको उपाय खोजी || तीन किलो सुनसहित पक्राउ || ट्रम्पलाई महासभा बैठकमै फ्रान्सेली राष्ट्रपतिले दिए कडा जवाफ || क्रिकेटमा अफगानिस्तानले देखायो क्षमता, भारतलाई रोक्यो बराबरीमा || दास परिवारलाई तीन लाख राहत सहयोग || आजदेखि सोह्रश्राद्ध सुरु || सडक निर्माणका लागि धर्ना || राजस्व असुलीमा भारी बृद्धि || 'विद्यार्थीको वृत्ती विकास’ सम्बन्धी पाँचौ कन्भेन्सन || राजपा नेपालको बैठक ११ गते || जनकपुरका अभियानीहरु झाडापखाला प्रभावित क्षेत्रमा || स्थानीय तहको अधिकार खोसिदै || डा भूसालद्धारा मितेरीपुल र बालगृहको स्थलगत निरिक्षण || श्रीमती बनाउँछु भनेर किशोरीलाई बलात्कार गर्ने युवक पक्राउ || एसिड पीडित दासको मृत्यु || बाल विवाह विरुद्द जनचेतना कार्यक्रम सम्पन्न || बालिका बलात्कृत || नदीमा डुबेर बालकको मृत्यु || सरकारको अधिनायकवादी शैलीलाई असफल पार्नुपर्छ : देउवा || महोत्तरीमा भन्सार छलेर ल्याएको १७ लाखको सामान बरामद || शिक्षकको परीक्षाका कारण विद्यालय बन्द || डेरी उद्योगबाट तीस हजार युवालाई रोजगारी || चप्पल उद्योगमा श्रम शोषण || प्रदेशको नामांकन र राजधानीमा विवाद || एसिड प्रहारबाट घाइते युवतीको मृत्यु || माल्दिभ्सको राष्ट्रपतिमा विपक्षी दलका उम्मेदवार सोलिहलाई अग्रता || बार्सिलोना बराबरीमा रोकियो || सुचनाको माँग गर्दै राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ रिले अनशनमा || मदिरा पिउन आउने भारतीयका कारण होहल्ला र असुरक्षा || अपांग दाजु भाईलाइ राज्य मन्त्रीले गरे सहयोग || प्रहरीका टाउँको दुखाई , लागुऔषध प्रयोगकर्ता बालकहरु || प्रहरी जवानद्वारा आत्महत्या || घाँटी रेटिएको अवस्थामा एक युवक फेला || नायब सुब्बाको दुर्घटनामा निधन || भिठ्ठामोड–जलेश्वर–जनकपुर सडक निर्माणमा ढिलाइ || प्लास्टिक घरभित्र तरकारी खेती || पत्रकार राहत कोष स्थापना || लिभरपुल इङ्लिस प्रिमियर लिग फुटबलको शीर्ष स्थानमा || नेपाल प्रहरीको छवि धुमिल बन्दै || वडा अध्यक्षव्दारा ज्ञापन ||
तराइ मधेश र स्थानीय चुनाव

चैत्र १३, २०७३


सरकारका अगाडि रहेका धेरै चटाराहरुलाई चटक्क छोडेर प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड शुक्रवार राति चीनको वोआओतिर लागे । वोआओ प्रस्थान गर्नुअघि दाहालले आफनो अनुपस्थितिमा प्रधानमन्त्रीको काम चलाउने अख्तियारी कसैलाई दिएनन ।

वितेका केही समय यताका घटनाक्रमले प्रधानमन्त्रीलाई थकाएको थियो । एकातिर, चुनावका लागि सहमति जुटाउनु र अर्कोतिर सरकार टिकाउन नैतिक–अनैतिक सवैप्रकारका गठवन्धनमा प्रवेशगर्नु सुखद कुरा पक्कै थिएनन प्रधानमन्त्रीका लागि । यी सवै घटनाक्रमले प्रधानमन्त्रीको राजनीतिक उर्जा पक्कै पनि घटायो ।

उसैपनि राजनीतिक रुपमा दाहाल नेतृत्वको गठवन्धन सरकार तदर्थवादी कार्यसूचीमा नै चलेको देखिएकोछ । वैशाख ३१ गते मतदान हुनेगरी सरकारले स्थानीय चुनावको घोषणा गरी सकेपनि प्रमुख चुनाव आयुक्त स्थानीय चुनावका लागि आवश्यक राजनीतिक वातावरण वन्न नसकेको गुनासोगर्दैछन । त्यस्तो राजनीतिक वातावरण वनाइदिन उनी राजनीतिक दलहरु गुहार्दैछन ।

यो उनको काम होइन । सरकारले निर्वाचन घोषणा गरेपछि राजनीतिक वातावरण निर्माणको पहल उसैले लिनु पर्ने हो ।
कदाचित घोषित मितिमा चुनाव हुन सकेन भने त्यो सरकारको असफलता हुन्छ । यो कुरामाथि सरकारले कति विचार पुर्याएको छ त्यो यसैभन्न सकिदैन ।

किनभने, यतिवेला कांग्रेस, एमाले र माओवादी – देशका तीनवटै प्रमुख राजनीतिक दल चुनावको पक्षमा भै सकेपछि पनि चुनावको वातावरण वन्न सकेको छैन । वर्तमान राजनीतिको सवभन्दा अप्ठेरो पाटो नै यही हो । पक्कै पनि अहिलेको अवस्थामा चुनावगर्नु प्रमुख प्रतिपक्षले मांगगर्ने र कांग्रेस–माओवादीले मांग पूरागर्ने खालको सजिलो छैन ।

मधेश केन्द्रित पार्टीहरु, मधेशका जनता र खासगरेर प्रदेश नम्वर दुइका मतदाताले आगामी चुनावलाई स्वीकार गर्नेछन कि गर्ने छैनन ? यो अहिले सवैको चासोको विषय हो । राजनीतिक दलहरुले भोलि आउन सक्नेअसामान्य परिस्थितिको पूर्वानुमानगर्न सकेका छैनन ।

प्रदेश नम्वर २ मा स्थानीय चुनावका लागि वातावरणको निर्माण हुन सकेन भने स्थानीय चुनावको कुनै अर्थ रहँदैन । प्रदेश नम्वर दुइ र मधेश तराईका अन्य भागमा चुनावहुन सकेन भने वाँकी देशका लागि त्यसको सन्देश के जाला ? कसैले भन्न सक्दैन ।

ठूला वा साना, राजनीतिक दलका नेताहरुको विवेकशील निर्णयमा नै चुनाव हुने नहुने कुरा निर्भर गर्दछ ।
मधेशका नेताहरुले वर्तमान सरकारसंग तीन वूँदे सहमति गरेर सरकारलाई समर्थन गरेका हुन ।

तर, सरकारले प्रादेशिक सीमांकन सहितका मांगहरुलाई पूरागर्न नसकेपछि मधेशी मोर्चाले त्यो समर्थन निरस्त गरी सकेको छ । मधेश केन्द्रित दलहरुले सरकारलाई दिएको समर्थन
फिर्ता लिएपछि प्रधानमन्त्री प्रचण्ड राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीको समर्थनमा सरकार
टिकाउन वाध्य भएका छन ।

सरकार टिकाउनकै लागि अनेक प्रकारका राजनीतिक गठवन्धनमा प्रवेशगर्नु उनको वाध्यता वनेको छ । मधेशी मोर्चा र सरकारका वीचको दूरी वढदै जानु र संघीयता विरोधीहरुसंग सरकारको लसपस वढदै जानु मोर्चा र सरकार दुवैका लागि राम्रो सन्देश होइन ।

मोर्चाले सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिएपनि सरकारसंगको सम्वन्धमा व्यतिक्रम आउनु राजनीतिक वातावरण निर्माणका लागि उत्साहजनक कुरा होइन ।
मधेशका मांगहरुमा सरकारले सारै अप्ठेरो ठहर्याएको मांग पाँच नम्वर प्रदेशको प्रादेशिक सीमांकनमा फेरवदल हो ।

यो विषयले त्यति ठूलो विवाद जन्माउनु पर्ने थिएन । तर, प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले तथा कांग्रेस र माओवादीका प्रभावशाली सांसदहरुले यसैमा खोचे थापे । एमालेले यसलाई राष्ट्रिय समस्याको
जटिलताका रुपमा नहेरेर आफनो भोट वैंकको रुपमा हेर्यो ।

भोटको राजनीतिले देशको राजनीतिलाई विथोल्न हुने थिएन । तर विथोलियो । यसवाहेक पनि, एमालेले मधेश लक्षित गरेर राष्ट्रवाद र राष्ट्रघातको नारा चर्कायो । राष्ट्रवादी व्याख्याकै क्रममा, पाँच नम्वर प्रदेशमा गरिने सीमांकनको हेरफेर नेपाली राष्ट्रिय अखण्डताकै लागि खतरावन्ने तर्क अगाडि सारियो ।

क्षेत्र केन्द्रित आन्दोलन भयो । आन्दोलन राष्ट्रिय अखण्डताकोे पक्षमा भन्दापनि प्रकारान्तरले संघीयताको विरोधमा केन्द्रित रहेको कुरा वुझन धेरै समय लागेन ।

यो आन्दोलन मार्फत कांग्रेस, एमाले र माओवादीका असन्तुष्ट समर्थकहरु देशमा कायम हुन लागेको संघीय व्यवस्थाका विरुध्द एकजूट भएको देखियो । ती समर्थकहरुले आफनै पार्टी नेतृत्वका विरुध्द सांकेतिक प्रदर्शन गरेका थिए ।

नेपालको राजनीतिक इतिहासमा मधेश आन्दोलनबाट उठान भएको विषय हो संघीयता । केन्द्रीकृत शासन व्यवस्था अन्तर्गत मधेशका जनताले अधिकार हासिल गरेरपनि त्यसको उपभोगगर्न नपाएपछि संघीयताको कुरा उठनु परेको हो ।

संघीयतामा शासनमाथि जनताको प्रत्यक्ष पकड हुन्छ र जनताले अधिकार र विकासमा समान हिसावले अंशियारी पाउँछन भन्ने मान्यताले यसको उदवोधन भएको हो । नेपालको संविधानले संघीयतालाई देशको आधारभूत शासन व्यवस्थाका रुपमा स्थापित गरेपनि संघीयताका विरुध्द भ्रमको खेती रोकिएको छैन । यो अवस्थामा मधेशका दलहरु पनि अप्ठेरोमा छन ।

एकातिर, उनीहरुमा सरकारप्रतिको चिडचिडाहट वढेको छ भने अर्कोतिर स्थानीय चुनावमा सहभागी नहुने विचार अप्रासांगिक भएको छ । मधेशका दलहरुले स्थानीय चुनावमा भाग नलिंदा अहिलेसम्म प्राप्त भएका अधिकारहरु संस्थागत हुन सक्ने छैनन । राजनीतिक प्रवाहमा मधेशी दलको असहभागिताले संघीयताको प्रयोग प्रभावकारी हुन सक्दैन ।

बाटो ठूला राजनीतिक दल र मधेशी दल दुवैथरिका लागि निष्कण्टक छैन । २०६३ साल यता कमलामा धेरै पानी वही सकेको छ । मधेश आन्दोलनका उपलव्धिहरु संस्थागत नभएको अहिलेको अवस्थामा मधेशका नेताहरुको कदम सन्तुलित ढंगले अघि वढनु पर्दछ ।

नेपाल सवैको देश हो । यो देशप्रति मधेशको मोह कसैले चुनौति दिन सक्ने विषय होइन । देशका जनता विपदमा पर्दा मात्र होइन, देशको सीमामा अतिक्रमणहुँदासम्म मधेशले देशको रक्षा गरेको छ । नेपाल र भारतका वीच सीमा सम्वन्धी वार्ताहुँदा दशगजामा उभिएर देशको सीमाको रक्षागर्ने मधेशी हुन ।

नेपाल सरकारले सँधै ती मधेशी नागरिकको सम्मान गरेको छ । त्यो सम्मानको सनद अहिले पनि सुरक्षित राखेका छन जनताले । तर, आजका शासनकर्ताहरुले त्यो संवेदनशीलता वुझेका छैनन ।
राजनीतिमा राजनीतिक दलहरुले आफनो पक्षमा जीरहगर्नु कुनै ठूलो कुरा होइन ।

सत्ता प्राप्तिको यात्रामा लागेका दलका नेताहरु भय र भ्रम फैलाएर पनि स्वार्थ सिध्द गर्दछन । अहिले देशमा मधेशी र पहाडी दुइ शव्द खूव प्रचलित छ ।
मधेश र पहाड एक आपसमा टुक्रिन्छन भन्नु भ्रम र भयको खेतीगर्नु हो । यतिवेला पहाड र मधेशका वीच विवाद होइन,
राजनीतिक दलहरुले सिर्जना गरेको गतिरोध मात्र छ । मधेशलाई भाषा, भेष–भूषा, संस्कार र संस्कृति सवै तत्व सम्मिलित भएको अधिकार चाहिएको छ । यो अधिकारको होइन । अधिकार त संविधानले प्रत्याभूत गरेकै छ । यो त अधिकारमाथिको शेयरको प्रश्न हो । समान पहूँच र आत्म–सम्मानमा समान अंशियारी ।
मधेशको प्रश्नमा वर्तमान सरकारले सन्तुलन र समझदारीपूर्ण व्यवहारगर्न सक्यो भने स्थानीय चुनाव सम्पन्नगर्न त्यति कठिन हुनेछैन । तर, पुरानै राजनीतिक मान्यतालाई नयाँ शव्दमा ढाल्ने सोच वनायो भने त्यो दुर्भाग्यपूर्ण हुनेछ ।

काठमाडौँ : महानगरीय प्रहरी परिसर काठमाडौँले तीन किलोग्राम सुनसहित...

न्यूयोर्क । फ्रान्सका राष्ट्रपति इमानुयल माक्रोंले संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा...

दुबई । एसिया कप क्रिकेटमा भारत र अफगानिस्तानले रोमाञ्चक बराबरी...

चन्द्रनिगाहपुर । तेजाब आक्रमणमा परी मृत्यु भएकी रौतहट...

जनकपुरधाम । प्रत्येक वर्ष आश्विन कृष्ण पक्षदेखि सुरु हुने सोह्रश्राद्ध...

जनकपुरधाम ।सडकमा रहेका खाल्डाखुल्डी र पानी जम्ने समस्याबाट छुटकाराका लागि...

राजेन्द्र यादव , जनकपुरधाम ।आन्तरिक राजस्व कार्यालय जनकपुरले गत आर्थिक...

जनकपुरधाम । जनकपुरको निजि विद्यालय मोनाष्टिक ईगलिंश बोर्डिङ्ग स्कुलद्वारा सोमवारदेखि...

जनकपुरधाम । राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल धनुुषा अध्यक्ष मण्डल र...

जनकपुरधाम । झाडापखाला प्रभावित क्षेत्र महोत्तरीको जलेश्वर नगरपालिका वडा नं....

काठमाण्डु । संघिय सरकारले स्थानीय तहको अधिकार खोस्न थालेको छ...

वीरगंज । वीरगन्ज महानरपालिकाद्धारा भइरहेको निमार्णकार्य तथा बालगृहको प्रमुख प्रशासकिय...

मलंगवा । सर्लाही हरिवनका स्थानियबासीहरुले १७ वर्षिया...

चन्द्रपुर । चन्द्रपुरमा (रौतहट) एसिड आक्रमणबाट गम्भीर बनेकी रौतहट...

चन्द्रपुर । बाल विवाह विरुद्द सचेतना कार्यक्रम अर्तगत परियोजना शुरुवात,अन्तत्र्रिmया...

भद्रपुर : झापाको हल्दिबारी गाउँपालिकामा चार वर्षीया बालिका बलात्कृत...

घोडाघोडी : नुहाउने क्रममा शिवगङ्गा नदीमा डुबेर आज एक बालकको...

काठमाडौं । प्रमुख प्रतिपक्ष दल नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले...

महोत्तरी । जिल्ला भन्सार कार्यालयले भन्सार छलेर ल्याएको साढे १७...

डडेल्धुरा : शिक्षक सेवा आयोगको परीक्षाका कारण जिल्लाका धेरै...

पाल्पा : डेरी उद्योगले नेपालमा ३० हजारभन्दा बढी बेरोजगार युवालाई...

विराटनगर : मोरङको बूढीगङ्गा गाउँपालिका बाँसबारीमा रहेको ‘हाइलाइफ’ चप्पल...

विराटनगर । प्रदेश नम्बर १ को स्थायी राजधानी र नामाकरणको...

काठमाडौं । एसिड प्रहारबाट गम्भीर घाइते भएकी रौतहटको चन्द्रपुर...

माल्दिभ्स । माल्दिभ्सका विपक्षी दलका नेता इब्राहिम मोहम्मद सोलिहले राष्ट्रपति...

स्पेन । स्पेसिन लिग फुटबलको जारी सिजनमा बार्सिलोनाले पहिलो पटक...

मलंगवा । सर्लाहीको सदरमुकाम मलंगवामा राष्ट्रिय विद्यार्थी संघले तीन...

सर्लाही । भारतको विहारमा मदिरापान बिक्रीवितरण र ओसारपसारमा प्रतिबन्ध लगाइएपछि...

गौर । प्रदेश २ का कृषि ,भूमि व्यवस्था तथा सहकारी...

जीतपुर । जीतपुरमा एउटै पसलमालगातार दुई चोटीचोरी भएपछि , प्रहरीको...

स्याङ्जा : जिल्ला कारागार स्याङ्जामा कार्यरत एक प्रहरी जवानले...

जनकपुरधाम । धनुषामा एक युवक घाँटी रेटिएको अवस्थामा फेला परेका...

पशुपतिनगर, इलाम : इलामको चुलाचुली गाउँपालिकामा कार्यरत नायब सुब्बा जगत...

बर्दिवास : महोत्तरीको सदरमुकाम जलेश्वरलाई भारतीय सीमा र धनुषाको जनकपुरसँग...

बलेवा : कुलतमा लागेका युवाका लागि सुधार गृहका रुपमा स्थापना...

इलाम : नेपाल पत्रकार महासङ्घ इलाम शाखाले पत्रकारका लागि आपत्कालीन...

काठमाडु । साउथ ह्याम्पटनलाई हराउँदै लिभरपुल इङ्लिस प्रिमियर लिग फुटबलको...

काठमाडु । अपराध अनुसन्धानमा अब्बल मानिँदै आएको नेपाल प्रहरी पछिल्लो...

जनकपुरधाम । कमला नगरपालिकाका वडाअध्यक्षहरुले नगरप्रमुख रामउदगार गोइतलाई शनिवार ९...