Wed, 26 Sep 2018
ताजा समाचार
यातायात व्यवस्थापन सम्बन्धी विधेयकमाथि छलफल || पदस्थापना दिवसमा विभिन्न कार्यक्रम || पप्पु कंस्ट्रकशनका संचालकलाइ पक्राउ पुर्जी जारी गर्न अनुमति || नापीका अमीन अख्तियारको फन्दामा || केन्द्रिकृत सत्तामा रमाउनेहरु संघीयता कार्यान्वयनको बाधक : मुख्यमन्त्री राउत || चितुवा मृत फेला || प्रदेश समन्वय परिषद्को बैठक शुरु || दशैँमा घर जान टिकट लिनेको घुइँचो || उपरथी दम्पतिबाट छात्रावृति र शैक्षिक खेलकुद सामाग्री वितरण || पुल जर्जर हुँदा सवारी आवतजावतमा समस्या || वडा अध्यक्ष द्वारा जेष्ठ नागरिकलाई निशुल्क भ्रमण || ट्राफिक प्रहरीले सवारीसाधनमाथि बिशेष निगरानी गर्ने || अभियुक्तलाई सजायको उपाय खोजी || तीन किलो सुनसहित पक्राउ || ट्रम्पलाई महासभा बैठकमै फ्रान्सेली राष्ट्रपतिले दिए कडा जवाफ || क्रिकेटमा अफगानिस्तानले देखायो क्षमता, भारतलाई रोक्यो बराबरीमा || दास परिवारलाई तीन लाख राहत सहयोग || आजदेखि सोह्रश्राद्ध सुरु || सडक निर्माणका लागि धर्ना || राजस्व असुलीमा भारी बृद्धि || 'विद्यार्थीको वृत्ती विकास’ सम्बन्धी पाँचौ कन्भेन्सन || राजपा नेपालको बैठक ११ गते || जनकपुरका अभियानीहरु झाडापखाला प्रभावित क्षेत्रमा || स्थानीय तहको अधिकार खोसिदै || डा भूसालद्धारा मितेरीपुल र बालगृहको स्थलगत निरिक्षण || श्रीमती बनाउँछु भनेर किशोरीलाई बलात्कार गर्ने युवक पक्राउ || एसिड पीडित दासको मृत्यु || बाल विवाह विरुद्द जनचेतना कार्यक्रम सम्पन्न || बालिका बलात्कृत || नदीमा डुबेर बालकको मृत्यु || सरकारको अधिनायकवादी शैलीलाई असफल पार्नुपर्छ : देउवा || महोत्तरीमा भन्सार छलेर ल्याएको १७ लाखको सामान बरामद || शिक्षकको परीक्षाका कारण विद्यालय बन्द || डेरी उद्योगबाट तीस हजार युवालाई रोजगारी || चप्पल उद्योगमा श्रम शोषण || प्रदेशको नामांकन र राजधानीमा विवाद || एसिड प्रहारबाट घाइते युवतीको मृत्यु || माल्दिभ्सको राष्ट्रपतिमा विपक्षी दलका उम्मेदवार सोलिहलाई अग्रता || बार्सिलोना बराबरीमा रोकियो || सुचनाको माँग गर्दै राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ रिले अनशनमा ||
चुनावी चक्रव्यूहमा देश

चैत्र २७, २०७३


यतिखेर माओवादी केन्द्र र नेपाली कांग्रेसको गठवन्धन सरकार स्थानीय तहको चुनावको प्रसंगमा अल्झिएकोछ । देश चुनावी चक्रव्यूहमा फसेको छ ।

राजनीतिक घटनाक्रमहरुको तीव्रताका वीच,पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ नेतृत्वको सरकार कोशी नदीको वहावमा तैरिन खोजी रहेको डुंगा जस्तो देखिइ रहेको छ । डुंगाको वहना कसको हातमा छ पत्तो छैन । 

देशमा प्रहरी प्रमुखको पदपूर्तिको समस्या छ र मन्त्रीहरुका वीच प्रोटोकलका द्वन्दहरु पनि छन । त्यो वाहेक अन्य व्दन्व्द देखिएका छैनन ।

देश उज्यालोमा रमाउन पाएको छ । तर, प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड राजनीतिक अव्यवस्थारअसहयोगका वीचमा आफनै विचारको केन्द्रविन्दूमा मात्रै रुमल्लिइ रहेका देखिन्छन । यस्तो लाग्दछ, उनले स्थानीय चुनावलाई अस्वाभाविक रुपमा लिएका छन । सहज हिसावले चुनाव सम्पन्न हुनेमा स्वयं उनलाई विश्वास छैन ।

उनी कहिले मधेशी मोर्चा लगायत सवै पक्षसंग वार्ता गरेर वैशाख ३१ का लागि तय गरिएको स्थानीय तहको चुनाव सम्पन्नगर्ने वताउछन ।

कहिले पहाड र मधेशमा स्थानीय चुनाव दुइ चरणमा गराउने आकस्मिक योजना ल्याउ“छन । प्रधानमन्त्रीको छटपटीबाट एउटा कुरा स्पष्ट हुन्छ चुनावका वारेमा जनताका मनमा जे जस्ता आशंकाहरु छन ती जायज छन । अर्थात, चुनाव हुनपनि सक्दछ र नहुन पनि सक्दछ ।

यस्तो स्थितिमा मधेशी मोर्चा प्रधानमन्त्रीले संविधान संशोधनका प्रसंगमा ठोस काम नगरेर मोर्चालाई अलमल्याइ रहेको आरोप लगाउनु अवान्छित होइन ।

अर्कोतिर प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले साखुल्ले पल्टिएर सरकारले चुनाव नगराउने वा गराउन नसक्ने ताना दिइ राखेकोछ । निश्चय पनि, प्रधानमन्त्री प्रचण्डका लागि अहिलेको समय निकै कठिन देखिएकोछ ।

तर, यो किन कठिन देखिएको छ ?स्वयं प्रधानमन्त्री वाहेक अरु कसैले यसको कारण वताउन सक्दैन । यो सत्य हो, वैशाख ३१ गते चुनाव हुन सकेन भने प्रधानमन्त्रीको राजनीतिक साख केही पनि वा“की रहने छैन । त्यो अवस्थामा सरकारको सहयोगी तथा संसदको सवभन्दा ठूलो पार्टी कांग्रेस र प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमालेको साख एकैसाथ उत्तिकै गतिमा ओरालो लाग्नेछ ।

पछिल्लो चरणमा प्रधानमन्त्रीले २ नम्वर प्रदेश र ५ नम्वर प्रदेशका तीन जिल्लामा दोश्रो चरणमा चुनाव गराउने प्रस्ताव गरेका छन । यसको अर्थ हो सरकारले त्यहा“अहिले चुनावहुने सम्भावना देखेको छैन । दोश्रो चरणको चुनाव संविधान संशोधन हुन सकेको अवस्थामा मात्रै  हुने कुरा हो ।

संविधान संशोधन भएपछिको अवस्थामा पनिदुइ नम्वर प्रदेश र वा“की रहेका जिल्लामा चुनाव अनुकूलहुने समयको किटानी कसैले गर्न सक्दैन । चुनाव एउटा निर्वाचन केन्द्रका लागि पनि उत्तिकै समय लाग्ने र दशवटा निर्वाचन केन्द्रका लागि पनि उत्तिकै समय लाग्ने प्रक्रिया हो । 

प्रधानमन्त्रीले संविधान संशोधन प्रस्ताव पारित गरेर दोश्रो चरणमा चुनाव गराउन खोजेका छन भने यो उनकोसदाशय हो भन्ने त स्पष्ट नै छ । तर, त्यस्तो संशोधन प्रस्ताव पारितहुने सम्भावना निकै न्यून देखिएको छ । पहिलो कुरा त प्रमुख प्रतिपक्षी दल संविधान संशोधनका विरुध्द उभिएको छ ।

प्रदेश सीमांकनलाई उ अहिले छुन चलाउन चाह“दैन ।‘भोट’को राजनीति उसको मुख्य सपना र लक्ष्य हो । 
सीमांकन वाहेकका अन्य वूंदामा पनि संविधान संशोधनका लागि सरकारलाई प्रमुख प्रतिपक्षको साथ र सहयोग चाहिन्छ ।

प्रतिपक्षका अनुसार सरकारले अहिलेसम्म प्रतिपक्षसंग यस विषयमा वार्ता नै गरेको छैन । सरकार र प्रतिपक्षका वीच वार्ता नभएसम्म चुनाव कति चरणमा गर्ने हो त्यसको निक्र्योल हुन पनि सक्दैन ।

माओवादी केन्द्रसंग गठवन्धनमा रहेको नेपाली कांग्रेसले प्रधानमन्त्री प्रचण्डले गरेको दुइ चरणमा चुनाव गराउने प्रस्तावको ‘मधेशी मोर्चा चुनावमा आउने शर्तमा’ समर्थन गरेको छ ।

तर, मधेशी मोर्चाका लागि एक वा दुइ चरणमा हुने चुनावमा भन्दा पनि मुख्य चासो संविधान संशोधनमा रहेकोछ । प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमालेको समर्थन विना प्रदेश सीमांकनका विषयमा फेरवदलको सम्भावना छैन ।

एमालेलाई किनारामा छाडेर संविधान संशोधनगर्न चाहिने संख्या जुटाउन सरकार समर्थ छैन । यो अवस्थामा सरकारले वीचको बाटो पहिल्याउनु र मधेशी मोर्चालाई त्यो बाटोमा हिंडाउनु वाहेक अर्को बाटो देखिदैन । 
तर, प्रचण्ड नेतृत्वको सरकारको मात्र होइन, यस अघिका सवै सरकारहरुको गतिविधि अविश्वसनीय र अराजनीतिक रहेकोले मधेशी मोर्चाले सरकारको कुनैपनि प्रस्तावमा सजिलै समर्थनगर्ने अवस्था देखिदैन । मोर्चाले प्रधानमन्त्री प्रचण्डको प्रस्ताव स्वीकार गरेको खण्डमा मधेशमा दोश्रो चरणमा चुनाव गराउने अवस्था पनि आउ“दैन ।

राजनीतिक दलहरुका वीच सहमति भएको खण्डमा निर्वाचन आयोग एकै चरणमा चुनावको वन्दोवस्ती मिलाउन निश्चय पनि सक्षम छ ।

वर्तमान अवस्थामा बिषय प्रवेश जसरी गरेपनि तराइ–मधेशका समस्याप्रति प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमालेको दृष्टिकोण नवदलिएसम्म परिवर्तनकाकुराहरु मनचिन्ते हुनेछन । तराइ–मधेश केन्द्रित दलहरुप्रति मात्र होइन, ती दलका नेताहरुप्रति पनि एमाले अराजनीतिक हिसावले संवेदनहीन वनेको छ ।

माओवादी केन्द्रको समर्थनमा खडा भएको ओलीसरकारको पतनपछि मधेश र मधेशका नेताहरुप्रति एमालेको दृष्टिकोण निकै कडा खालको तीतो रहेको छ ।

तराइ–मधेशका पार्टीहरुले संविधान निर्माणका समयमा भारतकै उक्साहटमा आन्दोलन गरेको, भारतले नेपालका विरुध्द नाकावन्दी गरेको र अन्ततः आफनो नेतृत्वको सरकारलाइ भारतले नै विस्थापित गरेको आरोप एमालेले लगाउ“दै आएको छ । 

एमालेले माओवादी केन्द्र र कांग्रेसका नेताहरुका विरुध्द ‘भारतप्रति लम्पसारवादी’ भएको आरोप लगाउ“दै चरम देशभक्तिका नाराहरु सरकारको परिवर्तनपछि नै लगाउन थालेको हो ।

यथार्थ के हो भने, नेपालका राजनीतिक दलहरु सत्ताप्राप्तिको सन्दर्भमा कतैबाट छोटो संकेतमात्र आएपनि सत्ताको लडाईंमा एकाकार भएर जुटी हाल्दछन । संकेत भारत, चीन, अमेरिका वा वेलायत जहा“बाट आएको भएपनि फरक पर्दैन ।

राजनीतिको सम्पूर्ण उद्देश्य सत्ताप्राप्ति नै भएको देशमा यसलाई त्यति अस्वाभाविक चलन मान्न पनि मिल्दैन । यतिवेला एमाले पार्टी माओवादी र कांग्रेस वीच विग्रहको विन्दू खोज्न र पहिल्याउन लागेको छ । यस्तो कुनै अवस्था आइपर्यो भने माओवादी केन्द्रसंग एमालेको मेलमिलाप असम्भव छैन ।

स्थानीय चुनाव र त्यसपछिका प्रादेशिक तथा संघीय चुनावलाई मध्ये नजरराख्दै एमालेले माओवादीको नेतृत्वको सरकार चलाउन चाहनु असम्भव घटना मानिने छैन ।

राज्यको पुनर्संरचनाका कार्यसूची जेनतेन पूरा हुन लागेको अवस्थामा माओवादी र एमाले दुवैका लागि राजनीतिक प्रतिस्पध्र्दाको लक्ष्य स्वाभाविक हिसावले कांग्रेस नै हो । 

सरकार अहिले आफैं अप्ठेरो अवस्थामा परेकोले यो खेल सम्भव नहोला । तर, माओवादीबाट सरकारकोे नेतृत्व कांग्रेसमा हस्तान्तरण भै सकेपछिको खेलमा एमालेले आफनो समर्थन र सहभागितामा माओवादी नेतृत्वको सरकार वनाउन कोशिश नगर्ला भन्न सकिने कुनै आधार छैन । 

राजनीतिको व्यूह रचना जे जसरी भएपनि देश अहिले स्थानीय चुनावको मुखमा छ र चरम संकटको अवस्थामा छ । मधेशी मोर्चालाई चुनावमा सहभागी गराउन सरकार, माओवादी केन्द्र र नेपाली कांग्रेसले जतिसुकै प्रयास गरेपनि मोर्चाले सजिलै सरकारको प्रस्ताव मान्ने देखिएको छैन ।

अहिलेसम्म देशका प्रमुख राजनीतिक दलहरुले मोर्चालाई अलमल्याउने र झुक्याउने काम मात्रै गरेका छन । 
वर्तमान संविधान निर्माणभन्दा अघिदेखि नै संविधानमा मधेशलाई समावेश गराउने ‘प्रयत्न’ शुरु भएपनि आजसम्म त्यो कुण्ठितहुनु राम्रो कुरा पक्कै होइन ।

मधेशको माटो देशको माटोसंग एकाकार नभएसम्म संविधानको पूर्ण कार्यान्वयन नहुने पक्कै छ । यो स्थितिमा सरकार मात्रै होइन, देशका सवै जिम्मेवार राजनीतिक दलले सोच्नु पर्दछ वैशाख ३१ गतेका लागि घोषित स्थानीय तहको चुनाव देशका लागि विग्रह सावित नहोस । 

रौतहट । जिल्ला अदालतले लालबकैया नदीको पुलका निर्माण...

सर्लाही । नगद नौ हजार घुस रकम सहित नापी कार्यालय...

महोत्तरी । महोत्तरीको गौशालामा मृतावस्थामा चितुवा फेला परेको छ ।...

सर्लाही । हुलाकी राजमार्ग अन्तर्गत ...

जनकपुरधाम । जनकपुर उप–महानगरपालिका...

काठमाडौँ : महानगरीय प्रहरी परिसर काठमाडौँले तीन किलोग्राम सुनसहित...

न्यूयोर्क । फ्रान्सका राष्ट्रपति इमानुयल माक्रोंले संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा...

दुबई । एसिया कप क्रिकेटमा भारत र अफगानिस्तानले रोमाञ्चक बराबरी...

चन्द्रनिगाहपुर । तेजाब आक्रमणमा परी मृत्यु भएकी रौतहट...

जनकपुरधाम । प्रत्येक वर्ष आश्विन कृष्ण पक्षदेखि सुरु हुने सोह्रश्राद्ध...

जनकपुरधाम ।सडकमा रहेका खाल्डाखुल्डी र पानी जम्ने समस्याबाट छुटकाराका लागि...

राजेन्द्र यादव , जनकपुरधाम ।आन्तरिक राजस्व कार्यालय जनकपुरले गत आर्थिक...

जनकपुरधाम । जनकपुरको निजि विद्यालय मोनाष्टिक ईगलिंश बोर्डिङ्ग स्कुलद्वारा सोमवारदेखि...

जनकपुरधाम । राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल धनुुषा अध्यक्ष मण्डल र...

जनकपुरधाम । झाडापखाला प्रभावित क्षेत्र महोत्तरीको जलेश्वर नगरपालिका वडा नं....

काठमाण्डु । संघिय सरकारले स्थानीय तहको अधिकार खोस्न थालेको छ...

वीरगंज । वीरगन्ज महानरपालिकाद्धारा भइरहेको निमार्णकार्य तथा बालगृहको प्रमुख प्रशासकिय...

मलंगवा । सर्लाही हरिवनका स्थानियबासीहरुले १७ वर्षिया...

चन्द्रपुर । चन्द्रपुरमा (रौतहट) एसिड आक्रमणबाट गम्भीर बनेकी रौतहट...

चन्द्रपुर । बाल विवाह विरुद्द सचेतना कार्यक्रम अर्तगत परियोजना शुरुवात,अन्तत्र्रिmया...

भद्रपुर : झापाको हल्दिबारी गाउँपालिकामा चार वर्षीया बालिका बलात्कृत...

घोडाघोडी : नुहाउने क्रममा शिवगङ्गा नदीमा डुबेर आज एक बालकको...

काठमाडौं । प्रमुख प्रतिपक्ष दल नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले...

महोत्तरी । जिल्ला भन्सार कार्यालयले भन्सार छलेर ल्याएको साढे १७...

डडेल्धुरा : शिक्षक सेवा आयोगको परीक्षाका कारण जिल्लाका धेरै...

पाल्पा : डेरी उद्योगले नेपालमा ३० हजारभन्दा बढी बेरोजगार युवालाई...

विराटनगर : मोरङको बूढीगङ्गा गाउँपालिका बाँसबारीमा रहेको ‘हाइलाइफ’ चप्पल...

विराटनगर । प्रदेश नम्बर १ को स्थायी राजधानी र नामाकरणको...

काठमाडौं । एसिड प्रहारबाट गम्भीर घाइते भएकी रौतहटको चन्द्रपुर...

माल्दिभ्स । माल्दिभ्सका विपक्षी दलका नेता इब्राहिम मोहम्मद सोलिहले राष्ट्रपति...

स्पेन । स्पेसिन लिग फुटबलको जारी सिजनमा बार्सिलोनाले पहिलो पटक...

मलंगवा । सर्लाहीको सदरमुकाम मलंगवामा राष्ट्रिय विद्यार्थी संघले तीन...