Mon, 21 Jan 2019
ताजा समाचार
उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग विच वैठक सम्पन्न || डा केसीको माग पूरा || केन्द्रीय कारागारमा १३ कैदीबन्दीको मृत्यु || फ्रान्समा सरकार विरोधी आन्दोलन झन चर्कियो, राष्ट्रपतिको राजीनामा माग || एएफसी यूथ-२३ च्याम्पियनसिपः पहिलो खेलमा नेपालले ओमानसँग खेल्ने || स्वस्थानी व्रत सुरु, शालिनदीमा माधवनारायणको मेला || चितुवाको छालासहित युवक पक्राउ || तीन वर्षदेखि फरार मुर्ति चोर प्रहरीको नियन्त्रणमा || दुर्गम बस्तीको विद्यालय नमूना बन्दै || प्रधानमन्त्री ओली दोहामा || दाइजोकै कारण दुई वर्षिया छोरी र आमाको हत्या , सासु || नेपाल राष्ट्र बैंकद्वारा भारतीय नोटमा प्रतिबन्ध || मधेशी आयोगमा दत्त || लहानमा भव्य साँस्कृति कार्यक्रम हुने || श्रीमतीको हत्या गरी आत्महत्या || १२ दिनदेखि अनशनरत डा. केसीको स्वास्थ्य ‘उच्च जोखिम’मा || आगलगीबाट अठार लाख क्षति || तराईका प्रसिद्ध धनुषाधाम मकर मेला शुरु || सीके राउतका चार कार्यकर्ता पक्राउ || चौतर्फी विरोधका विच वरियारपट्टी गाउँपालिकामा दोस्रो गाउँसभा सम्पन || करेन्ट लाग्दा घटनास्थलमै दुईको मृत्यु || बलिदानी दिवसकै दिन राजपा निकट राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ जनकपुरका नगर || सवारी दुर्घटनामा चारको मृत्यु, तीन घाइते || मिथिलामा लाईको प्रयोग || मोटरसाइकलको ठक्करबाट बालिकाको मृत्यु || माेबाइलकाे पासवर्ड नदिँदा श्रीमतीले श्रीमानलाई जिउँदै जलाइन् || घटनाबाट वनमन्त्री दुखी || चैत्र मसान्त भित्रमा पर्सा जिल्लालाई खुलादिशा मुक्त जिल्ला घोषणा गर्ने || सवारी साधनहरुको मेकानिकल चेक जाँचतथाचालकहरुको स्वास्थ्य परिक्षण || सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव || वन सखाप पार्न लागेको प्रदेश मन्त्रीको आरोप || रेल खरिद गर्न सरकारको सैद्धान्ति सहमति || बेलायतकी महारानीका पति फिलिप सवारी दुर्घटनामा घाइते || बार्सिलोना कोपा डेल रे फुटबलको क्वाटरफाइनलमा || स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर भएपछि डा. केसीलाई राति काठमाडौं ल्याइयो || २ करोड लागतमा अश्वमेध यज्ञ || वरियापट्टी गाउँपालिकामा संघर्ष समितिद्धरा धर्ना : कामकाज प्रभावित || सहारा विकास बैंकको सूचीकरण खारेज भएपछि कारोबारमा गिरावट || १८ वर्ष देखी फरार प्रतिवादी पक्राउ || डा.झाको लापर्वाहीले बिरामीको मृत्यु,अस्पतालमा तनाव ||
निधि प्रकरणःमधेशी नेताका लागि शिक्षा

चैत्र २९, २०७३

 


–बृजकुमार यादव


मन्त्री रहने तर मन्त्रीपरिषद बैठकमा नजाने नेपालको इतिहासमा पहिलो मन्त्री निधि नै हुनुपर्छ । अहिले सम्मको चलन अनुसार प्रधानमन्त्री अथवा पार्टी सभापतिसित सम्बन्ध बिग्रेपछि मन्त्रीबाट राजिनामा दिएका प्रशस्तै उदाहरणहरु छन । तर वरियतामा झारिएपछि पनि मन्त्री रहने र केबिनेटमा नजाने यो अनौठो उदाहरण भएकोछ ।  

नेपाली काग्रेसमा बिमलेन्द्र निधि अत्यन्त प्रभावशाली नेताहरु मध्ये गनिन्छन ।उनी पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवाका अत्यन्त विश्वासपात्र मानिन्थे । देउवालाई सभापतिमा निर्वाचन गराउनेदेखि प्रचण्डको नेतृत्वमा सरकार बनाउने सम्मको अभियानमा सशक्त भूमिका निर्वाह गरेका निधिको उचाई बढदै गएको थियो ।

आन्दोलनरत्त मधेशी मोर्चा र सरकारबीचको दूरी घटाउनपनि उनले योगदान गरेको चर्चा राजनीति वृत्तमा छ ।प्रधानमन्त्री प्रचण्डको विशेष दूतको रुपमा दिल्ली पुगेर भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी , राष्ट्रपति प्रणव मुखर्जी लगायतका उच्च पदस्थत हस्तीहरुसित भेंटेपछि दुबै तर्फ उनको बौद्धिकताको चर्चा चलेको थियो ।

सरकारमा निधिलाई उपप्रधान एवं गृहमन्त्री बनाउन देउवाले धेरै ढिलाई गरेनन ।सम्बन्ध राम्रै थियो ।सभापति देउवा र मन्त्री निधिबीचको समझदारीमा चिसोपना केहि पहिले देखि नै बढन थालेको थियो ।सभापति भएपछि देउवाले आश्वासन दिए बमोजिम निधिलाई उपसभापतिमा चयन गर्न ढिलाई गर्न थाले ।एक वर्ष बितिसक्दापनि अहिले सम्म केन्द्रिय समितिमा पदाधिकारी मनोनयन हुन सकेको छैन । ढिलाईका कयौं कारण मध्ये निधि उपसभापतिको रोजाईमा नपर्नु पनि एउटा कारण हो ।

पछिल्लो पटक नेपाल प्रहरीको महानिर्देशक (आईजीपी) नियुक्तीमा देउवाले गृहमन्त्री निधिसित अनपेक्षित तनाव खप्नु पर्यो ।पार्टी सभापति देउवाले गृहमन्त्री बनाएका निधिबाट किन्तु परन्तुको अपेक्षा नै गरेका थिएनन ।आफूले भनेकै व्यक्तिलाई आईजीपी बनाउनेमा निधि आ“खा चिम्लेर लाग्ने विश्वास गरेका थिए ।तर बिबाद भयो ।

कथित ‘भद्र सहमति’ अनुसार सरकारको वरियतामा दोस्रो स्थान राप्रपाका अध्यक्ष कमल थापालाई दिइएकोछ ।अब निधि उपप्रधान र गृहमन्त्री रहने तर मन्त्रीपरिषद बैठकमा सहभागि नहुने सहमति भएकोछ । नेका“ सभापति देउवा, प्रधानमन्त्री प्रचण्ड र निधिबीच भएको सहमति अनुसार मन्त्रीपरिषद बैठक बाहेक निधिको भुमिका पूर्बवत रहनेछ ।

मर्यादामा निधि अब तेस्रो स्थानमा झरेकाछन ।उनी मन्त्रीपरिषद बैठकमा नगएपनि अन्य थुप्रै स्थानमा मर्यादाक्रम अनुसार तेस्रो स्थानमा नै रहनुपर्नेछ ।यसलाई उनी जसरी व्याख्या गरेपनि सर्वसधारणले सोझो रुपमा उनी वरियता क्रममा अपमानपूर्ण ढंगल झारिएको बुझेकाछन ।

वरियतामा झारिए मन्त्रीबाट राजिनामा दिने उनले दिएको अभिव्यक्तिलाई धेरैले सकारात्मक रुपमा लिएका थिए ।तर उनी मर्यादाक्रममा झरेरपनि पदासिन भइरहनु उनको मर्यादाका लागि उचित होइन ।मर्यादा अवमुल्यनले बैठकमा मात्र होइन, सम्रगमा उनको हैसियतमा गिरावट आएकोछ ।

पार्टी सभापति देउवाको अत्यधिक विश्वासपात्रका रुपमा चिनिएका निधिलाई अब देउबाले नचाहेको सन्देश सरकारी र पार्र्र्टी निकायमा समेत सम्प्रेषण भएकोछ ।मन्त्रीपरिषदमा नगएपनि मन्त्री भइरहनु उनका लागि समान्य विषय नहुन सक्छ ।तर राजनीतिमा चासो राख्नेहरुले उनलाई कुनै बेला गिरिजाप्रसाद कोइरालाको विश्वास पात्र रहेका कयौं पटक मन्त्री बनेका जेपी गुप्ताको अवस्थासित तुलना गर्न थालेकाछन । नेका“मा निधिको उचाई घटन थालेको छ ।पार्टी भित्रका मधेशी नेता,सांसदहरुसित उनको सम्बन्ध पहिले देखि नै प्रगाढ छैन ।

संबिधान जारी हुने बेला उनको अडानले मधेशीहरुको अधिकार सुनिश्चित हुने निश्चित थियो । उनले पार्टीमा अडान लिएको भए मधेशको माग सम्बोधन भएर मात्र संबिधान जारी हुन्थ्यो । मधेश आन्दोलनले निरन्तरता पाउने थिएन । तर उनले मधेशी जनताको भावनालाई उपेक्षा गरे । तत्कालिन सरकारमा पनि उनी मन्त्री थिए ।उनकै दलका तत्कालिन सभापति सुशिल कोइरालाले संबिधान जारी गराए ।

देउवालाई सभापति निर्वाचित       गराउने सम्म  अहंम भूमिका निर्वाह गरेका निधिको भूमिकाप्रति सभापति सशंकित देखिएकाछन । उनी निधिलाई पार्टी र सरकार दुबैमा अवमुल्यनगर्दै छन । देसको सबै भन्दा ठूला दल सरकारमा सहभागिहु“दा तेस्रो स्थानमा झरेकोछ ।

तेस्रो ठूलो दल सरकारको नेतृत्व गर्दैछ । चौथो ठूलो दल दोस्रो स्थानमा र सबै भन्दा ठूलो दल तेस्रो स्थानमा झारिएकोछ । यो मन्त्री निधिका लागि मात्र नभै नेका“ पार्टीका लागि पनि अपमान हो । तर दलका सभापतिले नै आफनै दलका नेतालाई तल पार्न यस्तो कदम चाल्छन भने त्यसलाई सहज रुपमा लिन सकिदैन ।

मन्त्री रहने तर मन्त्रीपरिषद बैठकमा नजाने नेपालको इतिहासमा पहिलो मन्त्री निधि नै हुनुपर्छ ।अहिले सम्मको चलन अनुसार प्रधानमन्त्री अथवा पार्टी सभापतिसित सम्बन्ध बिग्रेपछि मन्त्रीबाट राजिनामा दिएका प्रशस्तै उदाहरणहरु छन ।तर वरियतामा झारिएपछि पनि मन्त्री रहने र केबिनेटमा नजाने यो अनौठो उदाहरण भएकोछ ।यसले निधिलाई मन्त्रीको सबै सेवा सुबिधाहरु उपलब्ध त हुनेछ, तर उनको मान बढने छैन ।उनी आफ्नै मन्त्रालयमा पहिले जस्तो सम्मान खोज्नु उपयुक्त नहुन सक्छ ।

हुनत नेका“मा निधिको मानमर्दन गरिएको घटना पहिलो होइन ।का“ग्रेसको बिगत केलाउने हो ?भने परशुनारायण चौधरीपनि महामन्त्रीबाट पञ्चायतमा प्रवेश गर्न विवश बनाइए ।गा“धीबादी नेता महेन्द्रनारायण निधिपनि पछिल्लो समयमा तत्कालिन सभापति गिरिजाप्रसाद कोइरालाबाट सम्मान पाउन सकेनन ।उनीपनि महामन्त्री भएका थिए । केन्द्रिय सदस्य नरहेको कयौं पटक उनले अभिव्यक्ति दिएका थिए ।

बिमलेन्द्र निधि आधुनिक परिवेशमा विगतलाई बिर्सदै अगाडी बढदै थिए ।तर उनले नेकपा एमालेका नेता रामचन्द्र झा, महेन्द्र राय, आफनै पार्टीका नेता महन्त ठाकुरहरुको पीडालाई बुझने प्रयास गरेनन ।नेका“बाट राष्ट्रपति बनेका डा.रामवरण यादवको मानमर्दनको स्थितिलाई उनले वेवास्ता गरे ।नेकपा माओवादीमा मातृका यादवले भोग्नु परेको पीडाको महसुस गर्ने समयम उनलाई थिएन ।

तर अब निधिको अवस्थाबाट नेका“, नेकपा एमाले , माओवादी, राप्रपामा रहेका मधेशी नेताहरुले सबक सिक्नु आवश्यक छ । ठूलो उचाईमा पुगेका निधिलाई उनका केहि प्रतिद्वन्दीहरुका भनाई अनुसार‘साईज’ ल्याइएकोछ ।देउवाले निधिबाट असुरक्षित महसुस गरेर अपमानित गरेको पक्कै होइन ।उनको पद निधिले खोसिहाल्ने स्थिति आएको छैन । केहि वर्ष आउने संभावनापनि छैन ।उनले भनेको र चाहेको अनुसार निधिले गर्न आनाकानी गरेको बाहेक धेरै कारणहरु नहोला ।

निधिले अन्य मधेशी नेताहरुसित शिर्ष नेताहरुले गरेको व्यवहारलाई नजरअन्दाजगर्दै देउवाको सफलतामा आफनो सफलता देखे ।का“ग्रेसका समर्पित नेताहरुसित विगतमा भएको अपमानपूर्ण व्यवहार, पार्टी छाडन बाध्य बनाइएको अवस्थाबाट उनले शिक्षा लिनै पर्ने थियो । समयमै प्रभावकारी निर्णय नलिई केहि पाइन्छ की भने आशमा रहेका कारण नै निधि अहिले एक्लिएको महसुस गरिरहेको हुन सक्छ ।
कोइरालाको विपक्षमा उनको दुई पुस्ताको यात्रा छ ।

उनका पिता स्वर्गीय महेन्द्रनारायण निधिपनि कोइरालाको विपक्षमा थिए ।पार्टीको आन्तरिक गुटमा निधि परिवार कोइराला परिवारको विपक्षमा नै रह“दै आए ।बिमलेन्द्र निधिले पार्टी भित्र कोइराला परिवारलाई विस्थापित गर्न देउवालाई शिखरमा पु¥याए ।

तर उनले यसोगर्दा आफू मधेशी भएको बिर्से ।उनले आफूलाई मधेशी ठानेर अगाडी बढेको भए शायद अहिलेको जति पीडा हुने थिएन होला ?किनभने हरेक मधेशी विभेदको शिकार बनेकाछन । केहिलाई तत्काल लाभको पदमा पु¥याएर पार्र्टी पं·तीमा अगाडी देखाउने प्रयास गरिदै आएकोछ ।

कुनै समयमा एमालेका नेता रामचन्द्र झाले मधेशीलाई सराप्थे ।डा.रामवरण यादवका लागि मधेशी अछुत नै थियो ।बिमलेन्द्र निधिलेपनि मधेशीलाई स्वार्थी बाहेक केहि देखेनन ।यिनीहरु केहि प्रतिनिधि पात्र मात्र हुन ।सबैको अवस्था उस्तै छ ।जयकृष्ण गोइत एमालेमा थिए ।पछि उनी माओवादी भए ।यी सबै घटनाक्रमहरुमा पात्र मधेशी थिए ।

अहिलेपनि समय छ ।नेका“, एमाले, माओवादी, राप्रपामा रहेका मधेशी नेताहरुले निधि प्रकरणबाट समयमै शिक्षा लिनु आवश्यक छ ।मधेशी नेताहरु सचेत नभए मधेशी जनतासितको विभेद जारी रहने मात्र नभै उनीहरुपनि स्वाभिमानी बन्ने प्रयासगर्दा अपमानित भएर निस्कनु पर्नेमा द्विविधामा रहनु आवश्यक छैन । 

जनकपुरधाम । जनकपुरधाम उप–महानगरपालिका र खानेपानी ढल व्यवस्थापन विभाग...

काठमाडौँ : स्वास्थ्य राज्यमन्त्री सुरेन्द्र यादवले अनशनरत प्राध्यापक डा...

काठमाडौँ : नेपालकै सबैभन्दा ठूलो कारागारका रुपमा रहेको केन्द्रीय कारागारमा...

फ्रान्समा सरकार विरोधी आन्दोलन झन् चर्कंदै गएको छ ।...

काठमाडौं । एएफसी यूथ–२३ च्याम्पियनसिप फुटबलका लागि छनोट चरणको खेल...

पौष शुक्ल पूर्णिमादेखि माघ शुक्ल पूर्णिमासम्म गरिने स्वस्थानी व्रत आजदेखि...

सुर्खेत : कर्णाली प्रदेशको राजधानी वीरेन्द्रनगर सुर्खेतमा आइतबार ध्वाँसे चितुवाको...

डोल्पा : डोल्पामा एक थान बुद्धमूर्ति चोरी गरी फरार रहेका...

डडेल्धुरा : डडेल्धुराका दुर्गम बस्तीका सामुदायिक विद्यालय नमूना बन्दै...

भ्रमण टोली आजै स्वीट्जरल्याण्डको जुरिचतर्फ प्रस्थान गर्ने कार्यक्रम रहेको छ...

जनकपुर उपमहानगरपालिका ४ की दुई वर्षिया गौरी शर्मा र...

अब नेपाल राष्ट्र बैंकले सर्वसधारणलाई १ सय दरको भन्दा माथिको...

जनकपुरधाम । मधेशी आयोगको अध्यक्षमा धनुषाका डा विजय दत्तको...

सिरहाको लहानमा आउदो माघ २६ गते भव्य साँस्कृति...

कैलाली । कैलालीको जानकी गाउँपालिका–७ गोलौरीमा प्रेमलाल चौधरीले श्रीमतीको हत्या...

काठमाडौं । चिकित्सा शिक्षा सुधारको माग राखेर १२ दिनदेखि आमरण...

सर्लाही : घरमा बालेको घुरबाट आगलगी हुँदा बलरा नगरपालिका–८...

धनुषाधाम : जिल्लाको पूर्वी उत्तरी क्षेत्रस्थित धनुषाधाममा माघ...

राजविराज । सप्तरीबाट सीके राउत समर्थक चार जना कार्यकर्ता पक्राउ...

लहान । सिरहा जिल्लाको वरियारपट्टी गाउँपालिकाले दोस्रो ऐतिहासिक गाउँसभा...

जनकपुरधाम : जनकपुरधाममा करेन्ट लागेर घटनास्थलमै दुई जनाको...

जनकपुरधाम : राजपा निकट राष्ट्रिय विद्यार्थी संघ जनकपुरका नगर उप-सभापति...

सर्लाही : सर्लाही जिल्लामा आज बिहान भएको छुट्टछुट्टै सवारी...

गोपाल बराल ,बर्दिवास : ‘खाजा खाउँ...लाई, सनेस (कोसेली)...

अछाम : अछामको कमलबजार नगरपालिकामा मोटरसाइकलको ठक्करबाट एक बालिकाको मृत्यु...

काठमाडौं : आफ्नाे माेबाइलकाे पासवर्ड निदिँदा श्रीमतीले श्रीमानलाई जिउँदै...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण...

वीरगन्ज : पर्सा जिल्लालाई चैत्र मसान्तसम्ममा खुलादिशा मुक्त जिल्ला घोषणा...

जीतपुर : सवारी दुर्घटना न्युनिकरणकोलागि सवारी साधनहरुको मेकानिकल...

सिरहा : सिरहाको बरियारपट्टी गाउँपालिकामा रहेका सरकारी अस्पतालमा औषधिको...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ का उधोग पर्यटन, वन तथा वातावरण...

भारतको जयनगरदेखि जनकपुरधाम सम्म पहिलो चरणमा सञ्चालन गर्न नेपाल सरकारले...

लण्डन । बेलायतकी महारानी एलिजाबेथ द्वितीयका पति फिलिप एक...

काठमाडौं । लेभान्तेलाई पाखा लगाँउदै बार्सिलोना स्पेनिस कप अर्थात कोपा...

काठमाडौं : चिकित्सा शिक्षा सुधारको माग गरेर १६ औं...

वीरगन्ज । अश्वमेध गायत्री महायज्ञको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ...

सिरहाको वरियापट्टी गाउँकार्यपालिकाको प्राङगनमा संघर्ष समितिले आज देखि कामकाज प्रभावित...

सर्लाही : देव विकास बैंकसँग मर्जरको प्रकृयामा रहेको सहारा...

बारा । १८ वर्ष देखि फरार रहेका चुरी मुद्दाका प्रतिवादी...

गजेन्द्रनारायण सिंह सगरमाथा अस्पतालमा उपचारका क्रममा बुधवार एक जना बिरामीको...