Thu, 20 Sep 2018
ताजा समाचार
लामो दुरीमा गाडी नचल्दा यात्रुहरु अलपत्र , सामान ढुवानी पनि || मल बन्दरगाहमै थन्कियो || खेलकूदले देशलाई चिनाएको छ: मन्त्री विश्वकर्मा || पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धि फिर्ता लिन माग || डिजिटल प्रणालीको शुभारम्भ || विष्टको निधनप्रति काँग्रेसद्वारा दुःख व्यक्त || महान्यायाधिवक्तविरुद्ध खनिए ट्रम्प || माछापालन योजना || मदिरा नष्ट || एक बन्दीको मृत्यु || मुसहर बस्तीमा संविधान दिवस, संविधान सबैको साझा छहारी होस् || मौका परीक्षाको नतिजा सार्वजनिक || सीके राउतका १०० बढी कार्यकर्ता पक्राउ || डा.सीके राउतका समर्थकहरुले निकाले हजारौको संख्यामा रयाली || निर्वाचन कार्यक्रम सार्वजनिक || पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धि फिर्ता लिन माग || समृद्धिको राष्ट्रिय दायित्वमा सहयोगी हुन प्रधानमन्त्रीको आह्वान || विधार्थी फोरमको जिल्ला अधिवेशन संपन्न || लागुऔषधसहित एक पक्राउ || एसिड आक्रमणको आरोपमा एक युबक पक्राउ || मलेशियामा विषाक्त मदिरा सेवनबाट ६ को मृत्यु || मोटरसाइकल दुर्घटनामा एकको मृत्यु || फोरमले संविधान दिवस नमनाउने || आज संविधान दिवस मनाइँदै, काठमाडौंको टुंडिखेलमा विशेष समारोह || सम्बन्ध विच्छेदका लागि अदालतमा धाउने पुरुषहरुको संख्या बढ्यो || उपराष्ट्रपति पुन बुधबार चीन जाँदै || मुन–किमबीच दुई घन्टा लामो वार्ता || एएफसी यू १६ फुटबल आजदेखि काठमाडौंमा, नेपालले फिलिपिन्सको सामना गर्ने || १५ बर्ष देखि फरार प्रतिबादी पक्राउ || काठ बेचेको भन्दै स्थानीयले रेन्जपोष्ट कार्यालय घेराउ || प्रहरी चौकी बिश्रामपुर घेराउ || ईलाका प्रशासन कार्यालय चन्द्रनिगाहपुरलाई ज्ञापन पत्र || कञ्चनपुरमा भारतीय हात्तीको आतंक, अन्नबाली नष्ट || चालकहरु नै बन्दमा उत्रिए, जनकपुरधाम प्रभावित || श्रीलंका एसिया कप क्रिकेटको समूह चरणबाटै बाहिरियो || सिरियाका लागि उडेको रुसी सैन्य बिमान सम्पर्कविहीन || रामबहादुर बम्जनमाथि बलात्कारको आरोप || सायबर सेक्युरिटी सम्बन्धि प्रशिक्षण सम्पन्न || गुणस्तरीय काम गर्नुस : मन्त्री सोनल || बालवालिकालाई शैक्षिक सामाग्री वितरण ||
स्थानीय चुनाव र सत्ताका चुनौति

बैशाख ३, २०७४

 


किशोर नेपाल


स्थानीय तहको निर्वाचन र वर्तमान सत्ता–समीकरणको नेतृत्व परिवर्तनको मिति जति नजीक आउदैछ त्यति नै राजनीतिक वृत्तमा संशयको वादल मडारिन थालेको छ ।

माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले भने जति सजिलोसंग सत्ता छाडनेमा धेरै कम विश्लेषकले मात्र विश्वास गरेका छन । एमालेका नेताहरु खुलेआम कांग्रेस सभापति शेरवहादुर देउवा विरुध्दको अभियानमा लागेका छन । किनभने, केपी ओली नेतृत्वको सरकार गिराउन र पछिल्लो समयमा ओलीको राष्ट्रवादलाई चर्को चुनौतिदिन सभापति देउवा प्रभावकारी ढंगले लागेका छन ।

देउवा र ओलीका पक्षमा कांग्रेस र एमालेका नेता–कार्यकर्ताहरुले भीडने मूड वनाउन थालेको देखिएकोछ । दुवै पार्टी एकअर्काका प्रतिस्पद्र्धी भएकोले यो अस्वाभाविक कुरा होइन । 

कांग्रेस र एमालेको सम्वन्धमा वेला वेलामा चरम तिक्तता देखा परेपनि यी दुवै पार्टीका केही समान मान्यता पनि छन । यी मान्यताका कारण कांग्रेस आफैले एमाले पार्टीका नेता माधवकुमार नेपाललाई प्रधानमन्त्रीको मुकुट लगाइ दिएको थियो ।

२०७२ सालमा संविधान जारी गरिंदासम्म कांग्रेस र एमालेले मिलेरै शासन चलाएका थिए । भुईंचालोको समयमा पनि यी दुवै पार्टी संगै थिए । नेपाली कांग्रेसका नेता स्व.सुशील कोइरालाको राष्ट्रपति वन्ने चाहनामा तूषारापात नभएको भए कांग्रेस–एमाले समीकरण जारी रहनसक्ने अवस्था आउन सक्थ्यो । तर, त्यस्तो भएन । 

नेपाली राजनीतिमा पार्टीहरुका लागि ट्रयाक वदल्नु ठूलो कुरो होइन । पार्टी पार्टी वीचको सम्वन्धमा आउ–जाउ चलि नै रहेको हुन्छ ।

पार्टीहरुका वीच निरन्तर भै रहने खेलको गंभीरताका आधारमा नै सम्वन्धको निर्धारण हुने गरेकोछ । यतिवेला कांग्रेस–एमाले वीचको मौसमी सम्वन्ध निकै चीसो भएको छ । कामरेड ओलीको प्रधानमन्त्री पदबाट निर्गमनको तूष छिटो मेटिने कुरा होइन ।स्थानीय तहको चुनावको वेलामा प्रतिस्पध्र्दाको मनस्थिति चर्को हुनु स्वाभाविक मानिन्छ । 

वैशाख ३१ का लागि निर्धारित स्थानीय तहको चुनाव हुने र नहुने आशंका वरावरी छन । तराइ मधेश र यसको प्रभाव क्षेत्रहरुमा चुनावको चहल–पहल देखिएको छैन । सरकारका मानिसहरु स्वयं नै दुइ नम्वर प्रदेशमा वैशाख ३१ गते चुनाव हुन नसक्ने वताइ रहेका छन ।

निर्वाचन आयोगले पनि दुइ नम्बर प्रदेशमा चुनावको तयारीगर्न सकेको छैन । यो अवस्थामा सरकारले दुइ नम्बर प्रदेशको चुनाव दोश्रो चरणमा गर्ने सोच वनाएको देखिन्छ ।

दोश्रो चरणमा दुइ नम्वर प्रदेशको मात्र चुनाव गराएर समस्या टुंगिदैन । पा“च नम्वर प्रदेशको मधेशी भूभागमा पनि वैशाख ३१ गते चुनावहुने वातावरण छैन । मधेशी भूभागमा चुनाव स्थगित गरेर वा“की प्रदेशमा चुनाव गर्न सकिने कानूनी प्रावधान पनि छैन । यो अवस्थामा सहज ढंगले चुनावहुने तरीका भेटिन गाह छ । 

कांग्रेस–माओवादी वीचको लिखित समझदारी अनुसार माओवादी केन्द्रले कांग्रेसलाई सत्ता हस्तान्तरणगर्ने दिन आइ सकेको छ । प्रधानमन्त्री दाहाल वैशाख ३१ को स्थानीय चुनाव सम्पन्न नभएसम्मका लागि ‘ग्रेस पिरियड’ मा सत्तामा हुनुहुन्छ ।

यो वीचमा एमाले खेलमा शामेल भयो भने खेलको नियम मिचिन पनि सक्दछ । त्यो नियम मिचियो भने कांग्रेसको नेतृत्वमा सरकार वन्ने सम्भावना रहदैन । यसका लागि स्थानीय तहको निर्वाचनका चरणहरु समाप्त नहु“दासम्म एमालेले तदर्थवादी हिसावले माओवादी सत्ता टिकाइ दिन सक्दछ । तर, माओवादी र एमाले पारस्परिक विसंगतिमा आकण्ठ डुवेका छन ।

त्यसैले यस्तो सम्भावना छैन भन्नेहरुको कमी छैन । तर, राजनीतिमा असम्भव भन्ने केही हु“दैन । राजनीतिक दलहरुको रिंगमा माओवादीले आफनो साख जमाइ सकेको छैन । माओवादीका लागि एउटै अप्ठेरो यति मात्रै हो ।

तराइ मधेश केन्द्रित पार्टीहरुले चुनावमा भाग नलिने वित्तिकै सत्ता साम्राज्य डोलायमान अवस्थामा पुग्ने होइन । तर, यसले कार्यान्वयनको खोजीमा रहेको संविधानका उद्देश्यहरुलाई परास्त गर्दछ । समावेशी समाजको निर्माण संवैधानिक सोच हो ।

जनसंख्या र प्रभावका हिसावले वलियो रहेको मधेश क्षेत्र नै संविधान वाहिर पर्यो भने त्यो कति प्रत्युत्पादक होला ? सहज अनुमानको विषय हो ।

संविधानका वारेमा अहिलेसम्म धेरै वहस भै सके । त्यसको प्रयोग नभएसम्म अहिलेका वहसहरुको कुनै अर्थ छैन । संविधान निर्माता दलहरुले संविधानलाई संकुचित वन्नबाट जोगाउन सकेका छैनन । त्यही संकुचन अहिले समस्याको रुपमा देखा परेको छ ।

स्थानीय तहको निर्वाचन हुन लागेकोमा देशभरि उल्लासमय वातावरण वनेको दावी राजनीतिक दलका प्रतिनिधिहरुले गर्न थालेका छन । देशका सवैथरि संचार माध्यमहरु बडो जोश र जा“गरका साथ आ–आफना पार्टीका झण्डा वोकेर रमाएका छन । कतिपय ठाउमा जीत हारको टुंगो लागी सकेको वताउनेहरु उत्तिकै छन । 

यो चुनाव दुइ दशकपछि हुन लागेकोले मात्रै महत्वपूर्ण भएको होइन । देश संघीयतामा गै सकेपछिको पहिलो राजनीतिक प्रयोग हो यो चुनाव । तर, दुर्भाग्य के हो भने संघीयताको यति ठूलो राजनीतिक प्रयोगमा मधेशी दलहरुको उपस्थिति हुनेछैन ।

त्यसैले पनि यसको महत्व स्थापित हुन नसकेको हो ।
कांग्रेस सरकारको नेतृत्वलिन जुर्मुराएको छ । यो स्वाभाविक पनि हो । तर, प्रादेशिक र संघीय चुनाव कांग्रेस नेतृत्वको सरकारले गराउने भएकोले यतिवेला सत्ताको सा“चो कांग्रेसकोे हातमा पर्न नदिने खेल पनि शुरु भै सकेको छ । कांग्रेस आफै भित्रपनि केही नहुनुपर्ने कुराहरु भएका छन ।

मधेशी दलहरुले सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिएपछि सरकारले राप्रपासंग समर्थन माग्यो । राप्रपा अध्यक्ष कमल थापा दोस्रो मर्यादाक्रमका उप–प्रधानमन्त्री वनाइए । 

यसैसंग शुरु भयो मर्यादाक्रमको विवाद । विमलेन्द्र निधि सामान्य मन्त्री मात्र थिएनन । उनी सरकारमा कांग्रेसको नेतृत्वगर्दै उप–प्रधान तथा गृहमन्त्री वनेका थिए ।उनले उठाएको मर्यादाको प्रश्न निकै गम्भीर थियो । मधेशी समुदायबाट आएका निधिको मर्यादाको रक्षा कांग्रेसको हितमा हुने थियो । 

तर, कांग्रेसले स्थानीय चुनावका वेलामा मर्यादाको स्थानीय राजनीतिक महत्व वुझेन । मधेशका दलहरु सहभागी नभएको अवस्थामा स्थानीय चुनावको एकमुष्ठ फाइदा कांग्रेसले निकै सजिलोसंग पाउने थियो ।

अव यो भूललाई कांग्रेसले कसरी सम्याउ“छ वा कुन रणनीतिका साथ चुनावमा भिडने छ ?मधेशमा चुनावको वातावरण वन्न नसकी रहेका वेला चुनावी प्रश्नहरुको जवाफ दिनु सा“च्चै कठिन हुन्छ ।

 

जनकपुरधाम । चालकहरुको बन्दले जनकपुरधाम लगायत तराईका ...

वीरगञ्ज : नेपाल आयात गर्न लागिएको मल सिर्सियास्थित सुख्खा...

कास्की : सङ्घीय सरकारका युवा तथा खेलकूदमन्त्री जगतबहादुर विश्वकर्माले...

काठमाडौँ : प्रतिनिधिसभा बैठकमा सांसदले संविधान कार्यान्वयन गर्न मौलिक अधिकारसम्बन्धी...

विराटनगर : प्रदेश नं १ का मुख्यमन्त्री शेरधन राईले...

काठमाडौँ : नेपाली काङ्ग्रेसले अछामका पार्टी क्रियाशील सदस्य टेकबहादुर...

वासिंटन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले महान्यायाधिवक्ता जेफ सेसन्सप्रति तिखो...

सिरहा । माछा उत्पादन बढाई नगरक्षेत्रलाई समृद्ध बनाउने योजना सिरहाको...

लहान : सिरहा प्रहरीले जिल्लाको विभिन्न स्थानबाट डेढ हजारभन्दा...

गौशाला : महोत्तरी जिल्लाको जलेश्वर कारागारका एक बन्दीको गए राति...

बर्दिवास : महोत्तरी बर्दिवास–१४ स्थित एकीकृत नमूना मुसहर बस्तीका...

भक्तपुर : राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले कक्षा १२ को ग्रेड वृद्धि...

जनकपुरधाम । धनुषाबाट प्रहरीले सीके राउतका समर्थक १०० भन्दा बढीलाई...

जनकपुरधाम । संविधान जारी भएको दिनको विरोधमा ‘स्वतन्त्र मधेस गठबन्धन’ले...

काठमाडौँ : प्रतिनिधिसभाअन्तर्गतका १० वटा विषयगत समितिका सभापति चयनका...

काठमाडौँ : नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासङ्घले पेट्रोलियम पदार्थको...

काठमाडौँ । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले समृद्धि राष्ट्रिय सङ्कल्प...

रौतहट । समाजवादी विधार्थी फोरम नेपाल जिल्ला कार्य समिति रौतहटको...

वीरञ्ज : भारतबाट लुकाइछिपाइ नेपालतर्फ ल्याइरहेको अवस्थामा सशस्त्र प्रहरी...

चन्द्रपुर । दुई किसोरी लाई एसिड आक्रमणको आरोपमा प्रहरीले एक...

काठमाडौं : मलेसियामा विषाक्त मदिरा सेवनबाट मृत्यु हुने नेपालीको...

बागलुङ : बागलुङ नगरपालिका–२ रुद्रेपिपल भन्ने स्थानमा गएराति ग...

राजविराज । संघीय समाजवादी फोरम नेपालका अध्यक्ष समेत रहेका उप–प्रधान...

काठमाडौं । नेपालको संविधान जारी भएको तेस्रो वर्ष पूरा भई...

सिन्धुली । नयाँ मुलुकी संहिता जारी भएपछि सिन्धुलीमा सम्बन्ध विच्छेदको...

काठमाडौं । उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुन औपचारिक भ्रमणका लागि बुधबार चीन...

सोल । दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति मुन जाय इन र उत्तर...

काठमाडौं । एएफसी युथ सिक्सटिन महिला फुटबल च्याम्पियनसिपका छनोट खेल...

जीतपुर : ईलाका प्रहरी कार्यालय निजगढले १५ बर्षदेखि चोरि मुदामा...

चन्द्रपुर । जिल्लाको बृन्दावन नगरपालिका १ मा रहेको वृन्दावन...

चन्द्रपुर । रौतहटको बृन्दावन नगरपालिकाका एक युवालाई हतियार थमाएर फसाउन...

चन्द्रपुर । नेपाल तरुणदल नगर समिति चन्द्रपुरले ईलाका प्रशासन...

कञ्चनपुर । कञ्चनपुरको बेदकोट र शुक्लाफाँटा नगरपालिकामा हात्तीले आतंक मच्चाउन...

जनकपुरधाम । चालकहरुको बन्दले जनकपुरधाम लगायत तराई...

काठमाडौं । अफ्गानिस्तानसँग पराजित हुँदै श्रीलंका एसिया कप क्रिकेट प्रतियोगिताको...

काठमाडौं । १४ जना सैनिक बोकेको रुसी सैन्य बिमान सम्पर्कविहीन...

बर्दिबास । राष्ट्रिय बालदिवस २९७५ भदौ २९ ...