Thu, 15 Nov 2018
ताजा समाचार
प्रदेशको नामाकरणका लागि कार्यदलले कार्य थाले || बन्ने भो रामजानकी स्टेडियम || मुख्यमन्त्रीद्वारा खानेपानी ओभरहेड टैंकको उद्वघाटन || बिभेदकारी नीतिले कुस्ती ओझेलमा || नवनिर्वाचित पदाधिकारीहरुको सथप ग्रहण || दुर्घटना बीमा गर्न पत्रकारलाई आग्रह || शहीद परिवार भेट्न प्रचण्ड र बादल गाउँमा || रत्नजित र दिपेश क्वार्टरफाइनलमा || दीपिका-रणवीरको बिहे इटालीको सात शताब्दी पुरानो दरबारमा || १३ वर्षीय बालकको बक्सिङ रिङमै मृत्यु, थाइल्यान्डमा खैलाबैला || विश्व बैङ्कसँग १८ अर्बको सम्झौता || कांग्रेसभित्र गुटैगुट || भैरहवा मालपोत अनलाइनमा || कृषि विश्वविद्यालयमा आगजनी || नेपाल प्रहरीलाई ‘डिजिटल गर्भनेन्स अवार्ड’ || सूर्यदेवको आराधना गरी छठपर्व मनाइँदै, यस्तो छ व्रतविधि || बरियारपट्टीको सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव || छठ पर्वमा चढाइने केरा जनकपुरधामको बार्ह बिघा || छठ पर्वमा चढाइने उखु जनकपुरधामको बार्ह बिघ्घा नजिकै || छठको तयारी अन्तिम चरणमा || विपन्न परिवारलाई वडाअध्यक्षको सहयोग || सरकार संघीय शिक्षा ल्याउने तयारीमा || शिक्षामा फड्को मार्दै प्रदेश || गरीब तथा विपन्नलाई छठ पूजाका लागि सामाग्री वितरण || छठ प्रारम्भ, आज खरना || भोजको निहुँमा युवतीमाथि सामूहिक बलात्कार || केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय तहबीच विदा प्रतिष्पर्धा || साँसद रौनियार योजना तर्जुमामा || प्रदेश २ ले खेलमैत्री नीति बनाईने || लागूऔषधसहित एक पक्राउ || नालामा मासु बेच्दा छठ व्रतालुलाई सकस || सुरू भयाे काठमाडौं–जनकपुर पर्यटकीय बस सेवा || गलत सूचना दिने पक्राउ || छठका लागि बाँसको सामग्री बनाउन व्यस्त मरिक समुदाय || विष्फोटक पदार्थ नष्ट || राजपुत क्षेत्रिय समाज नेपालको नवनिर्मित भवनको समुदघाटन सम्पन्न || तिहारमा रु ५० लाखको फूलमालाको कारोबार || रेडियो नेपालका पूर्व सम्पादक मास्केको निधन || सामुदायिक विद्यालयलाई सहयोग || पाँच घर जलेर नष्ट ||
स्थानीय चुनाव र सत्ताका चुनौति

बैशाख ३, २०७४

 


किशोर नेपाल


स्थानीय तहको निर्वाचन र वर्तमान सत्ता–समीकरणको नेतृत्व परिवर्तनको मिति जति नजीक आउदैछ त्यति नै राजनीतिक वृत्तमा संशयको वादल मडारिन थालेको छ ।

माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले भने जति सजिलोसंग सत्ता छाडनेमा धेरै कम विश्लेषकले मात्र विश्वास गरेका छन । एमालेका नेताहरु खुलेआम कांग्रेस सभापति शेरवहादुर देउवा विरुध्दको अभियानमा लागेका छन । किनभने, केपी ओली नेतृत्वको सरकार गिराउन र पछिल्लो समयमा ओलीको राष्ट्रवादलाई चर्को चुनौतिदिन सभापति देउवा प्रभावकारी ढंगले लागेका छन ।

देउवा र ओलीका पक्षमा कांग्रेस र एमालेका नेता–कार्यकर्ताहरुले भीडने मूड वनाउन थालेको देखिएकोछ । दुवै पार्टी एकअर्काका प्रतिस्पद्र्धी भएकोले यो अस्वाभाविक कुरा होइन । 

कांग्रेस र एमालेको सम्वन्धमा वेला वेलामा चरम तिक्तता देखा परेपनि यी दुवै पार्टीका केही समान मान्यता पनि छन । यी मान्यताका कारण कांग्रेस आफैले एमाले पार्टीका नेता माधवकुमार नेपाललाई प्रधानमन्त्रीको मुकुट लगाइ दिएको थियो ।

२०७२ सालमा संविधान जारी गरिंदासम्म कांग्रेस र एमालेले मिलेरै शासन चलाएका थिए । भुईंचालोको समयमा पनि यी दुवै पार्टी संगै थिए । नेपाली कांग्रेसका नेता स्व.सुशील कोइरालाको राष्ट्रपति वन्ने चाहनामा तूषारापात नभएको भए कांग्रेस–एमाले समीकरण जारी रहनसक्ने अवस्था आउन सक्थ्यो । तर, त्यस्तो भएन । 

नेपाली राजनीतिमा पार्टीहरुका लागि ट्रयाक वदल्नु ठूलो कुरो होइन । पार्टी पार्टी वीचको सम्वन्धमा आउ–जाउ चलि नै रहेको हुन्छ ।

पार्टीहरुका वीच निरन्तर भै रहने खेलको गंभीरताका आधारमा नै सम्वन्धको निर्धारण हुने गरेकोछ । यतिवेला कांग्रेस–एमाले वीचको मौसमी सम्वन्ध निकै चीसो भएको छ । कामरेड ओलीको प्रधानमन्त्री पदबाट निर्गमनको तूष छिटो मेटिने कुरा होइन ।स्थानीय तहको चुनावको वेलामा प्रतिस्पध्र्दाको मनस्थिति चर्को हुनु स्वाभाविक मानिन्छ । 

वैशाख ३१ का लागि निर्धारित स्थानीय तहको चुनाव हुने र नहुने आशंका वरावरी छन । तराइ मधेश र यसको प्रभाव क्षेत्रहरुमा चुनावको चहल–पहल देखिएको छैन । सरकारका मानिसहरु स्वयं नै दुइ नम्वर प्रदेशमा वैशाख ३१ गते चुनाव हुन नसक्ने वताइ रहेका छन ।

निर्वाचन आयोगले पनि दुइ नम्बर प्रदेशमा चुनावको तयारीगर्न सकेको छैन । यो अवस्थामा सरकारले दुइ नम्बर प्रदेशको चुनाव दोश्रो चरणमा गर्ने सोच वनाएको देखिन्छ ।

दोश्रो चरणमा दुइ नम्वर प्रदेशको मात्र चुनाव गराएर समस्या टुंगिदैन । पा“च नम्वर प्रदेशको मधेशी भूभागमा पनि वैशाख ३१ गते चुनावहुने वातावरण छैन । मधेशी भूभागमा चुनाव स्थगित गरेर वा“की प्रदेशमा चुनाव गर्न सकिने कानूनी प्रावधान पनि छैन । यो अवस्थामा सहज ढंगले चुनावहुने तरीका भेटिन गाह छ । 

कांग्रेस–माओवादी वीचको लिखित समझदारी अनुसार माओवादी केन्द्रले कांग्रेसलाई सत्ता हस्तान्तरणगर्ने दिन आइ सकेको छ । प्रधानमन्त्री दाहाल वैशाख ३१ को स्थानीय चुनाव सम्पन्न नभएसम्मका लागि ‘ग्रेस पिरियड’ मा सत्तामा हुनुहुन्छ ।

यो वीचमा एमाले खेलमा शामेल भयो भने खेलको नियम मिचिन पनि सक्दछ । त्यो नियम मिचियो भने कांग्रेसको नेतृत्वमा सरकार वन्ने सम्भावना रहदैन । यसका लागि स्थानीय तहको निर्वाचनका चरणहरु समाप्त नहु“दासम्म एमालेले तदर्थवादी हिसावले माओवादी सत्ता टिकाइ दिन सक्दछ । तर, माओवादी र एमाले पारस्परिक विसंगतिमा आकण्ठ डुवेका छन ।

त्यसैले यस्तो सम्भावना छैन भन्नेहरुको कमी छैन । तर, राजनीतिमा असम्भव भन्ने केही हु“दैन । राजनीतिक दलहरुको रिंगमा माओवादीले आफनो साख जमाइ सकेको छैन । माओवादीका लागि एउटै अप्ठेरो यति मात्रै हो ।

तराइ मधेश केन्द्रित पार्टीहरुले चुनावमा भाग नलिने वित्तिकै सत्ता साम्राज्य डोलायमान अवस्थामा पुग्ने होइन । तर, यसले कार्यान्वयनको खोजीमा रहेको संविधानका उद्देश्यहरुलाई परास्त गर्दछ । समावेशी समाजको निर्माण संवैधानिक सोच हो ।

जनसंख्या र प्रभावका हिसावले वलियो रहेको मधेश क्षेत्र नै संविधान वाहिर पर्यो भने त्यो कति प्रत्युत्पादक होला ? सहज अनुमानको विषय हो ।

संविधानका वारेमा अहिलेसम्म धेरै वहस भै सके । त्यसको प्रयोग नभएसम्म अहिलेका वहसहरुको कुनै अर्थ छैन । संविधान निर्माता दलहरुले संविधानलाई संकुचित वन्नबाट जोगाउन सकेका छैनन । त्यही संकुचन अहिले समस्याको रुपमा देखा परेको छ ।

स्थानीय तहको निर्वाचन हुन लागेकोमा देशभरि उल्लासमय वातावरण वनेको दावी राजनीतिक दलका प्रतिनिधिहरुले गर्न थालेका छन । देशका सवैथरि संचार माध्यमहरु बडो जोश र जा“गरका साथ आ–आफना पार्टीका झण्डा वोकेर रमाएका छन । कतिपय ठाउमा जीत हारको टुंगो लागी सकेको वताउनेहरु उत्तिकै छन । 

यो चुनाव दुइ दशकपछि हुन लागेकोले मात्रै महत्वपूर्ण भएको होइन । देश संघीयतामा गै सकेपछिको पहिलो राजनीतिक प्रयोग हो यो चुनाव । तर, दुर्भाग्य के हो भने संघीयताको यति ठूलो राजनीतिक प्रयोगमा मधेशी दलहरुको उपस्थिति हुनेछैन ।

त्यसैले पनि यसको महत्व स्थापित हुन नसकेको हो ।
कांग्रेस सरकारको नेतृत्वलिन जुर्मुराएको छ । यो स्वाभाविक पनि हो । तर, प्रादेशिक र संघीय चुनाव कांग्रेस नेतृत्वको सरकारले गराउने भएकोले यतिवेला सत्ताको सा“चो कांग्रेसकोे हातमा पर्न नदिने खेल पनि शुरु भै सकेको छ । कांग्रेस आफै भित्रपनि केही नहुनुपर्ने कुराहरु भएका छन ।

मधेशी दलहरुले सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिएपछि सरकारले राप्रपासंग समर्थन माग्यो । राप्रपा अध्यक्ष कमल थापा दोस्रो मर्यादाक्रमका उप–प्रधानमन्त्री वनाइए । 

यसैसंग शुरु भयो मर्यादाक्रमको विवाद । विमलेन्द्र निधि सामान्य मन्त्री मात्र थिएनन । उनी सरकारमा कांग्रेसको नेतृत्वगर्दै उप–प्रधान तथा गृहमन्त्री वनेका थिए ।उनले उठाएको मर्यादाको प्रश्न निकै गम्भीर थियो । मधेशी समुदायबाट आएका निधिको मर्यादाको रक्षा कांग्रेसको हितमा हुने थियो । 

तर, कांग्रेसले स्थानीय चुनावका वेलामा मर्यादाको स्थानीय राजनीतिक महत्व वुझेन । मधेशका दलहरु सहभागी नभएको अवस्थामा स्थानीय चुनावको एकमुष्ठ फाइदा कांग्रेसले निकै सजिलोसंग पाउने थियो ।

अव यो भूललाई कांग्रेसले कसरी सम्याउ“छ वा कुन रणनीतिका साथ चुनावमा भिडने छ ?मधेशमा चुनावको वातावरण वन्न नसकी रहेका वेला चुनावी प्रश्नहरुको जवाफ दिनु सा“च्चै कठिन हुन्छ ।

 

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को नामाकरण र स्थायी राजधानी तोक्न...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ को रामजानकी स्टेडियम अन्ततःजनकपुरधाममा ...

वीरगंज। मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले वीरगंज–२ छपकैयास्थित नवर्निमित ...

जनकपुरधाम । धनुुषाका क्षीरेश्वरनाथ...

काठमाडौँ : नेपाल पत्रकार महासङ्घले श्रमजीवी तथा स्वतन्त्र पत्रकारका...

बेनी : पारिवारिक भ्रमणको सिलसिलामा म्याग्दीमा रहनु भएका नेकपाका अध्यक्ष...

काठमाडौं । पूर्वविजेता राष्ट्रिय च्याम्पियन नेपाली सेनाका रत्नजित तामाङ...

बलिउड अभिनेता रणवीर सिंह र अभिनेत्री दीपिका पादुकोण यहि बुधबार...

बैंकक । थाइल्यान्डमा भएको बक्सिङ खेलमा १३ वर्षीय बालकको...

काठमाडौं । पुल सुधार तथा मर्मतसम्भार एवं खाद्य तथा...

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका कार्यकर्ताले गुट–उपगुट अन्त्यको आवाज उठाइरहँदा...

भैरहवा : मालपोत कार्यालय भैरहवाले आजदेखि अनलाइनबाट सेवाग्राहीलाई सेवा प्रदान...

चितवन : कृषि तथा वनविज्ञान विश्वविद्यालय रामपुरमा विद्यार्थीहरुले आगजनी...

काठमाडौँ : सूचना प्रविधिको उत्कृष्ट प्रयोग गरी कार्य गरेबापत...

जनकपुरधाम : छठ पर्वको मुख्य दिन आज साँझ अस्ताउँदो...

सिरहा । बरियारपट्टी गाउँपालिकामा रहेका सरकारी अस्पतालमा औषधिको अभाव भएपछि...

छठ पर्वमा चढाइने केरा जनकपुरधामको बार्ह बिघा ...

छठ पर्वमा चढाइने उखु जनकपुरधामको बार्ह बिघ्घा नजिकै...

अनिल कुशवाहा , महेन्द्रनगर (धनुषा) । ...

जीतपुर । दलित, गरिब तथा बिपन्न बर्गहरुलाई छठ मनाउनकोे लागि...

कुलदिप दास ( प्रेम ) , जनकपुरधाम : जनकपुरधाम...

जनकपुरधाम । छठ पर्व आईतवारबाट विधिवत प्रारम्भ भएको छ ।छठको...

लहान । सिरहा जिल्लाको लक्ष्मीपुर पतारी गाउँ पालिका–२ की एक...

वीरगञ्ज । देशभरी नै लोकप्रिय बन्न थालेको छठ पर्वको अवसरमा...

वीरगञ्ज । पर्सा जिल्ला निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ३ बाट प्रतिनिधि...

जीतपुर (सिमरा) ।बाराको जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका बासीहरु ...

जनकपुरधाम : दीपज्योती टुर्स एण्ड ट्राभल प्रालिले पहिलोपटक काठमाडौंबाट पर्यटकीय...

बाजुरा : १०० नं मा फोन गरेर गलत सूचना...

इनरुवा : छठ पर्व शुरु भएसँगै सुनसरीका मरिक समुदायलाई अहिले...

सिरहा । सिरहाको औरही गाउँपालिकाका सशस्त्र वेश क्याम्पमा वाडा नम्बर...

राजपुत क्षेत्रिय समाज नेपालको नवनिर्मित भवनको समुदघाटन सम्पन्न ...

जनकपुर : यस वर्ष तिहारमा जनकपुरमा रु ५० लाख...

काठमाडौँ : रेडियो नेपालका पूर्व समाचार सम्पादक तथा प्रसारक...

लेखनाथ : कास्कीको पोखरा महानगरपालिका–३१ बेगनासस्थित आनन्दज्योति माविमा विद्यार्थीसँगै...

कृष्णनगर : कपिलवस्तुको शिवराज नगरपालिका–१० इस्लामनगरस्थित तिहारका लागि बालेको...