Fri, 15 Feb 2019
ताजा समाचार
दुखरन पासमानको दुख अब दुर हुने || आफ्नै अपरहण गराएर रकम ठग्न खोज्ने तीन पक्राउ || वड़ा नम्बर ८ सेमि फाइनलमा प्रवेश || फरार अभियुक्त पक्राउ || गौशाला उद्योग वाणिज्य संघको निर्वाचनमा उम्मेदवारी दिएकामध्ये १ ले लिए || मौषम बदली : जनकपुरसहितका क्षेत्रमा वर्षा हुँदै || जपानी प्रविधियुक्त शितभण्डारको शिलान्यास || भारतमा आत्मघाती हमला, कम्तिमा ३४को मृत्यु || उखुवारीमा जलाएको अवस्थामा ११ वर्षीय बालिकाको लाश भेंट्यो || अख्तियार आयुक्त पाठक ७८ लाख घुस अभियोगमा || नेकपा साँसदको किर्ते हस्ताक्षर || ट्राफिक सङ्केत नहुदाँ सडक दुर्घटना वृद्धि हुदै || ‘बेटी पढाउ बेटी बचाउ’ अभियानअन्तर्गत मुख्यमन्त्रीद्वारा साइकल वितरण || प्रधानमन्त्रीद्वारा आज देशवासीका नाममा सम्बोधन || चितवनका एउटै किसानले बेचे १० लाखको गुलाब || अनेरा स्ववियूले गरे पिडारिचौकमा दिप प्रज्वलन || चुनावको वाचा पुरागर्दै साँसद यादव || नेकपा नेता नेपालद्धारा अनाथ आश्रमको अवलोकन || जनयुद्ध दिवसप्रति माधव नेपाल आक्रोशित || महानगरको जग्गा कब्जागर्दै काँग्रेस || लागुऔषधसहित साहिल पक्राउ || समुदाय प्रहरी साझेदारी अन्तर्गत प्रशिक्षण कार्यक्रम सम्पन्न || स्वास्थ्य प्रदेश बनाउने स्वास्थ्यमन्त्रीको घोषणा || दोस्रो जीतपुर बृहद खेलकुद ,साँस्कृतिक एवँ ब्यपार मेला फागुन || कानू समाजको राष्ट्रीय भेला फाल्गुन ३ गते बीरगंजमा हुने || सिरहामा दुर्घटना : दाईको मृत्यु भाई गम्भीर || साना किसानको १२ औ वार्षिक साधारण सभा सम्पन्न || विशाल शोभा यात्रा || सप्तरीको तिलाठीमा अन्तर्रा्ष्ट्रिय कुस्ती प्रतियोगिता जारी || कमला नगरपालिकामा विकास निर्माणले गति लियो || अख्तियारको नियन्त्रणमा आएका असईलाई स्थानीयले भगाए || सुतिरहेको कुकुरलाई प्रहरीको गाडीले किचेपछि स्थानीय आक्रोशित || एसइई परीक्षालाई मर्यादित बनाउन निर्देशन || स्वास्थ्यमन्त्री उपेन्द्र यादवकी बुहारीको क्यान्सर अस्पतालमा निधन || पत्रकार माथि हातपातको बिषयमा रिपोटर्स क्लब नेपाल प्रदेश न-२ द्वारा || धनुषामा स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम शुभारम्भ || आँठ किलो गाँजाहित जीतपुरबाट तीन जना पक्राउँ || ९० घरधुरी अन्धकार || इण्टरनेटबाटै सवारी जाँच ! || सरकारले गरीबको उपचार नगरे मुद्दा हाल्न पाइन्छ : प्रचण्ड ||
नयाँ दल, नयाँ आवश्यकता

बैशाख १०, २०७४

 

 

किशोर नेपाल, वरिष्ठ पत्रकार

आधा दर्जन मधेश केन्द्रीत राजनीतिक दलहरुको ‘राष्ट्रिय जनता पाटी’मा रुपान्तरण राजनीतिमा सकारात्मक प्रयोग हो । नयाँ संगठनको निर्माण वर्तमानको आवश्यकता थियो । तर, जति सूक्ष्म हिसावमा यसको निर्माण भयो त्यो आश्चर्यजनक घटना थियो ।

प्रायः समान राजनीतिक आस्था र विश्वासराख्ने मानिसहरु एकैठाउँमा वस्दा उनीहरुको शक्ति खुम्चिन पाउँदैन । मानिसका ती समूहहरु स–साना दलमा परिणत हुँदा स्वाभाविक रुपमा शक्ति वाँडिन्छ । विभाजित शक्तिले राजनीतिका उच्च लक्ष्यहरु प्राप्तगर्न सक्दैन ।

पछिल्लो समयमा मधेश केन्द्रीत दलहरुको विफलताको मुख्य कारणमध्ये यो पनि एउटा थियो । राजनीतिलाई आखेटका रुपमा लिने, मौका आएका वेला एक दुइवटा मन्त्रालयहरुको शिकारगर्ने र सरकार चलाउने प्रवृत्तिका कारण मधेशका केही दलहरुको वैचारिक पहिचान स्थापित हुन सकेको थिएन । अहिले ठूला विषय उठानगर्ने दलहरु साना स्वार्थहरुमा अल्झिदा वृहत्तर स्वार्थ प्रभावितहुने कुरा मधेशका राजनीतिज्ञहरुले वुझेको देखिएको छ ।

राष्ट्रिय जनता पाटीको गठन यसैको संकेत हो ।
दलको गठनले मधेशको शक्तिलाई पक्कै पनि हिजोभन्दा वढी एकीकृत गरेको छ । पार्टीको गठन भर्खरै भएकोेले यसको संगठनको स्वरुप र संचालन प्रक्रियाको अन्तिम प्रारुप तयार हुनै वाँकी छ । अहिले अध्यक्ष मण्डलमा रहेका नेताहरुको ‘अहं’ मा आँच नआउने किसिमले संगठनको प्रारुप तयारगर्न केही समय लाग्नेछ । दलको राष्ट्रिय सम्मेलन नभएसम्म राष्ट्रिय रुपमा संगठनको विस्तार पनि सम्भव छैन ।

मधेश र पहाडका वीच खडा गरिएका विचारका जडवत अवरोधहरु तोडनु नयाँ दलको जिम्मेवारी हो । राष्ट्रिय जनता दलका सवै नेताहरु राष्ट्रिय रुपमा चिनिएका छन । अव ती नेताहरु समावेश भएको राष्ट्रिय दलको आवश्यकता र उद्देश्यको निरुपण अत्यावश्यक भएकोछ ।

हालका आन्दोलनहरुमा एउटै देखिएको तराइ–मधेशको राजनीति राष्ट्रिय जनता पाटीको निर्माणपछि स्पष्टतः दुइ धारमादेखिएको छ । उपेन्द्र यादव नेतृत्वको संघिय समाजवादी दलले जाति, जनजातिहरुलाई समेटेर अघि वढने उद्देश्य लिएको छ ।

निकट भविष्यमा पूर्व प्रधानमन्त्री तथा हाल नयाँ शक्ति पार्टीका संयोजक वावुराम भट्टराईको पार्टीसंग संघिय समाजवादी दलको एकताहुने पनि चर्चाछ । तर, संघीय समाजवादी पार्टीले जतिसुकै प्रयत्न गरेपनि मधेश राजनीतिको मुख्य धारबाट वाहिरिएर अलग राष्ट्रिय पहिचान वनाउने सम्भावना देखिदैन ।मधेशका दलहरुको संस्थागत विकासको चरण शुरु भएको छैन ।

दलको नेताको व्यक्तित्व दलीय अस्तित्वको आधार वनेको छ । पार्टीको विभाजन व्यक्तिगत स्वार्थ र भावनात्मक आधारमा हुने गरेकोले पार्टीलाई यो अवस्थाबाट मुक्तगर्न यसको विश्वसनीयता स्थापित गर्नु पर्दछ । पार्टीलाई विधि र मर्यादाभित्र वाँध्न समय लाग्दछ ।

राष्ट्रिय जनता पाटीको गठन यस्तो समयमा भएको छ जव पूरै नेपालमा मधेशी र पहाडिया जनताका वीच विभाजन ल्याउने चेष्टा भै रहेको छ । एकथरि राजनीतिक दलले मधेशलाई नेपाली राष्ट्रवादको घेरा वाहिर राखेर हेर्ने दृष्टिकोण लिएका छन ।

संविधान निर्माणका वेला प्रादेशिक सीमांकनको विवाद उत्पन्न भएपछि उठेको आन्दोलनको तूष अहिलेसम्म जोगाइएको छ । त्यो आन्दोलनका क्रममा भएको कैलाली काण्ड, त्यसपछि सल्किएको मधेश आन्दोलन, आन्दोलनकारीहरुको चर्को दमन, नाका केन्द्रित आन्दोलन, (भारतीय) नाकावन्दी लगायतका घटनाक्रमले मधेश र पहाडका वीचमा  विभाजनको जुन धर्को तान्यो त्यो नेपाली राष्ट्र र नेपाली जनताकै दुर्भाग्यका रुपमा देखियो ।

अन्ततः नेपाली जनताकोे सर्वोत्तम हितका नाममा झण्डै एक दशक लगाएर लेखिएको संविधान जारी भएको दुइ वर्षसम्म पनि कार्यान्वयन पर्खेर वसेकोछ ।
संविधान कार्यान्वयनका लागि तीन ठूला राजनीतिक दलहरुको आपसी सहमतिमा सरकारले स्थानीय तहको निर्वाचनको घोषणा गरेको छ । वैशाख ३१ गते सम्पन्नहुने भनिएको निर्वाचनको टुंगो शनिवार अपरान्ह यी पंक्तिहरु लेखिंदासम्म लागेको थिएन ।

मधेशी मोर्चा चुनावमा सहभागी हुने भए स्थानीय तहको निर्वाचन दुई चरणमा गर्ने प्रस्ताव सरकार चलाउने दलका नेताहरुले गरेका छन । त्यसका लागि मधेशी मोर्चाको चित्त वुझने गरी संविधानको संशोधनगर्ने तयारीमा सरकार लागेको छ ।

तर, प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले संविधान संशोधनको पक्षमा कुनै कोणबाट प्रस्तुत नभएको यो अवस्थामासंशोधन हुन्छ नै भन्ने प्रत्याभूति कसैले दिन सक्दैन । यद्यपि, माओवादी केन्द्र र नेपाली कांग्रेस गठवन्धन सरकारका प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले संसदमा सरकार चलाउने संख्या पुर्याउन राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका अध्यक्ष कमल थापालाई उप–प्रधान र संघीय मामिला मन्त्रीका रुपमा सरकारमा समावेश गरेका छन ।

तर, थापाले सरकारका लागि कोरामिनको कामगर्न सक्छन भन्नेमा थोरै मानिस पनि विश्वासगर्न चाहँदैनन । 
मधेशका नेताहरुले सरकारको यो अप्ठेरोलाई नवुझेका छैनन । यतिवेला उनीहरु स्थानीय तहको चुनावमा सहभागी हुने हो भने सरकार मात्रै होइन, स्वयं उनीहरु पनि एकप्रकारको पीडादायक संकटबाट मुक्त हुनेछन । भर्खरै गठन भएको राष्ट्रिय जनता दल र मधेशी मोर्चाका लागि समावेशी र सहभागितापूर्ण अधिकार सहित संविधान संशोधनको एजेण्डा स्थानीय तहवाटस्वीकृत गराउनेअवसरका रुपमा चुनावलाई लिन सकिन्छ ।

मधेश भन्ने वित्तिकै भारतीय राजनीति र परिवेशसंग जोडने जसप्रकारको राष्ट्रवाद अहिले स्थापितगर्न खोजिएको छ त्यसका विरुध्द यो एउटा राम्रो जवाफ हुनेछ ।
मधेशका नेताहरुले निकै लामो समय आन्दोलनमा विताए । धेरै आरोपहरु सहे । केही नेताका अवगुणहरुका कारण आन्दोलनको प्रभाव स्थापित हुन सकेन ।

लाहानमा भएको मूल मधेश आन्दोलन संघीय गणतन्त्र स्थापनामा सफल भयो । यसपछि मधेशका नेताहरु वीच सदभाव र समन्वयको अभावमा आन्दोलनका पछिल्ला चरणहरु लगभग निष्फल भएका छन । मधेश आन्दोलन अहिले जटिल अवस्थामा पुगेको छ ।

परिवर्तित समयमा मधेशका राजनीतिज्ञहरुले ‘सहभागिता’ र आन्दोलनको दुवैधारको प्रयोग एकै साथ गर्नु उचित हुनेछ । स्थानीय चुनावमा सहभागितालाई मधेशका राजनीतिज्ञहरुले प्रतिष्ठाको विषय नवनाएर अवसरका रुपमा लिएभने यसले अहिलेको दग्धकारी राजनीतिलाई धेरै हदसम्म थेग्नेछ । यसलाई ‘नाकको सवाल’ वनाउनु उचित हुनेछैन ।

मधेश शक्तिको स्रोत हो । मधेशको सघन राजनीतिक उर्जालाई कसैले इन्कार गर्न सक्दैन । सात सालको क्रान्तिदेखि अहिलेसम्म भएका परिवर्तनका प्रत्येक कदमहरुमा मधेशको सर्वाधिक योगदान छ । नेपालका कुनैपनि राजनीतिक दलको व्यक्तित्वको निर्माणमा मधेशको सहयोग अपरिहार्य रहँदै आएको छ ।

भारतसंग मधेशको भौगोलिक र सामाजिक सामीप्यताको जतिसुकै कटु अर्थ लगाएपनि त्यसको प्रयोग सँधै देशको हितमा भएको छ । पहाड र मधेशका वीच कटुता वढाउनुमा होइन सदभाव वढाउनुमा नै नेपालको सार्वभौमगौरवान्वित हुन्छ ।
हिजो र आजको यो वास्तविकता नै  राजनीतिको यथार्थ पनि हो ।

जनकपुरधाम : हेल्प मधेशीको आर्थिक सहयोगले घरविहिन दुखारन पासमानको...

जनकपुरधाम : आफ्नै अपरहण गराएर झूठो नाटक गरी रकम...

रौतहट : रौतहट जिल्लाको गौरमा जारी रहेको गौर नगरस्तरीय...

रौतहट: हत्या गर्ने उदेश्यले गोली हानि फरार भएका एक...

गौशाला । महोत्तरीको गौशाला उद्योग वाणिज्य संघका लागि मनोनयन...

जनकपुरधाम : पश्चिमी वायुको प्रभावले तीन दिनसम्म बदली र वर्षाको...

राजविराज । सप्तरी जिल्लाको राजविराज नगरपालिका वडा नम्वर–१५ स्थित देउरी–भरुवामा...

नयाँदिल्ली । भारतको कश्मीरमा विहिवार भएको आतंककारी आत्मघाती हमलामा कम्तिमा...

धनुषामा ११ वर्षीय बालिकाको विहिवार लास फेला परेको छ...

काठमाण्डु । नेपाल इन्जिनियरिंग कलेजको विवादमा लाखौ घुस लिएको आरोप...

प्रदेशसभा २ मा समिति गठनमा नेकपामा भाँडभैलो ,प्रदेशसभा २ मा...

पूर्वपश्चिम राजमार्ग र सिरहाका अन्य सहायक सडकमा ट्राफिक सङ्केत...

सप्तरी : प्रदेश नं २ सरकारद्वारा सञ्चालित ‘बेटी पढाउ...

काठमाडौँ : प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले आज देशवासीका नाममा...

भरतपुर : पश्चिमा संस्कृति भए पनि पछिल्लो समय नेपालमा प्रणय...

जनकपुरधाम : बुधबार तत्कालिन विद्रोही नेकपा माओवादीले सशस्त्र विद्रोह थालेको...

महानगरमा नमुना मुसहर वस्तीको शिलान्यास , विपन्न दलित मुसहरहरुको वस्तीमा...

जनकपुरधाम । नेकपाका बरिष्ट नेता माधव कुमार नेपालले बुधवार जनकपुरधाम...

नेकपाका बरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालले पार्टीको निर्णय बिना जनयुद्ध दिवस...

नेपाली काँग्रेस पर्साले वीरगञ्ज महानगरपालिकाको स्वामित्वमा रहेको जग्गाहरुमा नेपाली...

पर्सा । नियान्त्रित लागूऔषध ईन्जेक्सन १५ सय थानसहित जिल्ला पर्सा...

जनकपुरधाम । समुदाय-प्रहरी साझेदारीको अवधारणा अनुसार जिल्ला धनुषा जनकपुर उप(महानगरपालिका...

जनकपुरधाम । उपप्रधान तथा स्वास्थ्य जनसंख्या एव्म जनसंख्या मन्त्री उपेन्द्र...

जीतपुर : दोस्रो जीतपुर बृहद खेलकुद ,साँस्कृतिक एवँ ब्यपार मेला...

बीरगंज : नेपालमा आफ्नो पहिचान स्थापित गराउन सक्रिय रहेको कानू...

: सिरहाको मिर्चैयामा आज विहान करिब ६ बजे तिर ...

जनकपुरधाम । धनुषाको गणेशमान चारनाथ नगरपालिकाको भरतपुरमा साना किसान कृषि...

जनकपुरधाम : धनुषाको लक्ष्मीनियाँ गाउँपालिका १ सोहनीमा बुधवार (आज)बाट महायज्ञ...

सप्तरीको तिलाठी कोइलाडी गाउँपालिका वडा नम्वर– १ तिलाठीमा अन्तर्रा्ष्ट्रिय...

धनुषाको कमला नगरपालिकामा विकास निर्माणले गति लिएको छ ।...

महोत्तरी : १० हजार रुपैयाँसहित रंगेहात अख्तियारको नियन्त्रणमा आएका...

रामेछाप : जिल्ला प्रहरी कार्यालयको बा १ झ ७४४७...

काठमाडौँ । शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री गिरिराजमणि पोखरेलले माध्यमिक शिक्षा...

काठमाडौं । उपप्रधानमन्त्री एवं स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री उपेन्द्र यादवकी...

सर्लाही । रिपोटर्स क्लब नेपाल प्रदेश न-२ ले समाचार...

जनकपुरधाम । धनुषा जिल्लामा स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम शुभारम्भ भएको छ...

बारा प्रहरीले जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिकाको जीतपुरबाटप्रतिबन्धित लागु औषध ८ किलो...

हुम्ला : लामो हिमपातसँगै जिल्लाको सिमकोट गाउँपालिकाअन्तर्गत स्याडा गाउँमा...

बाँके : अब तपाईँको गाडी इण्टरनेटबाटै जाँच हुनेछ । लामो...

सिराहा । नेकपा अध्यक्ष प्रचण्डले संविधानमै शिक्षा र स्वास्थ्यलाई जनताको...