Thu, 26 Apr 2018
ताजा समाचार
लक्ष्मीनियाँको अभिभावक बने मुख्यमन्त्री राउत || शिक्षाको विकास प्रति कटिबद्ध वडाध्यक्ष साह || गाईको मासु सहित एकजना पक्राउ || प्रदेश र स्थानीय तहको तलब सुबिधाको विधेयक दर्ता || प्रदेश २ को बजेट सार्वजनिक || अमेरिकाबाट ९ हजार नेपालीलाई फिर्ता पठाउने तयारी, एक वर्षको समयावधि || सनराईजर्स हैदरावादले मुम्बई इन्डियन्सलाई हरायो || हात्तीको आक्रमणबाट मृत्यु || टाटा सुमोको ठक्करबाट मृत्यु || किमले अस्पताल पुगेर घाइते चिनियाँ भेटे || निर्माण नहुँदै भत्कियो नाला || रामायण मेला प्रारम्भ, पर्यटन प्रबद्र्धनमा जोड || दिल्लीको खराब लय जारी, पञ्जावसँग ४ रनले पराजित || प्रसुती गृह हस्तान्तरण || जन्मदर्ताविहीन बालबालिका पनि विद्यालयमा भर्ना || युरोपमा तहल्का पिट्दै काफ्ले र शिवाकोटि || टिकोला झारेपछि किसान चिन्तित || भारतीय प्रधानमन्त्री मोदी वैशाख २८ गते आउने || गर्भमा छोरी देखिएपछि हत्या || आईपिएल क्रिकेट : राजस्थान र चेन्नई विजयी || फेसबुकमा ‘लाइभ’ गरिरहेको समयमा गोली हानेर पत्रकारको हत्या || प्रमुख निर्वाचन आयुक्तको घरमा विष्फोट || नग्न बन्दूकधारीको आक्रमणबाट अमेरिकामा चारजनाको मृत्यु || रोयल च्यालेन्जर्स बैंङ्लोर र किङ्स ईलेभेन पञ्जाव विजयी, आज दुई || काबुलमा आत्मघाती आक्रमण, ३१ जनाको मृत्यु, ५४ जना घाइते || चीनमा डुङ्गा दुर्घटनामा १७ जनाको मृत्यु || डोटी जीप दुर्घटनाः मृतक पाँच || छिमेकीबीचको सम्बन्ध सुमधुर हुनुपर्छ– प्रम ओली || बन्दूकधारी समूहको आक्रमणमबाट नाइजेरियामा कम्तिमा ३० गाउँलेको मृत्यु || विभिन्न सिन्डिकेट खारेज गर्न महासंघको माग || युवाको श्रमलाई स्वदेशमा नै टिकाउनुपर्ने ः मन्त्री तामाङ || जिप दुर्घटनामा तीनको मृत्यु, १६ घाइते || सरकारको देश विकास अभियानलाई कसैले रोक्न सक्दैन ः डा भट्टराई || रु एक करोड भन्दा बढी राजश्व संकलन || उत्तर कोरियाले थप परमाणु मिसाइल परीक्षण नगर्ने || चेन्नई सुपर किङ्स शीर्ष स्थानमा उक्लियो, राजस्थान रोयल्स ६४ रनले || राजपाले वार्षिकोत्सव मनाउँदै || हवाहुरी प्रभावित परिवारलाई राहत || बाम गठबन्धन संघीयता विरोधी || देशभर अझै तीन लाख बालबालिका विद्यालय बाहिर : शिक्षा मन्त्री ||
चुनावको बाटो

जेठ २८, २०७४

 


किशोर नेपाल


प्रधानमन्त्री देउवाले संसदलाई संवोधनगर्दै पहिले दोश्रो चरणको स्थानीय चुनाव गराउने र त्यसपछि संविधान संशोधनमा प्रवेशगर्ने वताएका छन । व्यवहारिक हिसावले प्रधानमन्त्री देउवाको भनाइ जायज छ । किनभने, सरकार पूर्ण वहुमतका साथ निर्वाचित भएपनि संविधान संशोधन गराउने मत संख्या उ संग छैन । प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले संविधान संशोधनको विपक्षमा रहेको जानकारी सवैलाई छ । अहिलेका लागि मधेशलाई चुनावमा सरीक गराउन निर्वाचन सम्वन्धी नियमावलीमा संशोधन गरिएको छ ।


नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरवहादुर देउवा,निर्धारित समयभन्दा दुइ दिनपछि, प्रधानमन्त्री पदमा निर्वाचित भएका छन । नौ नौ महिनाको आलोपालोमा नेपाली कांग्रेस र माओवादी केन्द्रले सरकारको नेतृत्वगर्ने सहमतिका साथ वनेको गठवन्धन सरकारको दोस्रो चरणको नेतृत्व देउवाले लिएका हुन । 

प्रधानमन्त्री पदमा देउवाको निर्वाचनले वृहत्तर नेपाली समाजमा सन्तुष्टि र असन्तुष्टिका मिश्रित प्रतिक्रिया उत्पन्न गरेको छ । एकथरिले प्रजातन्त्र र लोकतन्त्रका आन्दोलनहरुमा उनको निरन्तरता, निर्णय क्षमता र लोकप्रियताको प्रशंसा गरेका छन । 

अर्काथरीले उनलाई निरंकुश राजाले दुइ पटक असक्षम ठहर्याएका व्यक्ति भनेर आलोचना गरेका छन । निरंकुश राजाले प्रजातान्त्रिक प्रधानमन्त्रीलाई असक्षम भनेकाले उनी ‘असक्षम’ नै हुन भन्ने मानसिकता बोकेका व्यक्तिहरुलाई जवाफ दिइ रहनु आवश्यक छैन । 
विरोधी पक्षले देउवाप्रति लक्षितगर्दै मिडियामा विरोधको अभियान चलाएको छ । पार्टीभित्र रामचन्द्र पौडेलको समूह पनि देउवाकै विरोधमा केन्द्रित छ । देशका स्वनामधन्य र गण्यमाण्य व्यक्तित्वहरुको समूह पनि देउवाबाट सन्तुष्ट देखिएका छैनन । 

निश्चयपनि, देउवाका लागि चौथो पटकको प्रधानमन्त्री पद त्यति सुविधाजनक छैन । शासकीय कौशलका हिसावले प्रजातन्त्र पुनस्र्थापना यताका समयमा देउवा सहितका कुनैपनि प्रधानमन्त्री सफल भएका छैनन ।

उनीहरु एउटा न एउटा वितण्डामा फँसेकै छन । शासकीय नेतृत्व कुशल भएको भए अहिले समाजका हरेक समूहमा सरकारका प्रति यति धेरै वितृष्णा फैलिने थिएन । 

यो वितृष्णाको कारण देउवामात्र नभएर पूरै राजनीतिक समुदाय हो । प्रजातन्त्रको पुनस्र्थापनादेखि संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको एकदशकसम्म जनताले परिवर्तनको थोरैपनि प्रतिफल पाएका छैनन ।

वितृष्णाको विकल्पमा जनताले अलिकति खुशी पाएका भए अहिलेको स्थिति अर्कै हुनेथियो ।
कांग्रेस सभापति देउवाले दोस्रो चरणको स्थानीय तहको निर्वाचन प्रचण्ड नेतृत्वको सरकारको उत्तराधिकारमा पाएका छन ।

कांग्रेस–माओवादी सत्ता वाँडफाँड सम्झौतामा माओवादी नेतृत्वको सरकारले स्थानीय तहको चुनाव गराउने र कांग्रेस नेतृत्वको सरकारले प्रादेशिक र संघीय चुनाव गराउने सहमति भएपनि स्थानीय तहको चुनावमा असन्तुष्ट मधेशलाई समेटन दुइ चरणमा चुनावगर्ने सूत्र निकालियो ।

 तर, मधेशका राजनीतिक दल र समूहहरु स्थानीय तहको निर्वाचनमा सहभागी हुनेमा अझैपनि अन्यमन्यस्क अवस्थामा देखिएका छन ।

 मधेशी राजनीतिको विकासक्रममा राष्ट्रिय जनता पार्टी, नेपालको गठन महत्वपूर्ण राजनीतिक निर्णय थियो । समान उद्देश्य राख्ने स–साना राजनीतिक दलहरुको शक्तिको सदुपयोगका लागि एउटा वृहत्त पार्टीको आवश्यकता थियो । 

राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालले त्यो आवश्यकता पूरा गरेको छ । राजपा, नेपालको गठनपछि स्थानीय तहको चुनावमा मधेशको सहभागिताको आशा जागेको पनि हो ।

शक्तिका हिसावले मधेशका राजनीतिक दल अहिले ओरालो लागेको अवस्थामा छन । दशक अघि भएको मधेश आन्दोलनको राप सेलाइ सकेको छ । 

वर्तमान संविधान जारी भएपछि र त्यसको पूर्व सन्ध्यामा भएको आन्दोलन परिणामहीन भयो ।
 त्यो आन्दोलनका जे जति उपलव्धि भए, ती त्यत्तिकै कचल्टिएर रहेको अवस्था हो यो ।

मधेश आन्दोलन र भारतीय नाकावन्दी बीच देखिएको निकटताले आन्दोलनको हित गरेन ।

काठमाडौंको सरकारले मधेशका नेताहरुको कुरा सुन्न चाहेन । मधेशका नेताहरुले सरकारलाई मधेशको कुरा सुन्न वाध्य गराउन सकेनन । विना मधेशको नेपाल पनि हुन सक्दछ भन्ने घमण्ड लियो सरकारले । प्रदेश नम्वर दुइका निवासीहरुको राष्ट्रियतामाथि नै प्रश्न उठाइयो । 

तै पनि, मधेशका नेताहरुले विवेक गुमाएनन । उनीहरु अहिलेसम्म पनि गन्तव्यमा पुग्ने बाटोको खोजीमा छन । समयको यो खण्डमा उनीहरुले त्यो बाटो भेटन पनि सक्नेछन । अहिले नै यसै हुन्छ भन्न सकिदैन ।

जतिबेला सम्म मधेश आन्दोलनको रुपमा थियो यो सुदृढ र सुगठित थियो । अहिले आन्दोलन छैन ।
 आन्दोलन जनताले धान्ने हो । तर, जनता सँधै आन्दोलनमा रहन सक्दैन । 

अहिले मधेशको राजनीति सुस्ताएको छ । दलहरु वीचको आपसी मनोमालिन्य वाहिर देखिन थालेकोछ । महन्थ ठाकुरको नेतृत्वमा राष्ट्रिय जनता पार्टी, नेपालको उदय हुनु मधेश राजनीतिका लागि सहज अवस्था हो । 

महन्थ ठाकुर त्यस्ता लोकतन्त्रवादी नेता हुन जसले राजनीतिका सैध्दान्तिक आदर्शको खडेरी परेको अहिलेको जमानामा पनि ती अवधारणाहरुलाई अँगालेका छन ।

 अनुभवले खारिएका महन्थमा लोभ र स्वार्थन्धता छैन । त्यसो हुँदो हो त उनले आपूmले जीवन विताएको कांग्रेस र गिरिजाप्रसाद कोइरालाको नेतृत्वको छहारी छाडने थिएनन ।  

तर, राजनीतिमा आदर्शका कुरा उदाहरणका रुपमा मात्र लिइन्छन । महन्थको नेतृत्वमा राजपाको उदयलेधेरैलाई उद्वेलित वनाएको छ ।

राजनीतिक तरंगहरु कति लामो समयसम्म तानिने हुन त्यसको टुंगो नभएपनि मधेशको राजनीति पक्कै पनि ध्रुवीकृत भएको छ । 
ध्रुवीकृत पक्षहरुको राजनीतिक उद्देश्य एउटै भएपनि दुइवटा अवस्था उत्पन्न भएकोले संशय उठनु स्वाभाविक भएकोछ ।

प्रधानमन्त्री देउवाले संसदलाई संवोधनगर्दै पहिले दोश्रो चरणको स्थानीय चुनाव गराउने र त्यसपछि संविधान संशोधनमा प्रवेशगर्ने वताएका छन ।

 व्यवहारिक हिसावले प्रधानमन्त्री देउवाको भनाइ जायज छ । किनभने, सरकार पूर्ण वहुमतका साथ निर्वाचित भएपनि संविधान संशोधन गराउने मत संख्या उ संग छैन । 

प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले संविधान संशोधनको विपक्षमा रहेको जानकारी सवैलाई छ । 
अहिलेका लागि मधेशलाई चुनावमा सरीक गराउन निर्वाचन सम्वन्धी नियमावलीमा संशोधन गरिएको छ ।

 प्रधानमन्त्रीको वचनलाई विश्वासको आधार मानेर राजपा नेपाल र अन्य असन्तुष्ट समूहले स्थानीय तहको चुनावमा भागलिनु अस्वाभाविक हुने छैन । 

केही मधेशी नेताहरुले चेतावनी दिए झैं मधेशमा अहिले नै आन्दोलनको आँधीवेहरी आउने परिस्थिति छैन ।

 संयुक्त मधेशी मोर्चाको एउटा पक्ष चुनावमा सहभागी भै सकेको अवस्थामा राजनीतिक परिणाम भनेजस्तो नआउन सक्दछ ।

राजपा, नेपाल चुनावमा सहभागी भएन भने, खण्डित भएपनि चुनावमा त्यसको असर त पर्छ नै । यसबाट कसैको हित हुँदैन । विभिन्न संचार माध्यम मार्फत दुइ नम्वर प्रदेशका जनताको चुनावमा भागलिने उत्कट अभिलाषा प्रकट भइ सकेको छ । जनताको यो अभिलाषालाई सम्मानगर्नु राजपा नेपालको दायित्व हो । 

भोलिका दिनमा प्रधानमन्त्री देउवाको वचनवध्दताका विपरित संविधान संशोधन भएन भने स्थानीय तहमा प्रतिनिधित्वगर्ने निर्वाचित प्रतिनिधिहरुको राजनीतिक प्रभावकारिताको उपयोग आन्दोलनमा गर्न सकिन्छ । आन्दोलनको उकालो उक्लिन यो एउटा भरपर्दो सिंढी हुनेछ । 

अहिलेको राजनीतिक मौसम मधेशको परिस्थितिमा सुधार ल्याउन अनुकूल देखिएको छ । मधेशका राजनीतिक दलहरुले यो अनुकूलताको उचित उपभोग गर्न सके भने मधेशको साँचो इतिहास लेखिनेछ । 
मधेशसंग मधेशी दलहरुमात्र जोडिएका छैनन, यसको पृष्ठभूमिमा नेपाली कांग्रेसको पनि अहम भूमिका रहेको छ । 

इतिहासको अध्ययन नगरी मधेशको विश्लेषणगर्न सकिदैन ।
नेपालमा जतिपनि आन्दोलन भएका छन त्यसको जरो मधेशमा गाडिएको छ । 
यो तथ्यलाई कसैले विर्सिनु हुँदैन । मधेशले राष्ट्रिय तहका सवै आन्दोलनलाई सफल निष्कर्षमा पुर्याएको छ । तर, मधेशले आफनो अधिकारका लागि शुरु गरेको अभियान विगत एक दशकदेखि नै कचल्टिएको छ ।

 मधेशसंग सम्वन्धित प्रश्नको जवाफ स्थानीय तहको निर्वाचनले दिनेछ । यो निर्वाचनले नै मधेश समस्या समाधानको बाटो पनि खोल्नेछ ।

रौतहट । रौतहट जिल्लाको ईशनाथ ...

वासिंटन । अमेरिका पुगेका ९ हजार नेपालीलाई त्यहाँको प्रशासनले...

काठमाडौं । इन्डियन प्रिमियर लिग (आइपीएल) क्रिकेटमा गएराति सनराईजर्स...

राजविराज : सप्तरीको कञ्चनरुप नगरपालिका–११ स्थित ठेलियामा हात्तीको आक्रमणबाट...

सिमरा, बारा : जीतपुर सिमरा उपमहानगरपालिका–१५ डुमरवानामा टाटा सुमोको...

बेइजिङ । उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनले चिनियाँ...

लहान : सिरहा नगरपालिका–११ स्थित भलुवाहीमा निर्माणाधीन नाला निर्माण...

काठमाडौं । इन्डियन प्रिमियर लिग (आइपीएल) क्रिकेटमा दिल्ली डेयरडेभिल्सको खराब...

गौशाला । जन्मदर्ताको अभावमा विद्यालयसम्म पुग्न नसकेका गौशाला नगरपालिकाका दर्जनौ...

नेपालि गीत संगीतको क्षेत्रका तथा नेपाली चलचित्र गायनमा एकदमै...

बर्दिवास । आफ्नो बगैँचाका आँपका रुखमा पात नै नदेखिने गरी...

जनकपुरधाम । भारतीय प्रधानमन्त्री ...

जनकपुरधाम । प्रदेश नम्बर २ ...

हैदरावाद । इन्डियन प्रिमियर लिग (आईपिएल) क्रिकेटमा गएराति राजस्थान रोयल्स...

निकारागुवा । निकारागुवामा सरकारविरुद्ध हुँदै आएको प्रदर्शनका क्रममा एक...

काठमाडौँ : ललितपुरको हात्तीवनस्थित प्रमुख निर्वाचन आयुक्त डा अयोधिप्रसाद...

वासिङ्टन । अमेरिकाको दक्षिणी राज्य टेनिसीको वाफल हाउसमा आइतबार एकजना...

काठमाडौं । इन्डियन प्रिमियर लिग आईपिएल क्रिकेटमा गएराती रोयल च्यालेन्जर्स...

काबुल । अफगानिस्तानको राजधानी काबुलमा आइतबार बिहान गरिएको आत्मघाती हमलामा...

चीन । चीनको दक्षिणी गुआङसी जुआङ स्वायत्त क्षेत्रमा दुई डुङ्गा...

डोटी : डोटीमा शनिबार अपराह्न भएको जीप दुर्घटनामा मृत्यु...

काठमाडौँ : प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय...

लागोस, नाइजेरिया : नाइजेरियाको उत्तरपश्चिमी जाम्फारा राज्यमा एक सशस्त्र लुटेराहरूको...

काठमाडौँ : नेपाल राष्ट्रिय व्यवसायी महासंघले सरकारले यातायात क्षेत्रमा...

काठमाडौँ : कानून, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्री शेरबहादुर...

डोटी : डोटीको शिखर नगरपालिका–३ आली गाउँमा आज दिउँसो...

भक्तपुर : नेकपा ९एमाले०का केन्द्रीय सदस्य डा राजन भट्टराईले...

नवलपरासी : पश्चिम नवलपरासीको महेशपुर छोटी भन्सार कार्यालयले चालु आर्थिक...

काठमाडौं । उत्तर कोरियाले अब थप परमाणु मिसाइल परीक्षण नगर्ने...

काठमाडौं । इन्डियन्स प्रिमियर लिग आइपिएल क्रिकेटमा गएराति भएको खेलमा...

जनकपुरधाम । राष्ट्रिय जनता पार्टी(राजपा) नेपालले शुक्रबार ...

जनकपुरधाम । नेपाली कांग्रेसका केन्द्रिय सदस्य तथा पुर्वगृहमन्त्री विमलेन्द्र निधिले...

कलैया । शिक्षा विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्री गिरिराजमणि पोखरेलले शिक्षामा...