Sat, 21 Jul 2018
ताजा समाचार
काँग्रेस–नेकपा झडप, ५ घाईते || धरान उपमहानर प्रमुख सुब्बाको दाहसंस्कार शनिबार || मोबाइल ‘एप्स’को प्रयोग गरी अपाङ्गता भएकाको तथ्याङ्क संकलन || गाईलाई सुत्केरी भत्ता.... || महोत्तरीमा लागूऔषध दुव्र्यसनी बढ्दै || भारतका पूर्वअर्थमन्त्रीलाई भ्रष्टाचारको अभियोग || टर्कीमा दुई वर्षे संकटकालको अन्त्य हुने संकेत || भारतमा भवन भत्किदा र सडक दुर्घटना परी १९ को मृत्यु || वरियारपट्टी सशस्त्र प्रहरीका इन्स्पेक्टर खड्काको निगरानीमा तस्करी || महोत्तरीमा महिलाको हत्या, दुईजना पक्राउ || भारतको राज्यसभामा २२ भाषाका दोषासेको व्यवस्था || किम र मुनलाई इन्डोनेसियाली राष्ट्रपतिको निमन्त्रणा || डुङ्गा दुर्घटना हुँदा १६ को मृत्यु, ३० बेपत्ता || औषधिको गुणस्तरवारे अनुसन्धान हुनुपर्छ : स्वास्थ्यमन्त्री यादव || डा केसीका माग सम्बोधन गरिनुपर्छ : नेता थापा || चिनिया टोलीद्वारा झापाका नदीहरूको सर्वेक्षण शुरु || मानव अधिकार हननका ३३ पीडित परिवारले क्षतिपूर्ति पाउने || बीस करोड डलरको परियोजना स्वीकृत || कृषक जडीबुटी खेतितर्फ आकर्षित || पाँच अर्ब २१ करोड राजश्व संकलन || अपहरित बालिका २ महिना बन्धक सामुहिक बलात्कार गर्ने तीन युवक || इंग्ल्यान्ड जाने नेपाली क्रिकेट टोलीको बिदाइ || विद्यार्थीलाई शैक्षिक सामग्री || ‘धाम’ राख्ने मन्त्रिपरिषदको निर्णय || नेकपाः महाधिवेशनमा भाग लिन अध्यक्ष पनि चुनिनुपर्ने || दुर्घटनाको कारण सडकमा लाग्ने हटिया || मकैको बीउ बिक्री भएन || सडक दुर्घटनामा ज्यान गुमाउने बढ्दै || बजेटको प्रभावकारी कार्यान्वयन गराउन प्रधानमन्त्रीको सक्रियता || दुर्घटनामा मोटरसाइकल चालकको मृत्यु || प्रदेश २ मा ‘बेटी पढाऔँ बेटी बचाऔँ’ योजना लोकप्रिय हुँदै || प्रदेशको नामाकरण अन्यौलमा || विष्णुपुर गाउँपालिकाको बजेट रु १९ करोड || निषेधाज्ञासम्बन्धी पहिलाकै आदेशलाई निरन्तरता || नेटो कहिल्यै बलियो हँुदैन– ट्रम्प || विश्वकप विजेता फ्रान्सलाई भव्य स्वागतको तयारी || पाकिस्तानमा भएका हिंसामा परी मृत्यु हुने थपिए || ट्रम्प र पुटिनको शिखर वार्ताको सकारात्मक शुरुवात || नेपाल दक्षिण एशियाली आमन्त्रण तेक्वान्दो : नेपाल च्याम्पियन || एचआइभी वृद्धिदरमा उल्लेखनीय परिवर्तन आएन ||
चुनावको बाटो

जेठ २८, २०७४

 


किशोर नेपाल


प्रधानमन्त्री देउवाले संसदलाई संवोधनगर्दै पहिले दोश्रो चरणको स्थानीय चुनाव गराउने र त्यसपछि संविधान संशोधनमा प्रवेशगर्ने वताएका छन । व्यवहारिक हिसावले प्रधानमन्त्री देउवाको भनाइ जायज छ । किनभने, सरकार पूर्ण वहुमतका साथ निर्वाचित भएपनि संविधान संशोधन गराउने मत संख्या उ संग छैन । प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले संविधान संशोधनको विपक्षमा रहेको जानकारी सवैलाई छ । अहिलेका लागि मधेशलाई चुनावमा सरीक गराउन निर्वाचन सम्वन्धी नियमावलीमा संशोधन गरिएको छ ।


नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरवहादुर देउवा,निर्धारित समयभन्दा दुइ दिनपछि, प्रधानमन्त्री पदमा निर्वाचित भएका छन । नौ नौ महिनाको आलोपालोमा नेपाली कांग्रेस र माओवादी केन्द्रले सरकारको नेतृत्वगर्ने सहमतिका साथ वनेको गठवन्धन सरकारको दोस्रो चरणको नेतृत्व देउवाले लिएका हुन । 

प्रधानमन्त्री पदमा देउवाको निर्वाचनले वृहत्तर नेपाली समाजमा सन्तुष्टि र असन्तुष्टिका मिश्रित प्रतिक्रिया उत्पन्न गरेको छ । एकथरिले प्रजातन्त्र र लोकतन्त्रका आन्दोलनहरुमा उनको निरन्तरता, निर्णय क्षमता र लोकप्रियताको प्रशंसा गरेका छन । 

अर्काथरीले उनलाई निरंकुश राजाले दुइ पटक असक्षम ठहर्याएका व्यक्ति भनेर आलोचना गरेका छन । निरंकुश राजाले प्रजातान्त्रिक प्रधानमन्त्रीलाई असक्षम भनेकाले उनी ‘असक्षम’ नै हुन भन्ने मानसिकता बोकेका व्यक्तिहरुलाई जवाफ दिइ रहनु आवश्यक छैन । 
विरोधी पक्षले देउवाप्रति लक्षितगर्दै मिडियामा विरोधको अभियान चलाएको छ । पार्टीभित्र रामचन्द्र पौडेलको समूह पनि देउवाकै विरोधमा केन्द्रित छ । देशका स्वनामधन्य र गण्यमाण्य व्यक्तित्वहरुको समूह पनि देउवाबाट सन्तुष्ट देखिएका छैनन । 

निश्चयपनि, देउवाका लागि चौथो पटकको प्रधानमन्त्री पद त्यति सुविधाजनक छैन । शासकीय कौशलका हिसावले प्रजातन्त्र पुनस्र्थापना यताका समयमा देउवा सहितका कुनैपनि प्रधानमन्त्री सफल भएका छैनन ।

उनीहरु एउटा न एउटा वितण्डामा फँसेकै छन । शासकीय नेतृत्व कुशल भएको भए अहिले समाजका हरेक समूहमा सरकारका प्रति यति धेरै वितृष्णा फैलिने थिएन । 

यो वितृष्णाको कारण देउवामात्र नभएर पूरै राजनीतिक समुदाय हो । प्रजातन्त्रको पुनस्र्थापनादेखि संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको एकदशकसम्म जनताले परिवर्तनको थोरैपनि प्रतिफल पाएका छैनन ।

वितृष्णाको विकल्पमा जनताले अलिकति खुशी पाएका भए अहिलेको स्थिति अर्कै हुनेथियो ।
कांग्रेस सभापति देउवाले दोस्रो चरणको स्थानीय तहको निर्वाचन प्रचण्ड नेतृत्वको सरकारको उत्तराधिकारमा पाएका छन ।

कांग्रेस–माओवादी सत्ता वाँडफाँड सम्झौतामा माओवादी नेतृत्वको सरकारले स्थानीय तहको चुनाव गराउने र कांग्रेस नेतृत्वको सरकारले प्रादेशिक र संघीय चुनाव गराउने सहमति भएपनि स्थानीय तहको चुनावमा असन्तुष्ट मधेशलाई समेटन दुइ चरणमा चुनावगर्ने सूत्र निकालियो ।

 तर, मधेशका राजनीतिक दल र समूहहरु स्थानीय तहको निर्वाचनमा सहभागी हुनेमा अझैपनि अन्यमन्यस्क अवस्थामा देखिएका छन ।

 मधेशी राजनीतिको विकासक्रममा राष्ट्रिय जनता पार्टी, नेपालको गठन महत्वपूर्ण राजनीतिक निर्णय थियो । समान उद्देश्य राख्ने स–साना राजनीतिक दलहरुको शक्तिको सदुपयोगका लागि एउटा वृहत्त पार्टीको आवश्यकता थियो । 

राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालले त्यो आवश्यकता पूरा गरेको छ । राजपा, नेपालको गठनपछि स्थानीय तहको चुनावमा मधेशको सहभागिताको आशा जागेको पनि हो ।

शक्तिका हिसावले मधेशका राजनीतिक दल अहिले ओरालो लागेको अवस्थामा छन । दशक अघि भएको मधेश आन्दोलनको राप सेलाइ सकेको छ । 

वर्तमान संविधान जारी भएपछि र त्यसको पूर्व सन्ध्यामा भएको आन्दोलन परिणामहीन भयो ।
 त्यो आन्दोलनका जे जति उपलव्धि भए, ती त्यत्तिकै कचल्टिएर रहेको अवस्था हो यो ।

मधेश आन्दोलन र भारतीय नाकावन्दी बीच देखिएको निकटताले आन्दोलनको हित गरेन ।

काठमाडौंको सरकारले मधेशका नेताहरुको कुरा सुन्न चाहेन । मधेशका नेताहरुले सरकारलाई मधेशको कुरा सुन्न वाध्य गराउन सकेनन । विना मधेशको नेपाल पनि हुन सक्दछ भन्ने घमण्ड लियो सरकारले । प्रदेश नम्वर दुइका निवासीहरुको राष्ट्रियतामाथि नै प्रश्न उठाइयो । 

तै पनि, मधेशका नेताहरुले विवेक गुमाएनन । उनीहरु अहिलेसम्म पनि गन्तव्यमा पुग्ने बाटोको खोजीमा छन । समयको यो खण्डमा उनीहरुले त्यो बाटो भेटन पनि सक्नेछन । अहिले नै यसै हुन्छ भन्न सकिदैन ।

जतिबेला सम्म मधेश आन्दोलनको रुपमा थियो यो सुदृढ र सुगठित थियो । अहिले आन्दोलन छैन ।
 आन्दोलन जनताले धान्ने हो । तर, जनता सँधै आन्दोलनमा रहन सक्दैन । 

अहिले मधेशको राजनीति सुस्ताएको छ । दलहरु वीचको आपसी मनोमालिन्य वाहिर देखिन थालेकोछ । महन्थ ठाकुरको नेतृत्वमा राष्ट्रिय जनता पार्टी, नेपालको उदय हुनु मधेश राजनीतिका लागि सहज अवस्था हो । 

महन्थ ठाकुर त्यस्ता लोकतन्त्रवादी नेता हुन जसले राजनीतिका सैध्दान्तिक आदर्शको खडेरी परेको अहिलेको जमानामा पनि ती अवधारणाहरुलाई अँगालेका छन ।

 अनुभवले खारिएका महन्थमा लोभ र स्वार्थन्धता छैन । त्यसो हुँदो हो त उनले आपूmले जीवन विताएको कांग्रेस र गिरिजाप्रसाद कोइरालाको नेतृत्वको छहारी छाडने थिएनन ।  

तर, राजनीतिमा आदर्शका कुरा उदाहरणका रुपमा मात्र लिइन्छन । महन्थको नेतृत्वमा राजपाको उदयलेधेरैलाई उद्वेलित वनाएको छ ।

राजनीतिक तरंगहरु कति लामो समयसम्म तानिने हुन त्यसको टुंगो नभएपनि मधेशको राजनीति पक्कै पनि ध्रुवीकृत भएको छ । 
ध्रुवीकृत पक्षहरुको राजनीतिक उद्देश्य एउटै भएपनि दुइवटा अवस्था उत्पन्न भएकोले संशय उठनु स्वाभाविक भएकोछ ।

प्रधानमन्त्री देउवाले संसदलाई संवोधनगर्दै पहिले दोश्रो चरणको स्थानीय चुनाव गराउने र त्यसपछि संविधान संशोधनमा प्रवेशगर्ने वताएका छन ।

 व्यवहारिक हिसावले प्रधानमन्त्री देउवाको भनाइ जायज छ । किनभने, सरकार पूर्ण वहुमतका साथ निर्वाचित भएपनि संविधान संशोधन गराउने मत संख्या उ संग छैन । 

प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले संविधान संशोधनको विपक्षमा रहेको जानकारी सवैलाई छ । 
अहिलेका लागि मधेशलाई चुनावमा सरीक गराउन निर्वाचन सम्वन्धी नियमावलीमा संशोधन गरिएको छ ।

 प्रधानमन्त्रीको वचनलाई विश्वासको आधार मानेर राजपा नेपाल र अन्य असन्तुष्ट समूहले स्थानीय तहको चुनावमा भागलिनु अस्वाभाविक हुने छैन । 

केही मधेशी नेताहरुले चेतावनी दिए झैं मधेशमा अहिले नै आन्दोलनको आँधीवेहरी आउने परिस्थिति छैन ।

 संयुक्त मधेशी मोर्चाको एउटा पक्ष चुनावमा सहभागी भै सकेको अवस्थामा राजनीतिक परिणाम भनेजस्तो नआउन सक्दछ ।

राजपा, नेपाल चुनावमा सहभागी भएन भने, खण्डित भएपनि चुनावमा त्यसको असर त पर्छ नै । यसबाट कसैको हित हुँदैन । विभिन्न संचार माध्यम मार्फत दुइ नम्वर प्रदेशका जनताको चुनावमा भागलिने उत्कट अभिलाषा प्रकट भइ सकेको छ । जनताको यो अभिलाषालाई सम्मानगर्नु राजपा नेपालको दायित्व हो । 

भोलिका दिनमा प्रधानमन्त्री देउवाको वचनवध्दताका विपरित संविधान संशोधन भएन भने स्थानीय तहमा प्रतिनिधित्वगर्ने निर्वाचित प्रतिनिधिहरुको राजनीतिक प्रभावकारिताको उपयोग आन्दोलनमा गर्न सकिन्छ । आन्दोलनको उकालो उक्लिन यो एउटा भरपर्दो सिंढी हुनेछ । 

अहिलेको राजनीतिक मौसम मधेशको परिस्थितिमा सुधार ल्याउन अनुकूल देखिएको छ । मधेशका राजनीतिक दलहरुले यो अनुकूलताको उचित उपभोग गर्न सके भने मधेशको साँचो इतिहास लेखिनेछ । 
मधेशसंग मधेशी दलहरुमात्र जोडिएका छैनन, यसको पृष्ठभूमिमा नेपाली कांग्रेसको पनि अहम भूमिका रहेको छ । 

इतिहासको अध्ययन नगरी मधेशको विश्लेषणगर्न सकिदैन ।
नेपालमा जतिपनि आन्दोलन भएका छन त्यसको जरो मधेशमा गाडिएको छ । 
यो तथ्यलाई कसैले विर्सिनु हुँदैन । मधेशले राष्ट्रिय तहका सवै आन्दोलनलाई सफल निष्कर्षमा पुर्याएको छ । तर, मधेशले आफनो अधिकारका लागि शुरु गरेको अभियान विगत एक दशकदेखि नै कचल्टिएको छ ।

 मधेशसंग सम्वन्धित प्रश्नको जवाफ स्थानीय तहको निर्वाचनले दिनेछ । यो निर्वाचनले नै मधेश समस्या समाधानको बाटो पनि खोल्नेछ ।

गरुडा( रौतहट) । सडक विस्तार गर्ने...

इटहरी : सुनसरी जिल्लाको धरान उपमहानगरपालिकाका प्रमुख स्व तारा सुब्बाको...

कञ्चनपुर : मोबाइल ‘एप्स’को प्रयोग गरी कञ्चनपुर र कैलालीका...

रत्ननगर, चितवन : रत्ननगर नगरपालिकाले चालु आर्थिक वर्षबाट गाईलाई...

बर्दिवास : महोत्तरी जिल्लामा लागूऔषध दुव्र्यसनीको संख्या वर्षेनी बढ्दै...

नयाँदिल्ली : भारतका पूर्वअर्थमन्त्री पि चिदम्बरमलाई भ्रष्टाचारको अभियोग लागेको...

अङ्करा : टर्कीमा सन् २०१६ मा भएको असफल ‘कू’...

नयाँ दिल्ली : भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीको बाहिरी इलाकामा...

सिरहा । सिरहाको वरियारपट्टी सशस्त्र प्रहरीका इन्स्पेक्टर हरि खड्काको निर्देशनमा...

गौशाला ; महोत्तरी जिल्लाको पिपरा गाउँपालिका–१, ढेकहा गाउँमा हिजो...

नयाँदिल्ली : भारतको माथिल्लो सदनका रूपमा रहेको राज्यसभामा २२...

जाकार्ता : इन्डोनेसियाका राष्ट्रपति जोको विडोडोले उत्तर कोरियाका नेता किम...

इस्तानबुल : शरणार्थीहरू चढेको डुङ्गा दुर्घटना हुँदा बुधबार साइप्रसमा...

काठमाडौँ : उपप्रधान एवं स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री उपेन्द्र यादवले...

काठमाडौँ : नेपाली काँग्रेसका केन्द्रीय सदस्य गगनकुमार थापाले चिकित्सा क्षेत्रको...

दमक : चिनिया अधिकारीहरूले झापाका नौवटा नदीमा तटबन्ध निर्माणको...

काठमाडौँ : सरकारले मानव अधिकार आयोगकोे सिफारिशमा मानव अधिकार...

काठमाडौँ : सरकारले मुलुकमा सौर्य ऊर्जा उत्पादन तथा व्यवस्थापन...

सल्यान : जिल्लामा कृषक जडीबुटी खेतीतर्फ आकर्षित हुन थालेका...

विराटनगर : आन्तरिक राजश्व कार्यालय विराटनगरले आर्थिक वर्ष २०७४÷७५...

गरुडा (रौतहट)। बालिकालाई अपहरण गरी शरीर बन्धक ...

काठमाडौं, साउन २ । इंग्ल्यान्डको लर्ड्समा हुने त्रिकोणात्मक क्रिकेट शृंखला...

लहान । सप्तरीको सुरुगां नगरपालिका ...

जनकपुरधाम । जनकपुर उप–महानगरपालिकाको...

काठमाडौँ : नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीले सबै कमिटीका पदाधिकारी र सदस्यले...

विराटनगर : विराटनगरबाट सुनसरीको इटहरीसम्मको राजमार्गलाई केन्द्र बनाएर लाग्ने...

मलेखु, धादिङ : नीलकण्ठ नगरपालिका र ज्वालामुखी गाउँपालिकामा सञ्चालित मकै...

बर्दिवास : महोत्तरी जिल्लामा सडक दुर्घटनामा परी मर्नेको संख्या...

काठमाण्डु । “यो प्रधानमन्त्रीले आज रातभरि मै देश विकास...

राजविराज : पूर्वपश्चिम राजमार्गअन्तर्गत सप्तरीको कुशाहामा ट्रकको ठक्करबाट एकजना...

वीरगञ्ज : प्रदेश नं २ को सरकारले बालिका तथा...

लहान : सप्तरीको विष्णुपुर गाउँपालिकाको सोमबार सम्पन्न दोस्रो गाउँसभाले...

काठमाडाँै : सर्वोच्च अदालतले माइतीघर मण्डललगायत काठमाडौँ उपत्यकाका केही क्षेत्रमा...

हेल्सिन्की : अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले उत्तर एट्लान्टिक सन्धी...

मस्को : रुसको मस्कोमा भएको फिफा विश्वकप फुटबल प्रतियोगिताको विजेता...

इस्लामावाद : पाकिस्तानमा चुनावी अभियानका क्रममा भएका हिंसामा परी...

हेल्सिन्की : अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उहाँका रुसी...

काठमाडौँ : नेपाल दक्षिण एशियाली तथा आमन्त्रण तेक्वान्दो प्रतियोगितामा...

काठमाडौँ : भारतमा काम गरी फर्केका पुरुष आप्रवासीका श्रीमतीहरुमा...