Sun, 23 Sep 2018
ताजा समाचार
लिभरपुल इङ्लिस प्रिमियर लिग फुटबलको शीर्ष स्थानमा || नेपाल प्रहरीको छवि धुमिल बन्दै || वडा अध्यक्षव्दारा ज्ञापन || खोलामा डुबेर एक जनाको मृत्यु || बारापर्सामा पेट्रोलियम पदार्थको अभाव || नगरस्तरमा बालबालिकाकोलागी अनिवार्य बजेट विनियोजन गरिने : || मुख्यमन्त्री राउतद्वारा राहत प्रदान || अमेरिकामा एक नेपालीसहित तीनको हत्या || मोहर्रममा हिन्दू समुदायको पनि उत्साह || नेकपामा मातृकालाई लोप्पा, महासेठ पक्ष सशक्त || यथास्थितिमा संविधान स्वीकार्य छैन् : मुख्यमन्त्री राउत || मोटरसाइकल ठोक्किदा एकको मृत्यु, एक घाइते || मैथिली फिल्म "दहेजक पिरा"को पोस्टर सार्वजानिक || मातृका र रघुबीरको सम्पती छानविन गर : नेता झा || वीरगञ्ज महानगरपालिकाका २ कर्मचारी सहित ३ तीन पक्राउ || मोहर्रम पर्व मनाइँदै || सहमतिपछि यातायात सञ्चालन || संविधान कार्यान्वयन गर्न निकै चुनौती : नेता महतो || घुस लिएको अभियोगमा दुई जना पक्राउ || महोत्तरी जमुनियाँमा प्रहरी पोष्ट स्थापना || लामो दुरीमा गाडी नचल्दा यात्रुहरु अलपत्र , सामान ढुवानी पनि || मल बन्दरगाहमै थन्कियो || खेलकूदले देशलाई चिनाएको छ: मन्त्री विश्वकर्मा || पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धि फिर्ता लिन माग || डिजिटल प्रणालीको शुभारम्भ || विष्टको निधनप्रति काँग्रेसद्वारा दुःख व्यक्त || महान्यायाधिवक्तविरुद्ध खनिए ट्रम्प || माछापालन योजना || मदिरा नष्ट || एक बन्दीको मृत्यु || मुसहर बस्तीमा संविधान दिवस, संविधान सबैको साझा छहारी होस् || मौका परीक्षाको नतिजा सार्वजनिक || सीके राउतका १०० बढी कार्यकर्ता पक्राउ || डा.सीके राउतका समर्थकहरुले निकाले हजारौको संख्यामा रयाली || निर्वाचन कार्यक्रम सार्वजनिक || पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धि फिर्ता लिन माग || समृद्धिको राष्ट्रिय दायित्वमा सहयोगी हुन प्रधानमन्त्रीको आह्वान || विधार्थी फोरमको जिल्ला अधिवेशन संपन्न || लागुऔषधसहित एक पक्राउ || एसिड आक्रमणको आरोपमा एक युबक पक्राउ ||
द्वन्द्वतिर बढिरहेका पाइलाहरु

जेठ ३१, २०७४


सँजय मित्र


तीन प्रदेशमा स्थानीय तहको निर्वाचन भइसकेको र चारवटा प्रदेशमा बाँकी रहेको तथा दुई हप्तापछि हुन गइरहेको निर्वाचनको बाँकी प्रदेशको निर्वाचनले स्थानीय तहलाई बलियो बनाउने कुरामा दुई मत छैन ।

नयाँ संविधानले स्थानीय तहलाई दिएको अधिकार र प्रादेशिक संरचनामा देश गएपछि प्रादेशिकताको नेपाली ढाँचाको व्यावहारिक प्रयोगको लागि पनि निर्वाचन चाहिएको छ ।

हिजोको दिनमा समग्र मधेस एक प्रदेश भनी आन्दोलन गर्ने दलहरुले एक मधेस पाँच प्रदेश बन्दा पनि स्वीकार गरेकै हुन् एक प्रदेश मागकर्ताहरु । यसकारण जनतालाई सधैँ बलिको बोको बनाउने र सधैँ आन्दोलन गर्ने कुरामा त्यत्ति विश्वास सर्वसाधारणमा नभएको देखिएको छ ।

मधेसको राजनीतिले फेरि द्वन्द्वतिर आफ्ना पाइलाहरु बढाइरहेको स्पष्ट भएको छ । हिजोको दिनमा छ महिनासम्म आन्दोलनका सहयात्रीहरु अहिले दुई चिरामा विभक्त भई कसको यात्रा ठीक भन्ने छुट्याउन मुस्किल हुने वातावरण तयार भएको छ । 

हिजो आन्दोलनका एजेन्डाहरु के के थिए ? गत पुस–माघतिर प्रचन्ड सरकारले चैतमा चुनाव गर्ने कुरोलाई बहसमा ल्याउँदा किन विरोध गरिए ? विरोध गर्ने आधारहरु के के थिए ? सर्वसाधारण नागरिक त्यो समय सम्झन चाहन्छन् । 

त्यत्तिवेला के कति कारणले मधेसी दलहरुले चुनावको विरोध गरेका थिए ? जहाँसम्म सर्वसाधारण नागरिकको सबाल छ संविधान संशोधन नै मुख्य मुदा हो त्यत्ति वेलाको ।

 संविधान संशोधन नभइकन कुनै पनि हालतमा चुनाव गर्न नदिने त्यत्तिवेलाको बोली नयाँ साल बदलिएपछि पुरानो भइसक्यो ।

साल बदलियो, समय बदलियो, बोली बदलियो र अडान बदलियो । 
एउटा स्मृति ताजै छ – बैसाखमा एकै चरणमा हुने भनी घोषणा भएको निर्वाचनको मितिलाई किन दुई चरणमा हुने भनी घोषणा गर्न पुनः बाध्य भयो सरकार र निर्वाचन आयोग ? 

धेरै पुरानो समय नभइसकेकोले पुरानो अखबारले यसको कारणको बखान गर्ला नै । बैसाखमै हुनुपर्ने निर्वाचन जब जेठमा स¥यो तब के कारणले सरेको थियो ? के एक महिनाको अवधिमा कुनै परिवर्तन भएको छ र जसको कारणले अहिलेको निर्वाचनमा सहभागी हुनैपर्ने बाध्यता आयो ?

 पहिले चैतमा हुन नदिने शक्ति, त्यसपछि बैसाखमा हुन नदिने शक्तिले अचानक के प्राप्त गरेर चुनावमा होमिए भन्ने प्रश्न जनमानसमा व्याप्त छ ।

के सधैँ आन्दोलन नै गरेरमात्र हुन्छ ? आन्दोलनमा जनसहभागिता कति हुने गरेको छ ? आन्दोलनले कति भूगोल लिने गरेको छ ? आन्दोलनले कतै विकास भएको छ ? शान्तिको अनुभूति जनताले गर्नै नपाउने ? आन्दोलन भनेको सडकमा जनतालाई उतारेर सडक, उद्योग, बजार, विद्यालय आदि बन्द गर्नु मात्र हो ? 

यी र यस्ता आधारभूत कुरा बन्द गरेर घाटा कसलाई भएको छ ? फाइदा कसले लिएको छ ? जति घाटा हुन्छ, त्यसको बराबर पनि उपलब्धि हुन्छ ? लगातार छ महिनासम्म सबै बन्द भएको समयमा परेको मारको क्षतिपूर्ति अहिलेसम्म भएको छ त ?

कुनै अमेरिकी राष्ट्रपतिले भनेका थिए – बुलेटभन्दा मतपत्र बलियो हुन्छ । अर्थात बुलेटले गर्न नसक्ने क्रान्ति र परिवर्तन मतपत्रले गर्न सक्छ ।

लोकतन्त्रलाई मान्ने पनि र लोकतन्त्रको सर्वोत्कृष्ट कार्य भनेको निर्वाचनबाट जनताको मनोबल बुझ्ने, जाँच्ने, आफ्नो मुदालाई जनताबाट अनुमोदन गराउने तथा आफ्नो मागलाई पूरा गर्ने – गराउने अधिकार प्राप्त गर्ने र आफू नै त्यो ठाउँमा पुगेर आफूले अरुलाई अधिकार दिनेसम्मको अवस्थामा कसैलाई अधिकार सम्पन्न बनाउँछ भने त्यो लोकतन्त्र नै हो ।

लोकतन्त्रमा निर्वाचनदेखि कोही पनि कुनै पनि हालतमा डराउनु हुँदैन । किनभने लोकतन्त्रमा निर्वाचन त्यो लडाइँ हो जसले धेरैको घमन्डलाई चकनाचुर पार्छ । 

नयाँ विचारलाई स्थापित गराउने, नयाँ विचार जन्माउने र नयाँ विचारलाई स्थापित गराउने आधार लोकतन्त्रमा चुनाव नै हो । चुनावबाट भागेर, जनताको बीचमा जान डराएर, लोकतन्त्रको मुख्य मूल्य मान्यतालाई अटेरी गरेर कसैले आफूलाई जनताको पक्षमा काम गरेको भनेर भन्न मिल्दैन । 

अहिलेसम्मको आन्दोलन र सडक संघर्षले जनतालाई जति प्राप्त भएको छ, तिनीहरुलाई  संस्थागत गरी प्राप्त अधिकारसित जनतालाई व्यवहारमा परिचित गराउन पनि चुनावमा जानु उचित हुन्छ ।

यिनै दुईथरि विचारमा अहिले समाज विभाजित भएको छ । नेपाली संचारमाध्यमहरुले पनि दुवैथरिलाई प्राथमिकतासाथ नागरिकमाझ राखिरहेका छन् । 

जसरी दुई शक्तिका दुईथरि विचार छन्, प्राथमिकता दिने संचारमाध्यम फरक भएजस्तै नागरिकले पनि आफ्नो रुचि फरक देखाइरहेका छन् । 

कतिपय नागरिकलाई आन्दोलनको तर्क सही लागेको छ भने कतिपयले चुनावलाई सही मानेका छन् । सर्वसाधारण नागरिक निकै अलमलिएका छन् ।

पहिलेका निर्वाचनहरुमा अनेक उम्मेदवार आएर आफूलाई राम्रो भनी आफूलाई मत दिन आग्रह गर्थे तर अहिले एकथरि मतदान गर्नुपर्छ र अर्कोथरि आएर निर्वाचनलाई बहिस्कार गर्नुपर्छ भनेर प्रचार गर्नुपर्छ भनिरहेका छन् ।

तीन प्रदेशमा स्थानीय तहको निर्वाचन भइसकेको र चारवटा प्रदेशमा बाँकी रहेको तथा दुई हप्तापछि हुन गइरहेको निर्वाचनको बाँकी प्रदेशको निर्वाचनले स्थानीय तहलाई बलियो बनाउने कुरामा दुई मत छैन ।  नयाँ संविधानले स्थानीय तहलाई दिएको अधिकार र प्रादेशिक संरचनामा देश गएपछि प्रादेशिकताको नेपाली ढाँचाको व्यावहारिक प्रयोगको लागि पनि निर्वाचन चाहिएको छ ।

 हिजोको दिनमा समग्र मधेस एक प्रदेश भनी आन्दोलन गर्ने दलहरुले एक मधेस पाँच प्रदेश बन्दा पनि स्वीकार गरेकै हुन् एक प्रदेश मागकर्ताहरु । 

यसकारण जनतालाई सधैँ बलिको बोको बनाउने र सधैँ आन्दोलन गर्ने कुरामा त्यत्ति विश्वास सर्वसाधारणमा नभएको देखिएको छ ।

 आन्दोलनमा जनमत देखिन्छ भन्ने र मतपत्रको माध्यमबाट जनताको परिवर्तनप्रतिका आकांक्षा देखिन्छ भन्ने दुवैथरिले जनतालाई नै केन्द्रविन्दु बनाएका छन् । एकथरिले चुनावमा जान डराएको आरोप लगाएका छन् भने अर्काथरिले कुर्सीको लागि मरिहत्ते गरेको आरोप लगाएका छन् । 

दुवै मधेसवादीको दुईथरिको विपरीत तर्कले सर्वसाधारणमा अन्यौल बढेको छ । मतदातालाई आन्दोलित गरेर प्राप्त गरेको मत, मतदातालाई अन्यौलमा राखेर गराइएको मतदान, द्वन्द्वरत अवस्थामा गरिएको मतदानले समग्रमा नागरिकको वास्तविक अभिव्यक्तिको प्रतिबिम्ब दिएको मान्न सकिँन्न ।

जनतालाई अलमलमा पार्ने काममात्र होइन यी । देशको राजनैतिक आकाशमा कालो बादल देखिने र राजनैतिक आकाशलाई धुमिलो पार्ने खेल पनि हो ।  

देशले राजनैतिक निकास पाउन थालेको बेला अन्य कुनै तरिका नपाएर जनतालाई सधैँ अलमलमा पार्ने यो राजनैतिक खेल यतिवेला उत्कर्षमा पुगको छ । सामाजिक संजालहरुमा चुनावमा जानुको औचित्य र नजानुको औचित्यबारे व्यापक बहस हुन थालेको छ । 

समाजले एक पक्ष देखा पर्दा अर्को पक्षको सबल कुराको बखान गर्दै सामुन्नेलाई विपक्षी मानेर आरोप लगाउन थालेका छन् । दुई पक्षमा समाज विभक्त हुन थालेको छ । समाजमा सबै कुरो निर्वाचनमुखी भइसकेको वर्तमानमा राजनैतिक वातावरण धुमिल हुन पुगेकोमा सर्वसाधारणमा उत्साह छैन । सर्वसाधारण नागरिक खुसी छैनन् ।

 कुनै पनि नेपाली नागरिकलाई यस द्विविधाले मनलाई शान्ति दिएको नहोला । नेपाली नागरिकको हैसियतले सबै दुःखी हुने यस प्रकारको खेल कहिलेसम्म चल्ने होला ? भन्ने कुरो नै अनिश्चित छ । दुई ध्रुवमा बाँडिएको देशको राजनीतिभन्दा अब अहिले दुई ध्रुवमा मधेस बाँडिएको छ ।

 मधेसीको भावनामाथि आघात पु¥याउने दुई विचारले मधेसी बुद्धिजीवीलाई अन्तहृदयदेखि पीडित बनाएको छ । आहत बनाएको छ ।

मधेसमा कहिले के हुने भन्ने निश्चित छैन । कतिपयले चुनाव हुन्छ र कतिपयले चुनाव हुँदैन भनेर पनि भनिरहेका छन् । दलका नेताहरुका पनि दुईथरिको विचार आएका छन् ।

निर्वाचनको कुनै कार्यक्रमलाई नबिथोल्ने भन्ने कुरो पनि आएको छ र निर्वाचनको कुनै पनि कार्यक्रमलाई सजिलै हुन नदिने कुरो पनि आइरहेको छ । दुईथरिको विपरीत विचारलाई अहिले समाजले पचाइरहेको छ र पचाउने बाध्यता रहेको पनि छ । 

यदि निर्वाचनको लागि उम्मेदवारले आफ्नो मनोनयन दर्ता गर्ने दिन कुनै अनिष्ट वा समझदारी भएन भने  असार दुई गतेदेखिको चौध गतेसम्मको हरेक दिन र हरेक घन्टा नेपालीको लागि साँच्चिकै सर्वाधिक प्रतिक्षाको जस्तो हुने छ ।

 हरेक घन्टा र हरेक दिन राम्रोसँगमात्र बितोस् भन्ने कामना हरेकले गर्ने छन् । द्वन्द्वतिर बढेको जस्ता लाग्ने अहिलेका पाइलाहरु केवल भ्रम साबित होऊन् र दुवै पक्ष मिल्न नसके दुवै पक्षमा कुनै किसिमको प्रत्यक्ष द्वन्द्व नहोओस् । 

वैचारिक द्वन्द्वले भौतिक क्षति नपु¥याओस् ।

 

काठमाडु । साउथ ह्याम्पटनलाई हराउँदै लिभरपुल इङ्लिस प्रिमियर लिग फुटबलको...

काठमाडु । अपराध अनुसन्धानमा अब्बल मानिँदै आएको नेपाल प्रहरी पछिल्लो...

जनकपुरधाम । कमला नगरपालिकाका वडाअध्यक्षहरुले नगरप्रमुख रामउदगार गोइतलाई शनिवार ९...

भद्रपुर : खोलामा डुबेर मेचीनगर–८ सालघारीका ३६ वर्षीय शिवु...

जीतपुर : मुलुकी ऐनमा सवारी चालक सम्बन्धि गरिएको ब्यवस्थाको परिवर्तनको...

बर्दिबास : बालबालिकाले भयत्रासमुक्त वातावरणमा सुरक्षित र...

राजविराज : प्रदेश नं. २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले...

वाशिङ्टन, डिसी : अमेरिकाको मेरिल्याण्ड राज्यमा भएको गोली काण्डमा...

नेपालगञ्ज, बाँके : मुस्लिम समुदायको पर्व मोहर्रममा नेपालगञ्जमा हिन्दू...

काठमाण्डु । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी(नेकपा)ले टुंगो लगाएको प्रदेश ईञ्चार्ज ...

राजविराज । संविधान संशोधनको विषयमा वहस चलिरहेको बेला प्रदेश २...

सिरहा । जिरोमाइल देखि बरियारपट्टि जाने सडकखण्ड...

जनकपुरधाम । धिरेन्द्र मल्टिमेडिया प्रालिको प्रस्तुति रहेको चलचित्र...

जनकपुरधाम । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी(नेकपा)का वरिष्ठ नेता रामचन्द्र झाले सरकारमा...

वीरगञ्ज । सेवाग्राहीसित घुस लिएको आरोपमा अख्तियारको टोलीले वीरगन्ज महानगरपालिकाका...

नेपालगञ्ज : इस्लाम धर्मावलम्बीको मोहर्रम पर्व बाँकेमा पनि धुमधामका...

बुटवल : मुलुकी संहितामा सवारी चालकका लागि ल्याइएको प्रावधानको...

कञ्चनपुर । राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालका अध्यक्ष मण्डलका नेता राजेन्द्र...

पर्सा : विद्यालयको अनुमतिपत्र दिन रु एक लाख घुस...

बर्दिवास । महोत्तरी जिल्लाको भङ्गहा नगरपालिका–६ जमुनियाँ चोकमा आज...

जनकपुरधाम । चालकहरुको बन्दले जनकपुरधाम लगायत तराईका ...

वीरगञ्ज : नेपाल आयात गर्न लागिएको मल सिर्सियास्थित सुख्खा...

कास्की : सङ्घीय सरकारका युवा तथा खेलकूदमन्त्री जगतबहादुर विश्वकर्माले...

काठमाडौँ : प्रतिनिधिसभा बैठकमा सांसदले संविधान कार्यान्वयन गर्न मौलिक अधिकारसम्बन्धी...

विराटनगर : प्रदेश नं १ का मुख्यमन्त्री शेरधन राईले...

काठमाडौँ : नेपाली काङ्ग्रेसले अछामका पार्टी क्रियाशील सदस्य टेकबहादुर...

वासिंटन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले महान्यायाधिवक्ता जेफ सेसन्सप्रति तिखो...

सिरहा । माछा उत्पादन बढाई नगरक्षेत्रलाई समृद्ध बनाउने योजना सिरहाको...

लहान : सिरहा प्रहरीले जिल्लाको विभिन्न स्थानबाट डेढ हजारभन्दा...

गौशाला : महोत्तरी जिल्लाको जलेश्वर कारागारका एक बन्दीको गए राति...

बर्दिवास : महोत्तरी बर्दिवास–१४ स्थित एकीकृत नमूना मुसहर बस्तीका...

भक्तपुर : राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले कक्षा १२ को ग्रेड वृद्धि...

जनकपुरधाम । धनुषाबाट प्रहरीले सीके राउतका समर्थक १०० भन्दा बढीलाई...

जनकपुरधाम । संविधान जारी भएको दिनको विरोधमा ‘स्वतन्त्र मधेस गठबन्धन’ले...

काठमाडौँ : प्रतिनिधिसभाअन्तर्गतका १० वटा विषयगत समितिका सभापति चयनका...

काठमाडौँ : नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासङ्घले पेट्रोलियम पदार्थको...

काठमाडौँ । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले समृद्धि राष्ट्रिय सङ्कल्प...

रौतहट । समाजवादी विधार्थी फोरम नेपाल जिल्ला कार्य समिति रौतहटको...

वीरञ्ज : भारतबाट लुकाइछिपाइ नेपालतर्फ ल्याइरहेको अवस्थामा सशस्त्र प्रहरी...

चन्द्रपुर । दुई किसोरी लाई एसिड आक्रमणको आरोपमा प्रहरीले एक...