Sun, 24 Feb 2019
ताजा समाचार
गोली प्रहार गरी महिलाको हत्या || एक लाख घुससहित पक्राउ || एनसेल विस्फोटका शंकास्पद १६ जना समातिए || कांग्रेसमा किचलो: आफूअनुकूल विधान बनाउने नेताहरुको रणनीतिले समस्या || प्रतिबन्धित संगठनले सञ्चालन गर्दै आएको मदरसा प्रान्तीय सरकारको नियन्त्रणमा || पुलिस तिलोत्तमा गोल्डकपको फाइनलमा, दाउफिन्ससित उपाधि भिडन्त || जनता बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाले ७ औ साधारणसभा मनाए || आवश्यकतालाई परिपुर्ति गर्न बजारको विशेष भु्मिका : मन्त्री पोखरेल || दुइदिने निःशुल्क स्वास्थ्य शिविरमा १६ सयभन्दा बढीको स्वास्थ्य परिक्षण || बिवाह उत्सवमा पटाखा पड्काउने ब्यक्तिलाई कार्यवाही गरिने || नेकपा प्रदेश विवादको प्रतिवेदन पेश, महतो पक्ष दोषी || लाटी किसोरीलाई सामुहिक बलात्कार || राजपाका मेयर ‘श्रीमान्’ उपमेयरबाट परेशान || संघले प्रदेशलाई पोष्टम्यान बनायो : मन्त्री साह || गायत्री महायज्ञ ऐतिहासिक बनाउन हिन्दू परिसद द्वारा बीरगंजमा शोभायात्रा निकलियो || ईनर्वाका सई गौत्तमको सक्रियता,चरेश सहित एक पक्राउ || प्रधानमन्त्रीलाई ज्ञापनपत्र बुझाउँदै निर्मलाको बुबाआमाद्वारा धर्ना स्थगन || ‘बुद्धको देशमा बुद्धको प्रचार’ || मोटर साईकलले जंगली जनावरलाई ठक्कर दिदा जनावर सहित २ जना || महोत्तरीमा टिपरको ठक्करले एकको मृत्यु || निर्मला पन्तको हत्या भएको ७ महिना पूरा – उपलब्धि शून्य, || श्रीमतीको बञ्चरोले हत्या गरे पश्चात, काटिएको टाउको लिएर पुलिस थाना || चन्द्रपुर वडा न. ५ द्धारा खेल सामाग्री वितरण || बन्द भएको पुलको काम सुरु || भाषा सास्कृतिको सवालमा सरकार गम्भीर देखिएन आलम || राईस मिलको जग्गा अधिग्रहण गर्ने मुख्यमन्त्रीको वाचा भएन पुरा || काँग्रेसमा विवाद गहिरिदै, केन्द्रिय समिति बैठक स्थगित || डीजे रथ चालकको मृत्यु || ‘बेटी बचाउ,बेटी पढाउ’ कार्यक्रम राष्ट्रिय बनोस् || .बर्थिङ सेन्टर स्थापना || कृषिलाई अझ प्रभावकारी बनाउन बिउ व्यवसायीलाइ नगर प्रमुख || महायज्ञ सुरु , पहिलो दिन विशाल कलश यात्रा || नेपाली काग्रेसका सभापती देउवालाई जीतपुरबासीले स्वागत || गौशाला उद्योग वाणिज्य संघको नेतृत्वमा रामराजाप्रसाद साहका प्यानल विजयी || चोरी गरिएको मोटरसाईकल सहित ३ जनालाई महोत्तरी प्रहरीले गरे सार्वजानिक || २३ दिन देखि युवक वेपत्ता || कोईरालामाथि कड्किए देउवा || ‘सनी लियोनी’ बिहारको जुनियर इञ्जिनियर पदको परीक्षामा टप ! || दुई बालिका एकै दिन बलात्कृत || लागुऔषधसहित तीन महिला पक्राउ ||
द्वन्द्वतिर बढिरहेका पाइलाहरु

जेठ ३१, २०७४


सँजय मित्र


तीन प्रदेशमा स्थानीय तहको निर्वाचन भइसकेको र चारवटा प्रदेशमा बाँकी रहेको तथा दुई हप्तापछि हुन गइरहेको निर्वाचनको बाँकी प्रदेशको निर्वाचनले स्थानीय तहलाई बलियो बनाउने कुरामा दुई मत छैन ।

नयाँ संविधानले स्थानीय तहलाई दिएको अधिकार र प्रादेशिक संरचनामा देश गएपछि प्रादेशिकताको नेपाली ढाँचाको व्यावहारिक प्रयोगको लागि पनि निर्वाचन चाहिएको छ ।

हिजोको दिनमा समग्र मधेस एक प्रदेश भनी आन्दोलन गर्ने दलहरुले एक मधेस पाँच प्रदेश बन्दा पनि स्वीकार गरेकै हुन् एक प्रदेश मागकर्ताहरु । यसकारण जनतालाई सधैँ बलिको बोको बनाउने र सधैँ आन्दोलन गर्ने कुरामा त्यत्ति विश्वास सर्वसाधारणमा नभएको देखिएको छ ।

मधेसको राजनीतिले फेरि द्वन्द्वतिर आफ्ना पाइलाहरु बढाइरहेको स्पष्ट भएको छ । हिजोको दिनमा छ महिनासम्म आन्दोलनका सहयात्रीहरु अहिले दुई चिरामा विभक्त भई कसको यात्रा ठीक भन्ने छुट्याउन मुस्किल हुने वातावरण तयार भएको छ । 

हिजो आन्दोलनका एजेन्डाहरु के के थिए ? गत पुस–माघतिर प्रचन्ड सरकारले चैतमा चुनाव गर्ने कुरोलाई बहसमा ल्याउँदा किन विरोध गरिए ? विरोध गर्ने आधारहरु के के थिए ? सर्वसाधारण नागरिक त्यो समय सम्झन चाहन्छन् । 

त्यत्तिवेला के कति कारणले मधेसी दलहरुले चुनावको विरोध गरेका थिए ? जहाँसम्म सर्वसाधारण नागरिकको सबाल छ संविधान संशोधन नै मुख्य मुदा हो त्यत्ति वेलाको ।

 संविधान संशोधन नभइकन कुनै पनि हालतमा चुनाव गर्न नदिने त्यत्तिवेलाको बोली नयाँ साल बदलिएपछि पुरानो भइसक्यो ।

साल बदलियो, समय बदलियो, बोली बदलियो र अडान बदलियो । 
एउटा स्मृति ताजै छ – बैसाखमा एकै चरणमा हुने भनी घोषणा भएको निर्वाचनको मितिलाई किन दुई चरणमा हुने भनी घोषणा गर्न पुनः बाध्य भयो सरकार र निर्वाचन आयोग ? 

धेरै पुरानो समय नभइसकेकोले पुरानो अखबारले यसको कारणको बखान गर्ला नै । बैसाखमै हुनुपर्ने निर्वाचन जब जेठमा स¥यो तब के कारणले सरेको थियो ? के एक महिनाको अवधिमा कुनै परिवर्तन भएको छ र जसको कारणले अहिलेको निर्वाचनमा सहभागी हुनैपर्ने बाध्यता आयो ?

 पहिले चैतमा हुन नदिने शक्ति, त्यसपछि बैसाखमा हुन नदिने शक्तिले अचानक के प्राप्त गरेर चुनावमा होमिए भन्ने प्रश्न जनमानसमा व्याप्त छ ।

के सधैँ आन्दोलन नै गरेरमात्र हुन्छ ? आन्दोलनमा जनसहभागिता कति हुने गरेको छ ? आन्दोलनले कति भूगोल लिने गरेको छ ? आन्दोलनले कतै विकास भएको छ ? शान्तिको अनुभूति जनताले गर्नै नपाउने ? आन्दोलन भनेको सडकमा जनतालाई उतारेर सडक, उद्योग, बजार, विद्यालय आदि बन्द गर्नु मात्र हो ? 

यी र यस्ता आधारभूत कुरा बन्द गरेर घाटा कसलाई भएको छ ? फाइदा कसले लिएको छ ? जति घाटा हुन्छ, त्यसको बराबर पनि उपलब्धि हुन्छ ? लगातार छ महिनासम्म सबै बन्द भएको समयमा परेको मारको क्षतिपूर्ति अहिलेसम्म भएको छ त ?

कुनै अमेरिकी राष्ट्रपतिले भनेका थिए – बुलेटभन्दा मतपत्र बलियो हुन्छ । अर्थात बुलेटले गर्न नसक्ने क्रान्ति र परिवर्तन मतपत्रले गर्न सक्छ ।

लोकतन्त्रलाई मान्ने पनि र लोकतन्त्रको सर्वोत्कृष्ट कार्य भनेको निर्वाचनबाट जनताको मनोबल बुझ्ने, जाँच्ने, आफ्नो मुदालाई जनताबाट अनुमोदन गराउने तथा आफ्नो मागलाई पूरा गर्ने – गराउने अधिकार प्राप्त गर्ने र आफू नै त्यो ठाउँमा पुगेर आफूले अरुलाई अधिकार दिनेसम्मको अवस्थामा कसैलाई अधिकार सम्पन्न बनाउँछ भने त्यो लोकतन्त्र नै हो ।

लोकतन्त्रमा निर्वाचनदेखि कोही पनि कुनै पनि हालतमा डराउनु हुँदैन । किनभने लोकतन्त्रमा निर्वाचन त्यो लडाइँ हो जसले धेरैको घमन्डलाई चकनाचुर पार्छ । 

नयाँ विचारलाई स्थापित गराउने, नयाँ विचार जन्माउने र नयाँ विचारलाई स्थापित गराउने आधार लोकतन्त्रमा चुनाव नै हो । चुनावबाट भागेर, जनताको बीचमा जान डराएर, लोकतन्त्रको मुख्य मूल्य मान्यतालाई अटेरी गरेर कसैले आफूलाई जनताको पक्षमा काम गरेको भनेर भन्न मिल्दैन । 

अहिलेसम्मको आन्दोलन र सडक संघर्षले जनतालाई जति प्राप्त भएको छ, तिनीहरुलाई  संस्थागत गरी प्राप्त अधिकारसित जनतालाई व्यवहारमा परिचित गराउन पनि चुनावमा जानु उचित हुन्छ ।

यिनै दुईथरि विचारमा अहिले समाज विभाजित भएको छ । नेपाली संचारमाध्यमहरुले पनि दुवैथरिलाई प्राथमिकतासाथ नागरिकमाझ राखिरहेका छन् । 

जसरी दुई शक्तिका दुईथरि विचार छन्, प्राथमिकता दिने संचारमाध्यम फरक भएजस्तै नागरिकले पनि आफ्नो रुचि फरक देखाइरहेका छन् । 

कतिपय नागरिकलाई आन्दोलनको तर्क सही लागेको छ भने कतिपयले चुनावलाई सही मानेका छन् । सर्वसाधारण नागरिक निकै अलमलिएका छन् ।

पहिलेका निर्वाचनहरुमा अनेक उम्मेदवार आएर आफूलाई राम्रो भनी आफूलाई मत दिन आग्रह गर्थे तर अहिले एकथरि मतदान गर्नुपर्छ र अर्कोथरि आएर निर्वाचनलाई बहिस्कार गर्नुपर्छ भनेर प्रचार गर्नुपर्छ भनिरहेका छन् ।

तीन प्रदेशमा स्थानीय तहको निर्वाचन भइसकेको र चारवटा प्रदेशमा बाँकी रहेको तथा दुई हप्तापछि हुन गइरहेको निर्वाचनको बाँकी प्रदेशको निर्वाचनले स्थानीय तहलाई बलियो बनाउने कुरामा दुई मत छैन ।  नयाँ संविधानले स्थानीय तहलाई दिएको अधिकार र प्रादेशिक संरचनामा देश गएपछि प्रादेशिकताको नेपाली ढाँचाको व्यावहारिक प्रयोगको लागि पनि निर्वाचन चाहिएको छ ।

 हिजोको दिनमा समग्र मधेस एक प्रदेश भनी आन्दोलन गर्ने दलहरुले एक मधेस पाँच प्रदेश बन्दा पनि स्वीकार गरेकै हुन् एक प्रदेश मागकर्ताहरु । 

यसकारण जनतालाई सधैँ बलिको बोको बनाउने र सधैँ आन्दोलन गर्ने कुरामा त्यत्ति विश्वास सर्वसाधारणमा नभएको देखिएको छ ।

 आन्दोलनमा जनमत देखिन्छ भन्ने र मतपत्रको माध्यमबाट जनताको परिवर्तनप्रतिका आकांक्षा देखिन्छ भन्ने दुवैथरिले जनतालाई नै केन्द्रविन्दु बनाएका छन् । एकथरिले चुनावमा जान डराएको आरोप लगाएका छन् भने अर्काथरिले कुर्सीको लागि मरिहत्ते गरेको आरोप लगाएका छन् । 

दुवै मधेसवादीको दुईथरिको विपरीत तर्कले सर्वसाधारणमा अन्यौल बढेको छ । मतदातालाई आन्दोलित गरेर प्राप्त गरेको मत, मतदातालाई अन्यौलमा राखेर गराइएको मतदान, द्वन्द्वरत अवस्थामा गरिएको मतदानले समग्रमा नागरिकको वास्तविक अभिव्यक्तिको प्रतिबिम्ब दिएको मान्न सकिँन्न ।

जनतालाई अलमलमा पार्ने काममात्र होइन यी । देशको राजनैतिक आकाशमा कालो बादल देखिने र राजनैतिक आकाशलाई धुमिलो पार्ने खेल पनि हो ।  

देशले राजनैतिक निकास पाउन थालेको बेला अन्य कुनै तरिका नपाएर जनतालाई सधैँ अलमलमा पार्ने यो राजनैतिक खेल यतिवेला उत्कर्षमा पुगको छ । सामाजिक संजालहरुमा चुनावमा जानुको औचित्य र नजानुको औचित्यबारे व्यापक बहस हुन थालेको छ । 

समाजले एक पक्ष देखा पर्दा अर्को पक्षको सबल कुराको बखान गर्दै सामुन्नेलाई विपक्षी मानेर आरोप लगाउन थालेका छन् । दुई पक्षमा समाज विभक्त हुन थालेको छ । समाजमा सबै कुरो निर्वाचनमुखी भइसकेको वर्तमानमा राजनैतिक वातावरण धुमिल हुन पुगेकोमा सर्वसाधारणमा उत्साह छैन । सर्वसाधारण नागरिक खुसी छैनन् ।

 कुनै पनि नेपाली नागरिकलाई यस द्विविधाले मनलाई शान्ति दिएको नहोला । नेपाली नागरिकको हैसियतले सबै दुःखी हुने यस प्रकारको खेल कहिलेसम्म चल्ने होला ? भन्ने कुरो नै अनिश्चित छ । दुई ध्रुवमा बाँडिएको देशको राजनीतिभन्दा अब अहिले दुई ध्रुवमा मधेस बाँडिएको छ ।

 मधेसीको भावनामाथि आघात पु¥याउने दुई विचारले मधेसी बुद्धिजीवीलाई अन्तहृदयदेखि पीडित बनाएको छ । आहत बनाएको छ ।

मधेसमा कहिले के हुने भन्ने निश्चित छैन । कतिपयले चुनाव हुन्छ र कतिपयले चुनाव हुँदैन भनेर पनि भनिरहेका छन् । दलका नेताहरुका पनि दुईथरिको विचार आएका छन् ।

निर्वाचनको कुनै कार्यक्रमलाई नबिथोल्ने भन्ने कुरो पनि आएको छ र निर्वाचनको कुनै पनि कार्यक्रमलाई सजिलै हुन नदिने कुरो पनि आइरहेको छ । दुईथरिको विपरीत विचारलाई अहिले समाजले पचाइरहेको छ र पचाउने बाध्यता रहेको पनि छ । 

यदि निर्वाचनको लागि उम्मेदवारले आफ्नो मनोनयन दर्ता गर्ने दिन कुनै अनिष्ट वा समझदारी भएन भने  असार दुई गतेदेखिको चौध गतेसम्मको हरेक दिन र हरेक घन्टा नेपालीको लागि साँच्चिकै सर्वाधिक प्रतिक्षाको जस्तो हुने छ ।

 हरेक घन्टा र हरेक दिन राम्रोसँगमात्र बितोस् भन्ने कामना हरेकले गर्ने छन् । द्वन्द्वतिर बढेको जस्ता लाग्ने अहिलेका पाइलाहरु केवल भ्रम साबित होऊन् र दुवै पक्ष मिल्न नसके दुवै पक्षमा कुनै किसिमको प्रत्यक्ष द्वन्द्व नहोओस् । 

वैचारिक द्वन्द्वले भौतिक क्षति नपु¥याओस् ।

 

कपिलवस्तु । कपिलवस्तुको वाणगंगा नगरपालिकामा एक महिलाको हत्या भएको छ...

कपिलबस्तु । कपिलबस्तुमा एक लाख घुस रकमसहित विद्यालय ब्यवस्थापन समितिका...

काठमाडौं । मुलुकका विभिन्न क्षेत्रमा रहेका टेलिफोन सेवा प्रदायक कम्पनी...

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसले महासमिति बैठक सकिएको दुई महिना बितिसक्दा...

इस्लामावाद । पाकिस्तानको पञ्जाव प्रान्तीय सरकारले प्रतिबन्धित संगठन जैस–ए–मोहम्मदको...

बुटवल: नेपाल पुलिस क्लब बुटवलमा जारी २१औं तिलोत्तमा गोल्डकप फुटबल...

महोत्तरी । महोत्तरीको औरहीस्थित जनता बचत तथा ऋण सहकारी...

आवश्यकताहरुलाई एकअर्कालाई आर्थिक रुपमा विकास गर्नका लागि वजारले महत्वपुर्ण...

सर्लाही । २ नम्बर प्रदेशका सांसद माननीय निरा...

सर्लाही । बिवाह लगायतको उत्सवमा पटाखा पडकाएर रमाइलो गरेको क्रम...

नेकपा कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)प्रदेश नम्वर २ को संसदीय दलमा...

सिरहामा दुई जनाको बलात्कारको घटना सेलाउन नपाउँदै सप्तरी जिल्लामा बोल्न...

राष्ट्रिय जनता पार्टी(राजपा)नेपालको दोस्रो दिनको बैठकमा मेयरहरुले श्रीमान् उपमेयरहरुबाट...

जनकपुरधाम । प्रदेश २ का समाजिक विकास मन्त्री नवल किशोर...

बीरगंज : रास्ट्रलाई सक्षम,समर्थ एवं समृद बनाउने उद्देश्यका साथ नेपालमा...

वीरगंज । वीरगंज महानगरपालीका वडा नम्बर १६ स्थीत नेपाल...

काठमाडौंः कञ्चनपुरको भीमदत्तनगरपालिका–२ का १३ वर्षीया निर्मला पन्तका बुबाआमाले लामो...

जनकपुरधाम । भारतीय वाणिज्य दूतावास वीरगञ्जको आयोजनमा शुक्रवार राती जनकपुरधाममा...

जिल्ला महोत्तरी औरही नगरपालिका-४ रेडक्रस टोल नजिकै जंगली जनावर...

महोत्तरी । जिल्ला महोत्तरी औरही नगरपालिका-९ स्थित ईनर्वा टोल नजिक...

कञ्चनपुर । कञ्चनपुरको भीमदत्तनगरपाकिला –२ कि १३ वर्षीया किसोरी निर्मला...

बीबीसी । बुधबार भारतको मध्यप्रदेशको मुरैना जिल्लामा एक व्यक्तिले श्रीमतीको...

गौर: रौतहटको चन्द्रनिगाहपुरमा हुने अनर्तराष्ट्रिय कराँते प्रतियोगितामा सहभागिहुने आयोजक टिमका...

गौर : निर्माणाधीन पुलको कामनै बन्द गरेर हिंडेको पप्पु कन्स्ट्रक्सनले...

रौतहटमा विभिन्न कार्यक्रम गरी विश्व मात्रृ भाषा दिवस मनाइएका छन...

गौरको ऐतिहासिक मैदानको रुपमा रहेको गौर राईस मिलको जग्गा...

काठमाण्डु । नेपाली काँग्रेस भित्रको गुटबन्दी सतहमा आएको छ ।...

मलंगवा । विवाहमा चर्को आवाज गर्ने डी जे रथ सर्लाहीको...

राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले छोरी शिक्षाको लागी प्रदेश २ सरकारले...

गुलरिया नगरपालिका–१२ मा बर्थिङ सेन्टर स्थापना भएको छ । सो...

वीरगन्ज महानगरपालिका नगर प्रमुख विजय कुमार सरावगीले कृषि...

मलंगवा । सर्लाहीको कौडेना गाउँपालिका-३ फुलपरासीमा हुन लागेको श्री...

रन्जन यादव : प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली काग्रेसका सभापती...

महोत्तरीको गौशाला उद्योग वाणिज्य संघको नेतृत्वमा रामराजाप्रसाद साहका प्यानल विजयी...

गौशाला । मोटरसाईकल चोरी गरेको आरोपमा पक्राउ परेका ३...

जनकपुरधाम । धनुषा जिल्लाको विदेह नगरपालिका वडा नम्बर ३ कर्माही...

नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले वीपी र जीपी बाहेकका कोईरालाहरुको...

नाममा के छ र ? धेरैले भन्ने गरेको र सुनिएको...

सिरहा जिल्लाको धनगढीमाई नगरपालिका र गोलबजार नगरपालिकामा छुट्टाछुट्टै दुई बालिका...

जनकपुरधाम । जनकपुर–जलेश्वर सडख मण्डबाट प्रहरीले चेकजाँचको क्रममा लागुऔषधसहित तीन...