Mon, 23 Jul 2018
ताजा समाचार
कर्जन्हाबासीले गरे चकका जाम , कर्मचारी कुट्ने मेयरमाथि कारवाहीको माग || सुरुङ निर्माण ९५ प्रतिशत पूरा || सरकारले जनताको भावनाअनुसार काम गर्नुपर्छ : नेता महत || जेठ २ गतेसम्म भिसा लागेका नेपालीलाई मलेसिया जान अनुमति || विद्युत् र इन्टरनेट सेवा ठप्प हुँदा सेवाग्राहीलाई समस्या || सिरहामा ७९ नयाँ कुष्ठरोगी फेला || भारतबाट चार बालकको उद्धार || दुर्घटनामा एकको मृत्यु || कर्मचारी कुटपिट गर्ने नगर प्रमुखमाथि कारवाहीको माग गर्दै चक्काजाम || लोकतान्त्रिक व्यवस्थाको रक्षाका लागि फेरि आन्दोलन गर्ने दिन आयो: कांग्रेस || अमेरिकाले एकतर्फी कर लादेर जंगल राजको नीति लियो: फ्रान्स || १३ औं दक्षिण एशियाली खेलकुद सागमा कुल २७ खेल समावेश || मन्दिरको सरसफाई || प्रहरी विधेयक रोक्न प्रदेश सरकारलाई सुझाव || आर्थिक मामिला सबै भन्दा कम, सर्वाधिक खर्चमा मुख्यमन्त्री कार्यालय || च्याउ किसानको अनुदान रकम अन्यत्र लगाइएको आरोप || दुई नागरिकता रद्द || धनगडि नगरपालिकामा गोली चल्दा एक जना घाईते || काँग्रेस–नेकपा झडप, ५ घाईते || धरान उपमहानर प्रमुख सुब्बाको दाहसंस्कार शनिबार || मोबाइल ‘एप्स’को प्रयोग गरी अपाङ्गता भएकाको तथ्याङ्क संकलन || गाईलाई सुत्केरी भत्ता.... || महोत्तरीमा लागूऔषध दुव्र्यसनी बढ्दै || भारतका पूर्वअर्थमन्त्रीलाई भ्रष्टाचारको अभियोग || टर्कीमा दुई वर्षे संकटकालको अन्त्य हुने संकेत || भारतमा भवन भत्किदा र सडक दुर्घटना परी १९ को मृत्यु || वरियारपट्टी सशस्त्र प्रहरीका इन्स्पेक्टर खड्काको निगरानीमा तस्करी || महोत्तरीमा महिलाको हत्या, दुईजना पक्राउ || भारतको राज्यसभामा २२ भाषाका दोषासेको व्यवस्था || किम र मुनलाई इन्डोनेसियाली राष्ट्रपतिको निमन्त्रणा || डुङ्गा दुर्घटना हुँदा १६ को मृत्यु, ३० बेपत्ता || औषधिको गुणस्तरवारे अनुसन्धान हुनुपर्छ : स्वास्थ्यमन्त्री यादव || डा केसीका माग सम्बोधन गरिनुपर्छ : नेता थापा || चिनिया टोलीद्वारा झापाका नदीहरूको सर्वेक्षण शुरु || मानव अधिकार हननका ३३ पीडित परिवारले क्षतिपूर्ति पाउने || बीस करोड डलरको परियोजना स्वीकृत || कृषक जडीबुटी खेतितर्फ आकर्षित || पाँच अर्ब २१ करोड राजश्व संकलन || अपहरित बालिका २ महिना बन्धक सामुहिक बलात्कार गर्ने तीन युवक || इंग्ल्यान्ड जाने नेपाली क्रिकेट टोलीको बिदाइ ||
कता लाग्छ राजनीतिको धार ?

असाड १८, २०७४



  • किशोर नेपाल 




मधेशको भागमा परेको त्यो चुनाव सम्पन्नहुन बाँकी नै छ । त्यो चुनाव पनि पक्कै हुन्छ । त्यो चुनाव नभएसम्म आगामी चुनावहरु हुनसक्ने वातावरण नवन्ने हुनाले नै त्यो चुनाव हुन्छ ।
यद्यपि, प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले मधेशको चाहना अनुसार संविधान संशोधनगर्न तयार देखिएको छैन । उ प्रादेशिक सीमांकनका समयमा कोरिएका विभिन्न तहहरुको नमिलेका भूगोल मिलाउन पनि तयार छैन ।
जारी भएको संविधान अनुसार मधेशीहरु निर्धारित दुइ नम्वर प्रदेशमा यही संविधान मानेर बस, होइन भने जहाँ जानुपर्ने हो जाउ भन्ने भाषा बोल्न थालेकाछन राष्ट्रवादीहरु । एमालेका अध्यक्ष केपी ओलीदेखि महासचिव इश्वर पोखरेलसम्म सवैले संविधानमा जथाभावी संशोधनगर्न एमाले तयार नभएको बताइ सकेका छन ।
यो भनी सकेपछि उनीहरुका लागि मधेशको यो धर्ती कुन कोशी, कुन कमला र कुन वागमतीको छेउमा उभिनेछ ?यो नेपाली धर्ती हो कि होइन ? कि यो धर्ती एउटा छुट्टै स्वतन्त्र गणराज्यका रुपमा स्थापित गराइने क्रममा छ ?

स्थानीय तहको निर्वाचन संसारका कुनैपनि लोकतन्त्रमा नियमितहुने एकप्रकारको राजनीतिक तमाशा थियो जसलाई नेपालको राजनीतिक परिस्थितिले वीस वर्षपछि धकेलेको थियो ।

स्थानीय तहको चुनाव नेपालीले सफल वनाए । चुनावकोदोस्रो भाग पहिलो भागको तुलनामा निकै सहज ढंगले सकियो ।

मतदानको अभियानमा प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले यो पटक सरकार, नेपाली कांग्रेस र माओवादीका विरुध्द त्यति आक्रामक भएन । प्रमुख प्रतिपक्षले प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको व्यक्तिगत मान–मर्दनमा आफनो निकै समय खर्च गर्यो ।

एमालेका अध्यक्ष तथा एमाले संसदीय दलका नेता केपी शर्मा ओलीले प्रम देउवालाई सद्दाम हुसेनसंग तुलना गरे । यो तुलनाको अर्थ र कारण के थियो कसैले वुझेन ।इराकको राजनीतिसंग अनभिज्ञ त पक्कै छैनन होला ओली ।

यस्ता अनौठा उपमा र उपमेयहरु एमालेका अध्यक्ष ओलीलाई आबश्यकता भन्दा वढी नै प्रिय लाग्दछ भन्ने ज्ञान राजनीतिमा रुचीराख्ने धेरैलाई हुनुपर्दछ । 

संसदीय राजनीतिमा आत्म–समर्पण गरेका कम्युनिष्टहरु संसदीय व्यवस्थाको सम्मान गर्नभन्दा यसको आरती उतार्नमा बढी लिप्त र प्रवृत्त हुन्छन ।

संसदमा भाषण गर्दा उनीहरुको मनमा तरंग आइ हाल्दछ कि ओहो, यो त खसीको टाउको देखाएर कुकुरको मासु वेच्ने ठाउँ हो ।

खासगरेर, नेपालको हालको प्रमुख प्रतिपक्षी पार्टी एमालेले आपूm संसदीय पार्टी हो कि क्रान्तिकारी पार्टी ? त्यसको टुंगो लगाउन सकेको छैन ।

अर्को कम्युनिष्ट पार्टी माओवादी बाटोको खोजमा नै रुमल्लिइ रहेकोछ । देशका नरम र गरम भनिने दुवै कम्युनिष्ट पार्टीको चरित्र तातो छ ।

उनीहरु तात्नका लागि कारण चाहिँदैन र सेलाएको त थाहै हुँदैन ।
मतदानको भोलिपल्टदेखि राजनीतिक दलका नेता कार्यकर्ता स्थानीय तहको चुनाव सम्पन्न भएकोमा खुशी मनाउन थाले ।

देशका जनताले भोगनु परेका समस्याहरुको तुलनामा चुनावमा पार्टीहरुको जीत र हार ठूलो कुरा थिएन । स्थानीय तहको चुनाव सम्पन्नहुने वित्तिकै विकास हुने पनि होइन । संघीय राजनीतिलाई स्थापितगर्न अझै धेरै चरण पारगर्नु वाँकी छ ।

प्रादेशिक र संघीय संसदको चुनावले पूर्णता पाउने वित्तिकै पनि संघीय शासन लागु भै हाल्ने कुरा होइन । तर, अहिले स्थानीय तहको चुनावले सिंहदरवारको अधिकार गाउँमा ल्याएको भन्दै भाषण गरिदैछ । तर, संघीय व्यवस्था ‘आफनो गाउँ आफै वनाउँ’ कार्यक्रम होइन ।

सरकारले दुइ नम्वर प्रदेशमा चुनाव गराएन । राष्ट्रिय जनता पार्टीका नेताहरुले चुनावमा सहभागीहुने वचनवध्दता प्रकट गरेको भए सरकार त्यहाँ चुनाव गराउन वाध्य हुन्थ्यो । मधेशको भागमा परेको त्यो चुनाव सम्पन्नहुन बाँकी नै छ । त्यो चुनाव पनि पक्कै हुन्छ ।

त्यो चुनाव नभएसम्म आगामी चुनावहरु हुनसक्ने वातावरण नवन्ने हुनाले नै त्यो चुनाव हुन्छ । यद्यपि, प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले मधेशको चाहना अनुसार संविधान संशोधनगर्न तयार देखिएको छैन ।

उ प्रादेशिक सीमांकनका समयमा कोरिएका विभिन्न तहहरुको नमिलेका भूगोल मिलाउन पनि तयार छैन ।

जारी भएको संविधान अनुसार मधेशीहरु निर्धारित दुइ नम्वर प्रदेशमा यही संविधान मानेर बस, होइन भने जहाँ जानुपर्ने हो जाउ भन्ने भाषा बोल्न थालेकाछन राष्ट्रवादीहरु । एमालेका अध्यक्ष केपी ओलीदेखि महासचिव इश्वर पोखरेलसम्म सवैले संविधानमा जथाभावी संशोधनगर्न एमाले तयार नभएको बताइ सकेका छन ।

यो भनी सकेपछि उनीहरुका लागि मधेशको यो धर्ती कुन कोशी, कुन कमला र कुन वागमतीको छेउमा उभिनेछ ?यो नेपाली धर्ती हो कि होइन ? कि यो धर्ती एउटा छुट्टै स्वतन्त्र गणराज्यका रुपमा स्थापित गराइने क्रममा छ ?

चुनाव निरन्तर हुने कुरा हो । राजाको शासनकालमा पनि चुनाव निरन्तर हुन्थ्यो । त्यतिवेला जनताले जानेका हुन्थे चुनावमा कसलाई भोट हाल्नु पर्दछ ? जनताले २०३६ सालमा कसलाई भोट हाल्नु पर्दछ ?जानेका थिए । माले पार्टीले ‘जनमत संग्रह धोका हो’ लाई भोट दिएको हो ।

जनमत संग्रहमा झिनो मतले निर्दल जितेपछि २०४२ को राष्ट्रिय पन्चायत चुनावमा माले पार्टीले विभिन्न अवतारमा सहभागी भएको थियो । त्यो निर्वाचन तीन वर्षपनि टिकेन ।

२०४६ को राष्ट्रिय जन आन्दोलनले प्रजातन्त्र पुनस्र्थापना गरेपछि भएको चुनाव पनि तीन वर्षमात्रै टिकेको हो । प्रजातन्त्र पुनस्थापनापछि जम्मा तीन पटक भयो संसदको चुनाव ।

ती तीनबटै चुनावले मुलुकले खोजेको स्थिरता कहिल्यै दिएनन । २०६४ को चुनावले देशलाई गणतान्त्रिक वनायो । संविधान वनाउन सकेन ।

संविधान सभाको दोस्रो चुनावले माओवादीलाई राष्ट्रिय राजनीतिको झण्डै झण्डै किनारामा नै पुर्याइ दियो । अहिले प्रमुख तीन दल र तिनका सहयोगी अरु साना ठूला सवै दलको सहमतिको संविधान वन्यो । 
लोकतन्त्रमा दलको प्रमुख राजनीतिक भूमिका हुन्छ ।

यसमा त शंका गर्नै परेन । तर, दलले जनताको टाउको टेक्ने हो कि जनताले दलहरुको संकीर्ण स्वार्थलाई इन्कार गर्ने हो ? यो निक्र्योल नगरी नहुने विषय हो ।

दलीय सहमतिको नाममा संविधान सभाका सवै निर्वाचित र मनोनीत सदस्यहरुको मुखमा पट्टी वाँधेर संविधान अनुमोदित गरिएको कसैले बिसिैएका छैनन । संविधानका वारे जनताको अभिमत वुझने ढोका वन्द गरिएको थियो । 

संवैधानिक हिसावले नेपाल ठूला दलहरुको एकाधिकारवादी पन्जामा परेकोछ । जनताको असन्तोष र विद्रोहलाई पेलेर दलीय स्वार्थका आधारमा दलहरुले बाँडीचुँडी गरेका हुन प्रदेश र स्थानीय तहको विभाजन । यो विभाजन वैज्ञानिक पनि छैन ।

पहाड मधेश जतासुकैका जनताले अहिलेको देशको पुननिर्धारित भूगोलमा चित्त वुझाएका छैनन । हामी नेपाली जनतालाईसंविधान लेखिनु नै अभूतपूर्व उपलव्धि भनेर मान्न वाध्य तुल्याइयो । जे कुरा सत्य होइन त्यही सत्य जस्तो देखियो ।

छवटै प्रदेशमा चुनाव सम्पन्न भएपछि अव दुइ नम्वर प्रदेशमा असोजको शुरुमा हुने चुनावको दिनगन्ती पनि शुरु भएको छ । देउवा सरकारले अहिले जुन सहजताका साथ चुनाव गरायो, यो भन्दा जटिल देखिन्छ आगामी चुनाव ।

दुइ नम्वर प्रदेशमा सीके राउतले चलाएको ‘भोट नदेउ, रद्द गर’ अभियान दिन–प्रतिदिन प्रभावशाली हुँदै गएको वताइ रहेका छन सामाजिक संजालहरु । सीके राउतको प्रभाव पक्कैपनि राजनीतिको स्थापित सत्य होइन होला ।

तर, यस्ता आन्दोलनहरुले अविकसित र असन्तुष्ट समाजमा नजानिदो हिसावले आफनो प्रभाव वढाइ रहेका हुन्छन । खास गरेर, विभिन्न सामाजिक, राजनीतिक र संचारका संजालसंग जोडिएका मधेशका युवावर्गको मनपेट कसैले वुझेको छैन ।

राजनीतिक रुपले राजपासंग निकट रहेजस्तो देखिने, अलिकति जोगिएर सीके राउतको अभियानको पनि परखगर्ने, राष्ट्रिय दलहरुको एकोहोरो र यथास्थितिवादसंग पनि चिढिने विभिन्न जमात छन मधेशमा ।

यी जमातहरुको मन कति वेला के मा जान्छ ? यसै भन्न सकिदैन ।
देशको हालीमुहाली आफनो हातमा लिएका तीन ठूला दलहरु कांग्रेस, एमाले र माओवादीका लागि दुइ नम्वर प्रदेशको चुनाव कडा परीक्षण सावित हुनेछ ।

राजपा लगायतका दलहरुलाई अथवा मधेशलाई भारत वा अरु कुनै वहानामा आफनो भाग्यको निर्माण आफैगर्ने हैसियत नदिने हो भने मधेशको समस्या झन झन कचल्टिनेछ ।

काठमाडौ केन्द्रमा सुरक्षा घेराभित्र सुरक्षित बसेका दलका नेताहरु आफनो विजयको डुगडुगी बजाउन समर्थ छन । यसमा शंका नगरेकै वेश ।

तर, मधेशको सम्भावित परिस्थितिलाई सम्वोधनगर्न कति सक्षम छन ? यो परख गर्नकै लागि भनेर कुरेरबस्ने विषय पक्कै होइन ।

असोज दुइमा चुनावहुने हो भने सरकारले आफनो ध्यान सुरक्षामा होइन, सम्विधान संशोधनमा लगाउनु पर्दछ । निष्पक्ष र समावेशी चुनावका लागि जनताको दुखेको मनमा मलहम लगाउन केन्द्रित हुनु पर्दछ ।

सिरहा । सिरहाको कर्जन्हा नगरपालिकाका नागरिक समाजले मेयरको विरुद्धमा सडक...

रसुवा : उत्तरी रसुवामा निर्माणाधीन रसुवागढी हाइड्रोपावरको सुरुङ निर्माण अन्तिम...

नवलपरासी : नेपाली काँग्रेसका सहमहामन्त्री डा प्रकाशशरण महतले वर्तमान...

काठमाण्डु । सरकारले जेठ २ गतेसम्म काठमाडौंस्थित मलेसियन दूतावासबाट...

ताप्लेजुङ : जिल्लामा विद्युत् र इन्टरनेट दुवै सेवा ठप्प...

लहान : नयाँ कुष्ठरोगी खोजी गर्न खटाइएको विशेषज्ञ टोलीले...

बुटवल : भारतको एक बाल सुधारगृहमा रहेका चार जना नेपाली...

पाल्पा : पाल्पाको तानसेन नगरपालिका–८, डुम्रेचोकमा पिकअप जीप र...

लहान । कर्जन्हा नगरपालिकाका प्रमुख गंगा पासवानले आफ्नै कार्यालयका कर्मचारीलाई...

काठमाण्डु । नेपाली कांग्रेसका शीर्ष नेताहरुले लोकतान्त्रिक व्यवस्थाको रक्षाका लागि...

काठमाडौं । अमेरिकाले एकतर्फी कर लादेर जंगल राजको नीति लिएको...

काठमाडौं । आउँदो फागुन २५ गते देखि चैत ४ गतेसम्म...

जनकपुरधाम । जनकपुरधाम स्थित राजदेवी, राम...

इटहरी : मोरङ जिल्लाको बूढीगंगगा गाउँपालिका क्षेत्रका व्यावसायिक च्याउखेतीमा...

विराटनगर ; जिल्ला प्रशासन कार्यालय मोरङले आर्थिक वर्ष २०७४÷७५...

सिरहा । सिरहाको धनगढीमाई नगरपालिका–१३ भोर्नेनीस्थित एक जनामाथि शुक्रबार राति...

गरुडा( रौतहट) । सडक विस्तार गर्ने...

इटहरी : सुनसरी जिल्लाको धरान उपमहानगरपालिकाका प्रमुख स्व तारा सुब्बाको...

कञ्चनपुर : मोबाइल ‘एप्स’को प्रयोग गरी कञ्चनपुर र कैलालीका...

रत्ननगर, चितवन : रत्ननगर नगरपालिकाले चालु आर्थिक वर्षबाट गाईलाई...

बर्दिवास : महोत्तरी जिल्लामा लागूऔषध दुव्र्यसनीको संख्या वर्षेनी बढ्दै...

नयाँदिल्ली : भारतका पूर्वअर्थमन्त्री पि चिदम्बरमलाई भ्रष्टाचारको अभियोग लागेको...

अङ्करा : टर्कीमा सन् २०१६ मा भएको असफल ‘कू’...

नयाँ दिल्ली : भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीको बाहिरी इलाकामा...

सिरहा । सिरहाको वरियारपट्टी सशस्त्र प्रहरीका इन्स्पेक्टर हरि खड्काको निर्देशनमा...

गौशाला ; महोत्तरी जिल्लाको पिपरा गाउँपालिका–१, ढेकहा गाउँमा हिजो...

नयाँदिल्ली : भारतको माथिल्लो सदनका रूपमा रहेको राज्यसभामा २२...

जाकार्ता : इन्डोनेसियाका राष्ट्रपति जोको विडोडोले उत्तर कोरियाका नेता किम...

इस्तानबुल : शरणार्थीहरू चढेको डुङ्गा दुर्घटना हुँदा बुधबार साइप्रसमा...

काठमाडौँ : उपप्रधान एवं स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री उपेन्द्र यादवले...

काठमाडौँ : नेपाली काँग्रेसका केन्द्रीय सदस्य गगनकुमार थापाले चिकित्सा क्षेत्रको...

दमक : चिनिया अधिकारीहरूले झापाका नौवटा नदीमा तटबन्ध निर्माणको...

काठमाडौँ : सरकारले मानव अधिकार आयोगकोे सिफारिशमा मानव अधिकार...

काठमाडौँ : सरकारले मुलुकमा सौर्य ऊर्जा उत्पादन तथा व्यवस्थापन...

सल्यान : जिल्लामा कृषक जडीबुटी खेतीतर्फ आकर्षित हुन थालेका...

विराटनगर : आन्तरिक राजश्व कार्यालय विराटनगरले आर्थिक वर्ष २०७४÷७५...

गरुडा (रौतहट)। बालिकालाई अपहरण गरी शरीर बन्धक ...

काठमाडौं, साउन २ । इंग्ल्यान्डको लर्ड्समा हुने त्रिकोणात्मक क्रिकेट शृंखला...