Sun, 23 Sep 2018
ताजा समाचार
लिभरपुल इङ्लिस प्रिमियर लिग फुटबलको शीर्ष स्थानमा || नेपाल प्रहरीको छवि धुमिल बन्दै || वडा अध्यक्षव्दारा ज्ञापन || खोलामा डुबेर एक जनाको मृत्यु || बारापर्सामा पेट्रोलियम पदार्थको अभाव || नगरस्तरमा बालबालिकाकोलागी अनिवार्य बजेट विनियोजन गरिने : || मुख्यमन्त्री राउतद्वारा राहत प्रदान || अमेरिकामा एक नेपालीसहित तीनको हत्या || मोहर्रममा हिन्दू समुदायको पनि उत्साह || नेकपामा मातृकालाई लोप्पा, महासेठ पक्ष सशक्त || यथास्थितिमा संविधान स्वीकार्य छैन् : मुख्यमन्त्री राउत || मोटरसाइकल ठोक्किदा एकको मृत्यु, एक घाइते || मैथिली फिल्म "दहेजक पिरा"को पोस्टर सार्वजानिक || मातृका र रघुबीरको सम्पती छानविन गर : नेता झा || वीरगञ्ज महानगरपालिकाका २ कर्मचारी सहित ३ तीन पक्राउ || मोहर्रम पर्व मनाइँदै || सहमतिपछि यातायात सञ्चालन || संविधान कार्यान्वयन गर्न निकै चुनौती : नेता महतो || घुस लिएको अभियोगमा दुई जना पक्राउ || महोत्तरी जमुनियाँमा प्रहरी पोष्ट स्थापना || लामो दुरीमा गाडी नचल्दा यात्रुहरु अलपत्र , सामान ढुवानी पनि || मल बन्दरगाहमै थन्कियो || खेलकूदले देशलाई चिनाएको छ: मन्त्री विश्वकर्मा || पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धि फिर्ता लिन माग || डिजिटल प्रणालीको शुभारम्भ || विष्टको निधनप्रति काँग्रेसद्वारा दुःख व्यक्त || महान्यायाधिवक्तविरुद्ध खनिए ट्रम्प || माछापालन योजना || मदिरा नष्ट || एक बन्दीको मृत्यु || मुसहर बस्तीमा संविधान दिवस, संविधान सबैको साझा छहारी होस् || मौका परीक्षाको नतिजा सार्वजनिक || सीके राउतका १०० बढी कार्यकर्ता पक्राउ || डा.सीके राउतका समर्थकहरुले निकाले हजारौको संख्यामा रयाली || निर्वाचन कार्यक्रम सार्वजनिक || पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धि फिर्ता लिन माग || समृद्धिको राष्ट्रिय दायित्वमा सहयोगी हुन प्रधानमन्त्रीको आह्वान || विधार्थी फोरमको जिल्ला अधिवेशन संपन्न || लागुऔषधसहित एक पक्राउ || एसिड आक्रमणको आरोपमा एक युबक पक्राउ ||
कता लाग्छ राजनीतिको धार ?

असाड १८, २०७४



  • किशोर नेपाल 




मधेशको भागमा परेको त्यो चुनाव सम्पन्नहुन बाँकी नै छ । त्यो चुनाव पनि पक्कै हुन्छ । त्यो चुनाव नभएसम्म आगामी चुनावहरु हुनसक्ने वातावरण नवन्ने हुनाले नै त्यो चुनाव हुन्छ ।
यद्यपि, प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले मधेशको चाहना अनुसार संविधान संशोधनगर्न तयार देखिएको छैन । उ प्रादेशिक सीमांकनका समयमा कोरिएका विभिन्न तहहरुको नमिलेका भूगोल मिलाउन पनि तयार छैन ।
जारी भएको संविधान अनुसार मधेशीहरु निर्धारित दुइ नम्वर प्रदेशमा यही संविधान मानेर बस, होइन भने जहाँ जानुपर्ने हो जाउ भन्ने भाषा बोल्न थालेकाछन राष्ट्रवादीहरु । एमालेका अध्यक्ष केपी ओलीदेखि महासचिव इश्वर पोखरेलसम्म सवैले संविधानमा जथाभावी संशोधनगर्न एमाले तयार नभएको बताइ सकेका छन ।
यो भनी सकेपछि उनीहरुका लागि मधेशको यो धर्ती कुन कोशी, कुन कमला र कुन वागमतीको छेउमा उभिनेछ ?यो नेपाली धर्ती हो कि होइन ? कि यो धर्ती एउटा छुट्टै स्वतन्त्र गणराज्यका रुपमा स्थापित गराइने क्रममा छ ?

स्थानीय तहको निर्वाचन संसारका कुनैपनि लोकतन्त्रमा नियमितहुने एकप्रकारको राजनीतिक तमाशा थियो जसलाई नेपालको राजनीतिक परिस्थितिले वीस वर्षपछि धकेलेको थियो ।

स्थानीय तहको चुनाव नेपालीले सफल वनाए । चुनावकोदोस्रो भाग पहिलो भागको तुलनामा निकै सहज ढंगले सकियो ।

मतदानको अभियानमा प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले यो पटक सरकार, नेपाली कांग्रेस र माओवादीका विरुध्द त्यति आक्रामक भएन । प्रमुख प्रतिपक्षले प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको व्यक्तिगत मान–मर्दनमा आफनो निकै समय खर्च गर्यो ।

एमालेका अध्यक्ष तथा एमाले संसदीय दलका नेता केपी शर्मा ओलीले प्रम देउवालाई सद्दाम हुसेनसंग तुलना गरे । यो तुलनाको अर्थ र कारण के थियो कसैले वुझेन ।इराकको राजनीतिसंग अनभिज्ञ त पक्कै छैनन होला ओली ।

यस्ता अनौठा उपमा र उपमेयहरु एमालेका अध्यक्ष ओलीलाई आबश्यकता भन्दा वढी नै प्रिय लाग्दछ भन्ने ज्ञान राजनीतिमा रुचीराख्ने धेरैलाई हुनुपर्दछ । 

संसदीय राजनीतिमा आत्म–समर्पण गरेका कम्युनिष्टहरु संसदीय व्यवस्थाको सम्मान गर्नभन्दा यसको आरती उतार्नमा बढी लिप्त र प्रवृत्त हुन्छन ।

संसदमा भाषण गर्दा उनीहरुको मनमा तरंग आइ हाल्दछ कि ओहो, यो त खसीको टाउको देखाएर कुकुरको मासु वेच्ने ठाउँ हो ।

खासगरेर, नेपालको हालको प्रमुख प्रतिपक्षी पार्टी एमालेले आपूm संसदीय पार्टी हो कि क्रान्तिकारी पार्टी ? त्यसको टुंगो लगाउन सकेको छैन ।

अर्को कम्युनिष्ट पार्टी माओवादी बाटोको खोजमा नै रुमल्लिइ रहेकोछ । देशका नरम र गरम भनिने दुवै कम्युनिष्ट पार्टीको चरित्र तातो छ ।

उनीहरु तात्नका लागि कारण चाहिँदैन र सेलाएको त थाहै हुँदैन ।
मतदानको भोलिपल्टदेखि राजनीतिक दलका नेता कार्यकर्ता स्थानीय तहको चुनाव सम्पन्न भएकोमा खुशी मनाउन थाले ।

देशका जनताले भोगनु परेका समस्याहरुको तुलनामा चुनावमा पार्टीहरुको जीत र हार ठूलो कुरा थिएन । स्थानीय तहको चुनाव सम्पन्नहुने वित्तिकै विकास हुने पनि होइन । संघीय राजनीतिलाई स्थापितगर्न अझै धेरै चरण पारगर्नु वाँकी छ ।

प्रादेशिक र संघीय संसदको चुनावले पूर्णता पाउने वित्तिकै पनि संघीय शासन लागु भै हाल्ने कुरा होइन । तर, अहिले स्थानीय तहको चुनावले सिंहदरवारको अधिकार गाउँमा ल्याएको भन्दै भाषण गरिदैछ । तर, संघीय व्यवस्था ‘आफनो गाउँ आफै वनाउँ’ कार्यक्रम होइन ।

सरकारले दुइ नम्वर प्रदेशमा चुनाव गराएन । राष्ट्रिय जनता पार्टीका नेताहरुले चुनावमा सहभागीहुने वचनवध्दता प्रकट गरेको भए सरकार त्यहाँ चुनाव गराउन वाध्य हुन्थ्यो । मधेशको भागमा परेको त्यो चुनाव सम्पन्नहुन बाँकी नै छ । त्यो चुनाव पनि पक्कै हुन्छ ।

त्यो चुनाव नभएसम्म आगामी चुनावहरु हुनसक्ने वातावरण नवन्ने हुनाले नै त्यो चुनाव हुन्छ । यद्यपि, प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले मधेशको चाहना अनुसार संविधान संशोधनगर्न तयार देखिएको छैन ।

उ प्रादेशिक सीमांकनका समयमा कोरिएका विभिन्न तहहरुको नमिलेका भूगोल मिलाउन पनि तयार छैन ।

जारी भएको संविधान अनुसार मधेशीहरु निर्धारित दुइ नम्वर प्रदेशमा यही संविधान मानेर बस, होइन भने जहाँ जानुपर्ने हो जाउ भन्ने भाषा बोल्न थालेकाछन राष्ट्रवादीहरु । एमालेका अध्यक्ष केपी ओलीदेखि महासचिव इश्वर पोखरेलसम्म सवैले संविधानमा जथाभावी संशोधनगर्न एमाले तयार नभएको बताइ सकेका छन ।

यो भनी सकेपछि उनीहरुका लागि मधेशको यो धर्ती कुन कोशी, कुन कमला र कुन वागमतीको छेउमा उभिनेछ ?यो नेपाली धर्ती हो कि होइन ? कि यो धर्ती एउटा छुट्टै स्वतन्त्र गणराज्यका रुपमा स्थापित गराइने क्रममा छ ?

चुनाव निरन्तर हुने कुरा हो । राजाको शासनकालमा पनि चुनाव निरन्तर हुन्थ्यो । त्यतिवेला जनताले जानेका हुन्थे चुनावमा कसलाई भोट हाल्नु पर्दछ ? जनताले २०३६ सालमा कसलाई भोट हाल्नु पर्दछ ?जानेका थिए । माले पार्टीले ‘जनमत संग्रह धोका हो’ लाई भोट दिएको हो ।

जनमत संग्रहमा झिनो मतले निर्दल जितेपछि २०४२ को राष्ट्रिय पन्चायत चुनावमा माले पार्टीले विभिन्न अवतारमा सहभागी भएको थियो । त्यो निर्वाचन तीन वर्षपनि टिकेन ।

२०४६ को राष्ट्रिय जन आन्दोलनले प्रजातन्त्र पुनस्र्थापना गरेपछि भएको चुनाव पनि तीन वर्षमात्रै टिकेको हो । प्रजातन्त्र पुनस्थापनापछि जम्मा तीन पटक भयो संसदको चुनाव ।

ती तीनबटै चुनावले मुलुकले खोजेको स्थिरता कहिल्यै दिएनन । २०६४ को चुनावले देशलाई गणतान्त्रिक वनायो । संविधान वनाउन सकेन ।

संविधान सभाको दोस्रो चुनावले माओवादीलाई राष्ट्रिय राजनीतिको झण्डै झण्डै किनारामा नै पुर्याइ दियो । अहिले प्रमुख तीन दल र तिनका सहयोगी अरु साना ठूला सवै दलको सहमतिको संविधान वन्यो । 
लोकतन्त्रमा दलको प्रमुख राजनीतिक भूमिका हुन्छ ।

यसमा त शंका गर्नै परेन । तर, दलले जनताको टाउको टेक्ने हो कि जनताले दलहरुको संकीर्ण स्वार्थलाई इन्कार गर्ने हो ? यो निक्र्योल नगरी नहुने विषय हो ।

दलीय सहमतिको नाममा संविधान सभाका सवै निर्वाचित र मनोनीत सदस्यहरुको मुखमा पट्टी वाँधेर संविधान अनुमोदित गरिएको कसैले बिसिैएका छैनन । संविधानका वारे जनताको अभिमत वुझने ढोका वन्द गरिएको थियो । 

संवैधानिक हिसावले नेपाल ठूला दलहरुको एकाधिकारवादी पन्जामा परेकोछ । जनताको असन्तोष र विद्रोहलाई पेलेर दलीय स्वार्थका आधारमा दलहरुले बाँडीचुँडी गरेका हुन प्रदेश र स्थानीय तहको विभाजन । यो विभाजन वैज्ञानिक पनि छैन ।

पहाड मधेश जतासुकैका जनताले अहिलेको देशको पुननिर्धारित भूगोलमा चित्त वुझाएका छैनन । हामी नेपाली जनतालाईसंविधान लेखिनु नै अभूतपूर्व उपलव्धि भनेर मान्न वाध्य तुल्याइयो । जे कुरा सत्य होइन त्यही सत्य जस्तो देखियो ।

छवटै प्रदेशमा चुनाव सम्पन्न भएपछि अव दुइ नम्वर प्रदेशमा असोजको शुरुमा हुने चुनावको दिनगन्ती पनि शुरु भएको छ । देउवा सरकारले अहिले जुन सहजताका साथ चुनाव गरायो, यो भन्दा जटिल देखिन्छ आगामी चुनाव ।

दुइ नम्वर प्रदेशमा सीके राउतले चलाएको ‘भोट नदेउ, रद्द गर’ अभियान दिन–प्रतिदिन प्रभावशाली हुँदै गएको वताइ रहेका छन सामाजिक संजालहरु । सीके राउतको प्रभाव पक्कैपनि राजनीतिको स्थापित सत्य होइन होला ।

तर, यस्ता आन्दोलनहरुले अविकसित र असन्तुष्ट समाजमा नजानिदो हिसावले आफनो प्रभाव वढाइ रहेका हुन्छन । खास गरेर, विभिन्न सामाजिक, राजनीतिक र संचारका संजालसंग जोडिएका मधेशका युवावर्गको मनपेट कसैले वुझेको छैन ।

राजनीतिक रुपले राजपासंग निकट रहेजस्तो देखिने, अलिकति जोगिएर सीके राउतको अभियानको पनि परखगर्ने, राष्ट्रिय दलहरुको एकोहोरो र यथास्थितिवादसंग पनि चिढिने विभिन्न जमात छन मधेशमा ।

यी जमातहरुको मन कति वेला के मा जान्छ ? यसै भन्न सकिदैन ।
देशको हालीमुहाली आफनो हातमा लिएका तीन ठूला दलहरु कांग्रेस, एमाले र माओवादीका लागि दुइ नम्वर प्रदेशको चुनाव कडा परीक्षण सावित हुनेछ ।

राजपा लगायतका दलहरुलाई अथवा मधेशलाई भारत वा अरु कुनै वहानामा आफनो भाग्यको निर्माण आफैगर्ने हैसियत नदिने हो भने मधेशको समस्या झन झन कचल्टिनेछ ।

काठमाडौ केन्द्रमा सुरक्षा घेराभित्र सुरक्षित बसेका दलका नेताहरु आफनो विजयको डुगडुगी बजाउन समर्थ छन । यसमा शंका नगरेकै वेश ।

तर, मधेशको सम्भावित परिस्थितिलाई सम्वोधनगर्न कति सक्षम छन ? यो परख गर्नकै लागि भनेर कुरेरबस्ने विषय पक्कै होइन ।

असोज दुइमा चुनावहुने हो भने सरकारले आफनो ध्यान सुरक्षामा होइन, सम्विधान संशोधनमा लगाउनु पर्दछ । निष्पक्ष र समावेशी चुनावका लागि जनताको दुखेको मनमा मलहम लगाउन केन्द्रित हुनु पर्दछ ।

काठमाडु । साउथ ह्याम्पटनलाई हराउँदै लिभरपुल इङ्लिस प्रिमियर लिग फुटबलको...

काठमाडु । अपराध अनुसन्धानमा अब्बल मानिँदै आएको नेपाल प्रहरी पछिल्लो...

जनकपुरधाम । कमला नगरपालिकाका वडाअध्यक्षहरुले नगरप्रमुख रामउदगार गोइतलाई शनिवार ९...

भद्रपुर : खोलामा डुबेर मेचीनगर–८ सालघारीका ३६ वर्षीय शिवु...

जीतपुर : मुलुकी ऐनमा सवारी चालक सम्बन्धि गरिएको ब्यवस्थाको परिवर्तनको...

बर्दिबास : बालबालिकाले भयत्रासमुक्त वातावरणमा सुरक्षित र...

राजविराज : प्रदेश नं. २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले...

वाशिङ्टन, डिसी : अमेरिकाको मेरिल्याण्ड राज्यमा भएको गोली काण्डमा...

नेपालगञ्ज, बाँके : मुस्लिम समुदायको पर्व मोहर्रममा नेपालगञ्जमा हिन्दू...

काठमाण्डु । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी(नेकपा)ले टुंगो लगाएको प्रदेश ईञ्चार्ज ...

राजविराज । संविधान संशोधनको विषयमा वहस चलिरहेको बेला प्रदेश २...

सिरहा । जिरोमाइल देखि बरियारपट्टि जाने सडकखण्ड...

जनकपुरधाम । धिरेन्द्र मल्टिमेडिया प्रालिको प्रस्तुति रहेको चलचित्र...

जनकपुरधाम । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी(नेकपा)का वरिष्ठ नेता रामचन्द्र झाले सरकारमा...

वीरगञ्ज । सेवाग्राहीसित घुस लिएको आरोपमा अख्तियारको टोलीले वीरगन्ज महानगरपालिकाका...

नेपालगञ्ज : इस्लाम धर्मावलम्बीको मोहर्रम पर्व बाँकेमा पनि धुमधामका...

बुटवल : मुलुकी संहितामा सवारी चालकका लागि ल्याइएको प्रावधानको...

कञ्चनपुर । राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालका अध्यक्ष मण्डलका नेता राजेन्द्र...

पर्सा : विद्यालयको अनुमतिपत्र दिन रु एक लाख घुस...

बर्दिवास । महोत्तरी जिल्लाको भङ्गहा नगरपालिका–६ जमुनियाँ चोकमा आज...

जनकपुरधाम । चालकहरुको बन्दले जनकपुरधाम लगायत तराईका ...

वीरगञ्ज : नेपाल आयात गर्न लागिएको मल सिर्सियास्थित सुख्खा...

कास्की : सङ्घीय सरकारका युवा तथा खेलकूदमन्त्री जगतबहादुर विश्वकर्माले...

काठमाडौँ : प्रतिनिधिसभा बैठकमा सांसदले संविधान कार्यान्वयन गर्न मौलिक अधिकारसम्बन्धी...

विराटनगर : प्रदेश नं १ का मुख्यमन्त्री शेरधन राईले...

काठमाडौँ : नेपाली काङ्ग्रेसले अछामका पार्टी क्रियाशील सदस्य टेकबहादुर...

वासिंटन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले महान्यायाधिवक्ता जेफ सेसन्सप्रति तिखो...

सिरहा । माछा उत्पादन बढाई नगरक्षेत्रलाई समृद्ध बनाउने योजना सिरहाको...

लहान : सिरहा प्रहरीले जिल्लाको विभिन्न स्थानबाट डेढ हजारभन्दा...

गौशाला : महोत्तरी जिल्लाको जलेश्वर कारागारका एक बन्दीको गए राति...

बर्दिवास : महोत्तरी बर्दिवास–१४ स्थित एकीकृत नमूना मुसहर बस्तीका...

भक्तपुर : राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले कक्षा १२ को ग्रेड वृद्धि...

जनकपुरधाम । धनुषाबाट प्रहरीले सीके राउतका समर्थक १०० भन्दा बढीलाई...

जनकपुरधाम । संविधान जारी भएको दिनको विरोधमा ‘स्वतन्त्र मधेस गठबन्धन’ले...

काठमाडौँ : प्रतिनिधिसभाअन्तर्गतका १० वटा विषयगत समितिका सभापति चयनका...

काठमाडौँ : नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासङ्घले पेट्रोलियम पदार्थको...

काठमाडौँ । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले समृद्धि राष्ट्रिय सङ्कल्प...

रौतहट । समाजवादी विधार्थी फोरम नेपाल जिल्ला कार्य समिति रौतहटको...

वीरञ्ज : भारतबाट लुकाइछिपाइ नेपालतर्फ ल्याइरहेको अवस्थामा सशस्त्र प्रहरी...

चन्द्रपुर । दुई किसोरी लाई एसिड आक्रमणको आरोपमा प्रहरीले एक...