Tue, 24 Apr 2018
ताजा समाचार
हात्तीको आक्रमणबाट मृत्यु || टाटा सुमोको ठक्करबाट मृत्यु || किमले अस्पताल पुगेर घाइते चिनियाँ भेटे || निर्माण नहुँदै भत्कियो नाला || रामायण मेला प्रारम्भ, पर्यटन प्रबद्र्धनमा जोड || दिल्लीको खराब लय जारी, पञ्जावसँग ४ रनले पराजित || प्रसुती गृह हस्तान्तरण || जन्मदर्ताविहीन बालबालिका पनि विद्यालयमा भर्ना || युरोपमा तहल्का पिट्दै काफ्ले र शिवाकोटि || टिकोला झारेपछि किसान चिन्तित || भारतीय प्रधानमन्त्री मोदी वैशाख २८ गते आउने || गर्भमा छोरी देखिएपछि हत्या || आईपिएल क्रिकेट : राजस्थान र चेन्नई विजयी || फेसबुकमा ‘लाइभ’ गरिरहेको समयमा गोली हानेर पत्रकारको हत्या || प्रमुख निर्वाचन आयुक्तको घरमा विष्फोट || नग्न बन्दूकधारीको आक्रमणबाट अमेरिकामा चारजनाको मृत्यु || रोयल च्यालेन्जर्स बैंङ्लोर र किङ्स ईलेभेन पञ्जाव विजयी, आज दुई || काबुलमा आत्मघाती आक्रमण, ३१ जनाको मृत्यु, ५४ जना घाइते || चीनमा डुङ्गा दुर्घटनामा १७ जनाको मृत्यु || डोटी जीप दुर्घटनाः मृतक पाँच || छिमेकीबीचको सम्बन्ध सुमधुर हुनुपर्छ– प्रम ओली || बन्दूकधारी समूहको आक्रमणमबाट नाइजेरियामा कम्तिमा ३० गाउँलेको मृत्यु || विभिन्न सिन्डिकेट खारेज गर्न महासंघको माग || युवाको श्रमलाई स्वदेशमा नै टिकाउनुपर्ने ः मन्त्री तामाङ || जिप दुर्घटनामा तीनको मृत्यु, १६ घाइते || सरकारको देश विकास अभियानलाई कसैले रोक्न सक्दैन ः डा भट्टराई || रु एक करोड भन्दा बढी राजश्व संकलन || उत्तर कोरियाले थप परमाणु मिसाइल परीक्षण नगर्ने || चेन्नई सुपर किङ्स शीर्ष स्थानमा उक्लियो, राजस्थान रोयल्स ६४ रनले || राजपाले वार्षिकोत्सव मनाउँदै || हवाहुरी प्रभावित परिवारलाई राहत || बाम गठबन्धन संघीयता विरोधी || देशभर अझै तीन लाख बालबालिका विद्यालय बाहिर : शिक्षा मन्त्री || भन्सारमा प्रहरीद्वारा लाठी चार्ज जउवा संघका अध्यक्ष पिटिए || प्रदेश २ को नीति आयोगमा बृद्ध झा || फेसबुकबाट सुरु भएको प्रेमको विश्वासमा पर्दा... || दक्षिणी जापानमा ज्वालामुखी विस्फोट || क्यानको निलम्बन फुकुवा हुने सम्भावना बढ्यो, विधान हुबहु पारित || आँप र लिच्चीको उत्पादन बढने || राष्ट्रिय तेक्वान्दो प्रतियोगिता सुरु ||
चुनावपनि, चुनौतिपनि

साउन ८, २०७४

 

  • किशोर नेपाल




देशका छवटा पद्रेशमा स्थानीय तहको चनुाव सकिइ सकेको छ र पनि देशका जनताको मनस्थिति सुध्रिएको छैन । जो चुनावमा सक्रिय थिए, जोे पार्टीका तर्फबाट खटिएका थिए, जसले आफनो विवेक तटस्थ राखेका थिएनन, ती सवैको मन विथोलिएको छ ।

किनभने, चुनाव सकिएर पनि चुनाव वाँकी छ । दुइ नम्वर प्रदेशमा चुनावको तयारी भर्खर हुँदैछ । तीनवटा ठूला दलहरुको दावा छ : दुइ नम्वर प्रदेशको चुनावमा वहुमत उनीहरुकै आउनेछ । तर, उनीहरुमध्ये कुनै एक पार्टीसंग पनि दुइ नम्वर प्रदेशमा चुनाव गराउने शक्ति छैन ।

दइु नम्वरमा त्यस्तो लकुेको राजनीतिक रहस्य के छ जसले सरकार र प्रतिपक्ष दवुै थरीलाई तर्साइ रहेको छ ? राज्यको तहबाट लगातार अपमान, शोषण र अविश्वासझेली रहेका मधेशका जनताले अहिलेसम्म आफनो देशभक्तिको परिचय दिन पाएका छैनन । मधेश–तराइको भम्रणगर्ने जो कसैले पनि यहाँका जनताले विताइ रहेको उपेक्षापूर्ण जीवनको दृश्य देखेका छन ।

मधेश आफैंमा उपनिवेश वनेको छ आफना ठाउँहरु र राज्य दुवै थरिबाट । राज्यले तिनै ठाउँको प्रतिरक्षा गर्दछ जो सरकारका आफन्त वनेका हन्छन । सामान्य जनता राज्यले तय गरेको लोककल्याणकारी सीमाभित्र कहींं पनि भेटिदैनन । यो विडम्वना होइन ।

किनभने विडम्वना यसरी प्रकट हँदुैन । कनुैपनि राज्यले जानी जानी आफनै जनतासंग भेदभावगर्न पाउँदैन । यो स्तम्भकारले आफनो चौथाइ जीवन मधेशमा विताएको छ । वितेका तीन चार दशकदेखि मधेशले सामान्य वाहेक अरु कनुै विकासको ढोका खलुेको देखेको छैन ।

मधेशको यो नियतिका लागि कनुै एक राजनीतिक दललाई दोष दिन सकिदैन । २०४६ को पहिलो राष्ट्रिय जन–आन्दोलनसम्म एकाधिकारवादी राजतन्त्रात्मक व्यवस्थाले मधेशको विकासलाई तिव्रता दिने नाउँमा अवरुद्ध तुल्याायो । तर, राजतन्त्र कहिले पनि मधेशको मित्र भएन ।

कारण राजनीतिक थियो । लोकतान्त्रिक व्यवस्था स्थापनाका लागि संघर्षको रुपरेखा मधेशमा नै तयार हुन्थ्यो । राजनीतिक हिसावले मधेश वहुतै उद्वेलित थियो । उद्वेलन यतिसम्म चर्को भयो कि राजाको लोकतन्त्र विरोधी नीतिका विरुद्ध मधेश भूमिमा नै राजामाथि वम प्रहार भयो : पहिलो पल्ट जनकपुर र दोस्रो पल्ट विराटनगरमा ।

यी घटनापछि राजतन्त्रले मधेशको शासनमा राजनीतिक विचारका विरुद्ध चर्को नीति अख्तियारगर्न स्वाभाविक थियो ।

प्रजातन्त्रको पनुस्र्थापनापछि पनि मधेशमा विकासका उल्लेख्य काम हनु सकेनन । कांग्रेस नेतृत्वको केन्द्रिय सरकार वलियो छउन्जेल कामगर्ने गर्ने भनियो । पछि मध्यावधि निर्वाचनले कांग्रेसलाई कमजोर तुल्याइ दियो । कांगेस्र पार्टीका नाममा वनेका गुटहरुले मधेशको राजनीतिलाई सखाप पारे ।

जनकपुरधाम जस्तो शहरमा कांग्रेस कांग्रेस वीच फूटको खेती गरियो । महामना महेन्द्र नारायण निधि जस्ता नेतालाई अपमानित तुल्याउने गतिविधि भए । अहिले मधेशको समस्या चर्किदै गएका वेला कांग्रेसले आफनो महाभूल स्वीकारेको छ ।

काग्रेसले मधेशको राजनीति र विकासका मामिलामा गम्भीर ध्यान नदिंदा आपूm पछाडि परेको कवूल गरेको छ । भोलिका दिनमा पार्टी राजनीतिमा असरपर्न नदिने अठोट गरेको छ कांगेस्रले । त्यसको लेखाजोखा भोलिको दिनमा हनुेछ ।

तर, मधेशको स्थिति सम्हाल्न भनेजति सजिलो छैन । मधेशमा भौतिक पलु, पलुेसा, कल्भर्ट, कलुो र बाटोघाटोमात्र विग्रिएका होइनन, राजनीतिक संवादका लागि आवश्यक पलु, पलुेसा, कल्भर्ट, कलुो र बाटोघाटो पनि विगिए्रका छन ।

धेरै नयाँ पार्टीहरु बनेका छन पुरानै छानो खाँवो उधारेर । पछिल्लो समयमा जन्मेका मधेशका पार्टीहरु दायाँ–वायाँ विभिन्न नाममा विभाजित छन । ती पार्टीहरुले आफनो आधार सम्पूर्ण रुपले बनाउन सकेका पक्कै छैनन । तर, पुराना र ठूला पार्टीका आधारहरु ध्वस्त तल्याएका छन ।

भर्खरै गठन भएको राष्ट्रिय जनता पार्टी, नेपालले मधेशको हितहेर्ने आशा सवैले गरेका छन । राजपा नेपालले जनताको यो विश्वासको सम्वोधन कसरी गर्नेछ ? अहिलेका लागि हेर्नपर्ने मख्य करुा यति नै हो । दइु नम्वर पद्रेशमा स्थानीय तहको चनुाव पहिले सवै पार्टीहरुले आ–आफनो हैसियतको जाँच गरेनन भन ेसवकौ ेभविष्य संिदग्ध वन्नछे ।

यो पटकको चनुाव स्थानीय तहका्े भएपनि यसल ेमधशेबाट सवलौई राजनीतिको राष्ट्रिय परिदृश्य देखाउने आशागर्न सकिन्छ । देशमा संविधान वनेको छ ।

त्यो वनेको संविधानसंग मधेशको विमति छ । यो नै विवादको मख्ुय कडी हो । पुरै देशको संविधान वनाउन वसेका नेताहरुले यो कस्तो संविधान वनाए जसमा एउटा परुै प्रदेश र मधेशले छोेएका अन्य पद्रेशका नागरिकहरुको विमति छ ? यो विमतिलाई मेटने सहमति र प्रयत्न सत्तापक्ष र प्िरतपक्ष दवुैले गर्न चाहेका छैनन ।

सहमतिको नाममा गोहीको आँश ुचहुाएर समस्याको समाधान हुने होइन । न त विमतिको नाममा हामीले जे गर्यौं त्यही ठीक छ, अव यसमा दायाँवायाँ हँदुैन भनेर लौरो देखाउनमुा नै कनुै वुिद्धमानी छ । नेताहरुको कारणले देशको भौमिक अखण्डतालाई नै संकटमा पार्ने यस्ता कर्महरुको के अर्थ हुन्छ ? तर, देश यस्तरी नै चलेको छ ।

नेताहरुको मूढ आग्रहबाट देश सँधै चल्दैन । पार्टीहरु जतिसुकै वलियो हुन, जतिसुकै राज्य केन्द्रित हुन र जतिसुकै लोकप्रिय हुन जनताले नपत्याएको दिन राजा–महाराजा, तानाशाह, अधिनायकवाद सवैको अन्त्य हुन्छ । जनतालाई जिस्क्याएर, धम्क्याएर, तर्साएर, थनुेर, गोली ठोकेर शासकहरुको वर्चस्व वच्ने थियो भने देश अहिले यति अगाडि आइपग्ुने थिएन ।

देशमा अहिले देखिएका समस्या राजनीतिक मात्रै होइन । हामी आर्थिक रुपले यति तल गिरी सकेका छौं, यथास्थितिमा हामी धानिन सक्दैनौं । राजनीतिलाई त हामी सधुार्न सक्छौं । तर, सामाजिक विखण्डनलाई रोक्न, विभेद हनु नदिन, समाजको समावेशी चरित्र कायम राख्न हामीले गर्नुपर्ने काम धेरैछन ।

स्थानीय तहको चुनाव सकिएका प्रदेशहरुमा अहिले यही समस्या खडा भएको छ । सिंहदरवारको अधिकार गाउँमा त आएको छ, तर संगसंगै सिंहदरवार पनि आएको छ । मधेशमा चुनाव हुन वाँकी नै छ । तर, यहाँ अन्यत्रका भन्दा समस्याहरु धेरै छन ।

यो अवस्थामा सामान्य मानिसको मनस्थिति स्थिर रहन सक्दैन भने यो स्वाभाविक नै हो । सामान्य मानिसको मनस्थिति जस्तै राष्ट्रिय जनता पार्टी, नेपालको मनस्थिति पनि स्थिर रहन सकेको छैन । चुनावमा भागलिने र नलिने कुरामा मधेशका नेताहरु व्दिविधामा देखिन्छन ।

जन–विद्रोह र आन्दोलनको बाटो अलमलिएको अहिलेको अवस्थामा राजपा नेपाल अँध्यारोमा बलेको मसाल बनेर अरुलाई बाटो देखाउन तयार हुनुपर्दछ ।

किनभने, अहिले सरकार, प्रतिपक्ष, व्यवसायी र सामान्य जनता, सवैले उसैको इशारा पर्खिएको छ ।अहिलेका लागि असोज २ गते चुनाव पनि हो र चुनौति पनि हो । यसको सामना राजनीतिक नियम अनसुार नै गरिनु पर्दछ । 

राजविराज : सप्तरीको कञ्चनरुप नगरपालिका–११ स्थित ठेलियामा हात्तीको आक्रमणबाट...

सिमरा, बारा : जीतपुर सिमरा उपमहानगरपालिका–१५ डुमरवानामा टाटा सुमोको...

बेइजिङ । उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनले चिनियाँ...

लहान : सिरहा नगरपालिका–११ स्थित भलुवाहीमा निर्माणाधीन नाला निर्माण...

काठमाडौं । इन्डियन प्रिमियर लिग (आइपीएल) क्रिकेटमा दिल्ली डेयरडेभिल्सको खराब...

गौशाला । जन्मदर्ताको अभावमा विद्यालयसम्म पुग्न नसकेका गौशाला नगरपालिकाका दर्जनौ...

नेपालि गीत संगीतको क्षेत्रका तथा नेपाली चलचित्र गायनमा एकदमै...

बर्दिवास । आफ्नो बगैँचाका आँपका रुखमा पात नै नदेखिने गरी...

जनकपुरधाम । भारतीय प्रधानमन्त्री ...

जनकपुरधाम । प्रदेश नम्बर २ ...

हैदरावाद । इन्डियन प्रिमियर लिग (आईपिएल) क्रिकेटमा गएराति राजस्थान रोयल्स...

निकारागुवा । निकारागुवामा सरकारविरुद्ध हुँदै आएको प्रदर्शनका क्रममा एक...

काठमाडौँ : ललितपुरको हात्तीवनस्थित प्रमुख निर्वाचन आयुक्त डा अयोधिप्रसाद...

वासिङ्टन । अमेरिकाको दक्षिणी राज्य टेनिसीको वाफल हाउसमा आइतबार एकजना...

काठमाडौं । इन्डियन प्रिमियर लिग आईपिएल क्रिकेटमा गएराती रोयल च्यालेन्जर्स...

काबुल । अफगानिस्तानको राजधानी काबुलमा आइतबार बिहान गरिएको आत्मघाती हमलामा...

चीन । चीनको दक्षिणी गुआङसी जुआङ स्वायत्त क्षेत्रमा दुई डुङ्गा...

डोटी : डोटीमा शनिबार अपराह्न भएको जीप दुर्घटनामा मृत्यु...

काठमाडौँ : प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय...

लागोस, नाइजेरिया : नाइजेरियाको उत्तरपश्चिमी जाम्फारा राज्यमा एक सशस्त्र लुटेराहरूको...

काठमाडौँ : नेपाल राष्ट्रिय व्यवसायी महासंघले सरकारले यातायात क्षेत्रमा...

काठमाडौँ : कानून, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्री शेरबहादुर...

डोटी : डोटीको शिखर नगरपालिका–३ आली गाउँमा आज दिउँसो...

भक्तपुर : नेकपा ९एमाले०का केन्द्रीय सदस्य डा राजन भट्टराईले...

नवलपरासी : पश्चिम नवलपरासीको महेशपुर छोटी भन्सार कार्यालयले चालु आर्थिक...

काठमाडौं । उत्तर कोरियाले अब थप परमाणु मिसाइल परीक्षण नगर्ने...

काठमाडौं । इन्डियन्स प्रिमियर लिग आइपिएल क्रिकेटमा गएराति भएको खेलमा...

जनकपुरधाम । राष्ट्रिय जनता पार्टी(राजपा) नेपालले शुक्रबार ...

जनकपुरधाम । नेपाली कांग्रेसका केन्द्रिय सदस्य तथा पुर्वगृहमन्त्री विमलेन्द्र निधिले...

कलैया । शिक्षा विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्री गिरिराजमणि पोखरेलले शिक्षामा...

प्रदेश नम्बर २ मा हाल सम्म ३ जनाको राजनीतिक नियुक्ती...

काठमाडौं । दुई वर्षसम्मको फेसबुक र फोनमा परेको ‘लभ’...

टोकियोे । जापानको दक्षिणीे हिमालयन क्षेत्रमा बिहीबार ज्वालामुखी विस्फोट भएको...

काठमाडौं । नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान)को विधान निर्वाचित क्यानले हुबहु...

मलगंवा । हावाहुरीले क्षति नगरे सर्लाहीमा...