Mon, 23 Jul 2018
ताजा समाचार
कर्जन्हाबासीले गरे चकका जाम , कर्मचारी कुट्ने मेयरमाथि कारवाहीको माग || सुरुङ निर्माण ९५ प्रतिशत पूरा || सरकारले जनताको भावनाअनुसार काम गर्नुपर्छ : नेता महत || जेठ २ गतेसम्म भिसा लागेका नेपालीलाई मलेसिया जान अनुमति || विद्युत् र इन्टरनेट सेवा ठप्प हुँदा सेवाग्राहीलाई समस्या || सिरहामा ७९ नयाँ कुष्ठरोगी फेला || भारतबाट चार बालकको उद्धार || दुर्घटनामा एकको मृत्यु || कर्मचारी कुटपिट गर्ने नगर प्रमुखमाथि कारवाहीको माग गर्दै चक्काजाम || लोकतान्त्रिक व्यवस्थाको रक्षाका लागि फेरि आन्दोलन गर्ने दिन आयो: कांग्रेस || अमेरिकाले एकतर्फी कर लादेर जंगल राजको नीति लियो: फ्रान्स || १३ औं दक्षिण एशियाली खेलकुद सागमा कुल २७ खेल समावेश || मन्दिरको सरसफाई || प्रहरी विधेयक रोक्न प्रदेश सरकारलाई सुझाव || आर्थिक मामिला सबै भन्दा कम, सर्वाधिक खर्चमा मुख्यमन्त्री कार्यालय || च्याउ किसानको अनुदान रकम अन्यत्र लगाइएको आरोप || दुई नागरिकता रद्द || धनगडि नगरपालिकामा गोली चल्दा एक जना घाईते || काँग्रेस–नेकपा झडप, ५ घाईते || धरान उपमहानर प्रमुख सुब्बाको दाहसंस्कार शनिबार || मोबाइल ‘एप्स’को प्रयोग गरी अपाङ्गता भएकाको तथ्याङ्क संकलन || गाईलाई सुत्केरी भत्ता.... || महोत्तरीमा लागूऔषध दुव्र्यसनी बढ्दै || भारतका पूर्वअर्थमन्त्रीलाई भ्रष्टाचारको अभियोग || टर्कीमा दुई वर्षे संकटकालको अन्त्य हुने संकेत || भारतमा भवन भत्किदा र सडक दुर्घटना परी १९ को मृत्यु || वरियारपट्टी सशस्त्र प्रहरीका इन्स्पेक्टर खड्काको निगरानीमा तस्करी || महोत्तरीमा महिलाको हत्या, दुईजना पक्राउ || भारतको राज्यसभामा २२ भाषाका दोषासेको व्यवस्था || किम र मुनलाई इन्डोनेसियाली राष्ट्रपतिको निमन्त्रणा || डुङ्गा दुर्घटना हुँदा १६ को मृत्यु, ३० बेपत्ता || औषधिको गुणस्तरवारे अनुसन्धान हुनुपर्छ : स्वास्थ्यमन्त्री यादव || डा केसीका माग सम्बोधन गरिनुपर्छ : नेता थापा || चिनिया टोलीद्वारा झापाका नदीहरूको सर्वेक्षण शुरु || मानव अधिकार हननका ३३ पीडित परिवारले क्षतिपूर्ति पाउने || बीस करोड डलरको परियोजना स्वीकृत || कृषक जडीबुटी खेतितर्फ आकर्षित || पाँच अर्ब २१ करोड राजश्व संकलन || अपहरित बालिका २ महिना बन्धक सामुहिक बलात्कार गर्ने तीन युवक || इंग्ल्यान्ड जाने नेपाली क्रिकेट टोलीको बिदाइ ||
चुनावको सेरोफेरो

भाद्र ११, २०७४

 


  • किशोर नेपाल


मधेशमा समावेशी लोकतन्त्रको प्रयोग धेरैको चाहना छ । तर, सत्ता प्राप्तिका लागि जातीय समीकरणको नारापनि दिने गरिएकोछ । जातीय समीकरण समावेशी लोकतन्त्रको दुश्मन हो । जातीय समीकरणले जोडिदै गएको समाजलाई छुट्याउँदै लैजान्छ । समावेशी लोकतन्त्रको लागि मधेशी जनतामा देखिएको उत्कट अभिलाषाको कार्यान्वयन नै नेपालका लागि उत्कृष्ट प्रयोग हुनेछ । यो विषयलाई कांग्रेस, एमाले, माओवादी लगायतका ठूला पार्टीहरुले पनि उत्तिकै पछ्याउनु पर्दछ ।


प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीमा आफनो राजकीय भ्रमणको कामकाज सकेर धर्मपत्नी डा.आरजु देउवाका साथ तीर्थव्रतका लागि तिरुपति र वोधगयातिर लागेका छन । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसंग ‘अचानक’ भेटबाट शुरु भएको प्रधानमन्त्रीको यो भ्रमण सरकारी र औपचारिक भाषामा फलदायी रहेकोछ ।

फलदायी भ्रमणको नतीजाका लागि वृक्षमा फल लागुन्जेल पर्खिनु पर्दछ । यो प्रकृतिको सामान्य नियम हो । प्रधानमन्त्री देउवाको अहिलेको भारत भ्रमण आपसी सदभाव र सौजन्य अभिवृध्दिका लागि थियो । सवै भ्रमण लेनदेनका लागि मात्र हुँदैनन । लेनदेन, सन्धी–सम्झौता, वार्तालाप कूटनीतिका अनिवार्यता हुन । तर, छिमेकीहरु वीचको सम्वन्ध सँधै कूटनीतिक मात्र हुँदैन ।

विगत डेढ वर्षदेखि नेपाल र भारतको सम्वन्धमा निकै ठूलो विचलन आएको थियो । कांग्रेस सभापति स्व. सुशील कोइरालाको उत्तराधिकारीका रुपमा केपी ओली देशका प्रधानमन्त्री भएका वेला सम्वन्ध निकै चीसोे भयो । ओलीले गणतन्त्र स्थापनापछि पहिलो पटक विपरित नीति अवलम्वन गरे ।

उनले आफनो सरकार चीनतिर लहसिएको देखाएर राष्ट्रवादको झण्डा गाडे । चीनसंगको पारवहन सम्झौता सहज उपक्रम थियो जसलाई निकै वढी महत्व दिइयो । विकासका अरु कुरामा पनि चीनियाँ आश्वासन आए । त्यसलाई नारा वनाएर ओली सरकार अगाडि वढ्यो ।

नेपाल–भारत सम्वन्धमा आएकोयो विचलन दुवै देशका हितमा थिएनन । तर, यसका लागि नेपाल र भारतका दुवै सरकार जिम्मेवार थिए ।

यो पूरै प्रकरणमा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको निकै वदनामी भयो । शायद, उनले पनि भारतको स्थायी सरकार र सुरक्षा निकायहरुको कुरा काट्न सकेनन ।

नेपाल–भारत बीचको सम्वन्ध विश्वास र भाइचाराको नभएर अविश्वासको पोको वनेकोछ । आर्थिक, राजनीतिक, धार्मिक, सांस्कृतिक र सामाजिक सवै क्षेत्रमा यो अविश्वास छाएकोछ ।

निश्चय पनि क्षेत्रीय शक्तिका रुपमा स्थापितहुन लागेको भारतका सुरक्षा सरोकारहरु वढी होलान । त्यसलाई दक्षिण एशिया क्षेत्रका सवै राष्ट्रले आ–आफनै हिसावले स्वीकार गरेका छन ।

यो स्वीकार्यता नै भारतीय सुरक्षाको प्रत्याभूति हो । भारत यसभन्दा अगाडि वढेर आफनो सुरक्षाको आधार विस्तारगर्न चाहन्छ भने उसले आफना छिमेकीहरुलाई अप्ठेरो नपर्नेगरी त्यसो गर्न सक्दछ ।

छरछिमेकका जनताले भारतले यसो गर्यो र उसो गर्यो भन्ने गुनासो र गनगन जति धेरै गर्दछन भारतका लागि त्यति नै अप्ठेरो परिस्थितिको सिर्जना हुन्छ ।

त्यस्तो परिस्थिति उत्पन्न हुनदिनु भारत आफनै लागि पनि वान्छनीय हुँदैन । प्रम देउवाको भारत भ्रमण नेपाल र भारत वीच सदभाव निर्माणका हिसावले उपयोगी वनेकोछ ।  यसलाई भारतीयहरुले वुझेरमात्र पुग्दैन, नेपाली जनताले पनि वुझनु आवश्यकछ ।


नेपालमा संविधान जारी हुँदा सुशील कोइराला प्रधानमन्त्री थिए । तर, संविधान कार्यान्वयनका क्रममा ओली, प्रचण्ड र वर्तमान प्रम देउवा सहित तीनजना नेता प्रधानमन्त्री भै सकेका छन ।

ओली सरकारले स्थानीय तहको निर्वाचनको ‘गम्भीर’ चर्चा गरेपनि उसको प्राथमिकतामा निर्वाचन परेन । चुनावको चासो कांग्रेस–माओवादी गठवन्धन सरकारले नै देखाएको हो ।

गठवन्धन सरकारको नेतृत्वले देशका सातमध्ये छ प्रदेशमा स्थानीय तहको चुनावसम्पन्न गराइ सकेको छ । मधेश प्रदेशको रुपमा चिनिएको दुइ नम्वर प्रदेशमा असोज दुइगते निर्वाचन हुँदैछ ।

मधेशका वृहत्तर आवश्यकता र मांगलाई संविधानले संवोधन नगरेकोमा व्यक्त भइरहेको आक्रोश अव निर्वाचनको माध्यमव्दारा अभिव्यक्त हुनेछन । अव मधेशको मुद्दा सरकार र ठूला भनिने पार्टीहरुको नाभीस्थलमा गाडिएको छ ।

मधेशको हितमा संगठित राष्ट्रिय जनता पार्टीले चुनावमा भागलिने भएपछि सरकारका धेरै समस्या समाधान हुने आशा राजनीतिक वृत्तमा चाखराख्ने सवैले राखेका छन ।  
चुनावको मुखैमा आएको वाढीको विपत्तिले मधेशका जनता थप संकटमा परेका छन । वास्तवमा, मधेशमा आएको वाढीले पहाडपनि वगाएर ल्याएको छ ।

मधेशका सवै गाउँ डुवानमा परेका छन । ती सवै गाउँमा राहत पुर्याउनु पनि कठिन छ । तर, सरकारका प्रधानमन्त्री र सरकारी संयन्त्रले यसपटक मधेशको उपेक्षा गरेका छैनन । प्रधानमन्त्रीको प्रत्यक्ष नीरिक्षणले राहत वितरणमा केही तदारुखता पक्कै थपेको छ ।

यतिवेला चुनावको दिनसम्म वातावरण सामान्य भइसक्ने अपेक्षा राखिएकोछ । अधिकार प्रयोगका मामिलामा नेपालका जनता निकै अगाडि छन । त्यसमा पनि, नेपाली प्रजातन्त्र र लोकतन्त्रको प्रयोगभूमि रहेको मधेशका जनताले भोटको महत्व थाह पाइ सकेका छन ।

यो  पटक स्थानीय तहको निर्वाचनमा उनीहरुले कुन पार्टी रोज्नेछन ? अहिले अनुमानगर्ने वेला भै सकेको छैन ।  मधेशमा समावेशी लोकतन्त्रको प्रयोग धेरैको चाहना छ । तर, सत्ता प्राप्तिका लागि जातीय समीकरणको नारापनि दिने गरिएकोछ ।

जातीय समीकरण समावेशी लोकतन्त्रको दुश्मन हो । जातीय समीकरणले जोडिदै गएको समाजलाई छुट्याउँदै लैजान्छ । समावेशी लोकतन्त्रको लागि मधेशी जनतामा देखिएको उत्कट अभिलाषाको कार्यान्वयन नै नेपालका लागि उत्कृष्ट प्रयोग हुनेछ । यो विषयलाई कांग्रेस, एमाले, माओवादी लगायतका ठूला पार्टीहरुले पनि उत्तिकै पछ्याउनु पर्दछ ।

स्थानीय तहको चुनावका लागि जनता जति उत्साहित छन त्यत्ति नै सतर्कता आवश्यक छ राजनीतिक दलहरुको । मधेशमा सीके राउत पक्षले स्थानीय चुनाव विथोल्ने नीति लिएको छ ।

मतपत्रमा छाप नहान्ने वा मतपत्र लिएर वूथबाट वाहिरिने रणनीति लिएका लोकतन्त्र विरोधी र विभाजनवादी वागीहरुको यो कार्यक्रम एउटै मात्र वूथमा सफल भयो भने पनि त्यो खतरनाक संकेत हुनेछ । त्यतापट्टी मुख्य खेलाडीका रुपमा रहेका राजनीतिक दलका अभियन्ताहरुले ध्यान पुर्याउनु आवश्यक छ ।

मधेशमाथिको विभेद, केन्द्रीय संकीर्णता, स्थानीय नेताहरुको स्वार्थप्रेरित क्रियाकलापका कारण मधेशी युवाहरुमा आक्रोश छ । यो आक्रोशको निकासदिन सरकार र राजनीतिक दलहरुले जिम्मेवार भूमिका निर्वाह गर्नुपर्दछ ।

राजपाले निर्वाचनमा भागलिने निर्णय गरेर मधेशमा परिवर्तनका लागि आफनो ढोका खुला राखेकोछ । अरु पार्टीहरुले पनि राजपाको यो नीति अपनाउनु उचित हुनेछ ।

विद्रोह, वगावत, अविश्वास र अनमेल राजनीतिका कारण पछाडि परेको मधेशलाई स्थानीय, प्रादेशिक र प्रतिनिधिसभासम्मको चुनावको सिलसिलाले एकपटक फेरी पूर्तिलो वनाउने आशा सवैले राखेका छन । देशमा अहिले निर्माण भएका सातवटा प्रान्त भोलि दश प्रान्तमा विस्तारित पनि हुन सक्दछ वा पाँच प्रान्तमा खुम्चिनपनि सक्दछ ।

मधेश, पहाड र हिमाल सवै क्षेत्रले आ–आफनो मौलिक चरित्र बोकेका छन । त्यो मौलिकचरित्रलाई संरक्षित र सुरक्षित गरेर सवै थरी नेपालीहरु एकसाथ अघि वढने हो भने चुनौतिहरुको सामनागर्नु अप्ठेरो छैन ।राजनीतिमा चुनाव सँधै उत्सव हो । जनताको महोत्सव ।

सिरहा । सिरहाको कर्जन्हा नगरपालिकाका नागरिक समाजले मेयरको विरुद्धमा सडक...

रसुवा : उत्तरी रसुवामा निर्माणाधीन रसुवागढी हाइड्रोपावरको सुरुङ निर्माण अन्तिम...

नवलपरासी : नेपाली काँग्रेसका सहमहामन्त्री डा प्रकाशशरण महतले वर्तमान...

काठमाण्डु । सरकारले जेठ २ गतेसम्म काठमाडौंस्थित मलेसियन दूतावासबाट...

ताप्लेजुङ : जिल्लामा विद्युत् र इन्टरनेट दुवै सेवा ठप्प...

लहान : नयाँ कुष्ठरोगी खोजी गर्न खटाइएको विशेषज्ञ टोलीले...

बुटवल : भारतको एक बाल सुधारगृहमा रहेका चार जना नेपाली...

पाल्पा : पाल्पाको तानसेन नगरपालिका–८, डुम्रेचोकमा पिकअप जीप र...

लहान । कर्जन्हा नगरपालिकाका प्रमुख गंगा पासवानले आफ्नै कार्यालयका कर्मचारीलाई...

काठमाण्डु । नेपाली कांग्रेसका शीर्ष नेताहरुले लोकतान्त्रिक व्यवस्थाको रक्षाका लागि...

काठमाडौं । अमेरिकाले एकतर्फी कर लादेर जंगल राजको नीति लिएको...

काठमाडौं । आउँदो फागुन २५ गते देखि चैत ४ गतेसम्म...

जनकपुरधाम । जनकपुरधाम स्थित राजदेवी, राम...

इटहरी : मोरङ जिल्लाको बूढीगंगगा गाउँपालिका क्षेत्रका व्यावसायिक च्याउखेतीमा...

विराटनगर ; जिल्ला प्रशासन कार्यालय मोरङले आर्थिक वर्ष २०७४÷७५...

सिरहा । सिरहाको धनगढीमाई नगरपालिका–१३ भोर्नेनीस्थित एक जनामाथि शुक्रबार राति...

गरुडा( रौतहट) । सडक विस्तार गर्ने...

इटहरी : सुनसरी जिल्लाको धरान उपमहानगरपालिकाका प्रमुख स्व तारा सुब्बाको...

कञ्चनपुर : मोबाइल ‘एप्स’को प्रयोग गरी कञ्चनपुर र कैलालीका...

रत्ननगर, चितवन : रत्ननगर नगरपालिकाले चालु आर्थिक वर्षबाट गाईलाई...

बर्दिवास : महोत्तरी जिल्लामा लागूऔषध दुव्र्यसनीको संख्या वर्षेनी बढ्दै...

नयाँदिल्ली : भारतका पूर्वअर्थमन्त्री पि चिदम्बरमलाई भ्रष्टाचारको अभियोग लागेको...

अङ्करा : टर्कीमा सन् २०१६ मा भएको असफल ‘कू’...

नयाँ दिल्ली : भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीको बाहिरी इलाकामा...

सिरहा । सिरहाको वरियारपट्टी सशस्त्र प्रहरीका इन्स्पेक्टर हरि खड्काको निर्देशनमा...

गौशाला ; महोत्तरी जिल्लाको पिपरा गाउँपालिका–१, ढेकहा गाउँमा हिजो...

नयाँदिल्ली : भारतको माथिल्लो सदनका रूपमा रहेको राज्यसभामा २२...

जाकार्ता : इन्डोनेसियाका राष्ट्रपति जोको विडोडोले उत्तर कोरियाका नेता किम...

इस्तानबुल : शरणार्थीहरू चढेको डुङ्गा दुर्घटना हुँदा बुधबार साइप्रसमा...

काठमाडौँ : उपप्रधान एवं स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री उपेन्द्र यादवले...

काठमाडौँ : नेपाली काँग्रेसका केन्द्रीय सदस्य गगनकुमार थापाले चिकित्सा क्षेत्रको...

दमक : चिनिया अधिकारीहरूले झापाका नौवटा नदीमा तटबन्ध निर्माणको...

काठमाडौँ : सरकारले मानव अधिकार आयोगकोे सिफारिशमा मानव अधिकार...

काठमाडौँ : सरकारले मुलुकमा सौर्य ऊर्जा उत्पादन तथा व्यवस्थापन...

सल्यान : जिल्लामा कृषक जडीबुटी खेतीतर्फ आकर्षित हुन थालेका...

विराटनगर : आन्तरिक राजश्व कार्यालय विराटनगरले आर्थिक वर्ष २०७४÷७५...

गरुडा (रौतहट)। बालिकालाई अपहरण गरी शरीर बन्धक ...

काठमाडौं, साउन २ । इंग्ल्यान्डको लर्ड्समा हुने त्रिकोणात्मक क्रिकेट शृंखला...