Sat, 23 Feb 2019
ताजा समाचार
मोटर साईकलले जंगली जनावरलाई ठक्कर दिदा जनावर सहित २ जना || महोत्तरीमा टिपरको ठक्करले एकको मृत्यु || निर्मला पन्तको हत्या भएको ७ महिना पूरा – उपलब्धि शून्य, || श्रीमतीको बञ्चरोले हत्या गरे पश्चात, काटिएको टाउको लिएर पुलिस थाना || चन्द्रपुर वडा न. ५ द्धारा खेल सामाग्री वितरण || बन्द भएको पुलको काम सुरु || भाषा सास्कृतिको सवालमा सरकार गम्भीर देखिएन आलम || राईस मिलको जग्गा अधिग्रहण गर्ने मुख्यमन्त्रीको वाचा भएन पुरा || काँग्रेसमा विवाद गहिरिदै, केन्द्रिय समिति बैठक स्थगित || डीजे रथ चालकको मृत्यु || ‘बेटी बचाउ,बेटी पढाउ’ कार्यक्रम राष्ट्रिय बनोस् || .बर्थिङ सेन्टर स्थापना || कृषिलाई अझ प्रभावकारी बनाउन बिउ व्यवसायीलाइ नगर प्रमुख || महायज्ञ सुरु , पहिलो दिन विशाल कलश यात्रा || नेपाली काग्रेसका सभापती देउवालाई जीतपुरबासीले स्वागत || गौशाला उद्योग वाणिज्य संघको नेतृत्वमा रामराजाप्रसाद साहका प्यानल विजयी || चोरी गरिएको मोटरसाईकल सहित ३ जनालाई महोत्तरी प्रहरीले गरे सार्वजानिक || २३ दिन देखि युवक वेपत्ता || कोईरालामाथि कड्किए देउवा || ‘सनी लियोनी’ बिहारको जुनियर इञ्जिनियर पदको परीक्षामा टप ! || दुई बालिका एकै दिन बलात्कृत || लागुऔषधसहित तीन महिला पक्राउ || लाइसेन्सको नाममा ५ लाख ठग्ने पक्राउ || महिला हिंशा न्युनिकरण तालिम सुरु || प्रदेश २ मा ६ सय १ मानवअधिकार हननका घटना || बलिकाको बलात्कारपछि हत्या गर्ने ‘हाम्ली डन’ पक्राउ || १६ औं बार्षिक साधारण सभा सम्पन्न || निल गाई मारेको आरोपमा महोत्तरीमा १ जना पक्राउ || बलात्कार अभियोगमा १ पक्राउ || सीमावर्ती क्षेत्रमा उच्च सतर्कता || बलात्कारपछि बालिकाको हत्या, ४ पक्राउ || करेन्ट लागेर विद्युत् कर्मचारीको मृत्यु || आज प्रजातन्त्र दिवस : मुख्यमन्त्री राउतद्धारा शुभकामना सन्देश जारी || कारको ठक्करबाट पैदलयात्रीको मृत्यु || कृषिमा कर्णालीलाई आत्मनिर्भर बनाइने || सिरहामा खाद्यान्न उद्योगहरु अनुगमन नहुदा सर्वसाधारण स्वास्थ्यमा सास्ती || सिरहामा जनताको पसिनाले तिरेको राजस्व चौपट || ‘संघीय र प्रदेश सरकार असफल भयो’ || महतो र यादव हटाइए || ३ हजार घुस सहित पक्राउ ||
लोप हुदै झिझिया

राकेश यादव आश्वीन २९, २०७५

गौर । प्राचीन कालदेखि नै  महिलाहरुले खेलिदै आएको झिझिया अहिलेको आधुनिक युगमा  लोप  हुदै  गई  रहेका  छन  ।  दशै  पर्वको  आगमन  सँगै  सुरु  हुने  झिझिया  लोपोमुख  अवस्थामा पुगेका छन । आज भन्दा करिव धेरै वर्ष पहिला समूह समूहमा माटोको गागरोंमा डीविया बालेर घूमी घूमी नाच्दै खेलने गरेको झिझिया अहिले हेर्न मन  आतुर  हुदा  पनि  देखन  सकिने  अवस्था  रहेको छैन । गाउँके पच्छिम ब्रहम बाबा किला बा  हलैला  हो  ,  चल  चल  गे  डैनी  कदम  तर  तोहरे  बेटा  के  खैवो  ब्रहम  पर  गीत  गाउदै  झिझिया खेलने गरिन्छ । दश  दिन  सम्म  चलने  दशै  पर्वमा  महिला  ,बाल  वालिकाहरु  टाउको  माटोको  बनेको  प्वाल परेको भाड़ो भित्र वती बालेर घूमी घूमी नाचने  तथा  दुष्ट  दृस्टि  भएकालाइ  श्राप  दिदै  शान्ति , सुस्वास्थ्यको कामना गर्ने गर्दछन । तराई  मधेशका  सस्कृतिका  रुपमा  रहेको  झिझिया ,जर जटिन , नेटुआको नाच ,आल्हा रुदलको  नाच  ,  समां  चकेवा  पनि  दिन  दिनै  लोप हुदै ज्यादा संरक्षण ,सम्वर्द्धन गर्ने तरफ कसैको ध्यान गएका छैन । रौतहटको विभिन्न गाउमा झिझिया खेलने चलन रहेको थियो तर त्यों पनि अहिले हेर्न गार्हो भइसकेको छ । स्थानीय राजदेवी नगरपालिका वड़ा नम्बर ७ का तेतरी  देवी बैठाले आज भन्दा ४० वर्ष पहिला सयौको संख्यामा महिलाहरु झिझिया खेलने  गरेको  थियो  तर  अहिले  अव  खेलन  छाडिएको बताएका छीन । दशैमा गाउमा कुनै किसिमको  दुष्ट  आत्माको  प्रवेश  नहोस  भने  उदेश्यले झिझिया खेलने गरेको बताईंन । घरबाट  समूहमा  गीत  गाउदै  नाच्दै  ब्रहम  स्थान ,भगवती स्थानमा गई दुष्ट आत्मा ,भुत प्रेतलाइ  गाली  गर्ने  ,  दाजु  भाईको  दीर्घायुको  कामना गरेर घर फर्कने गरेको सुनाईंन । उनले   अहिले   बच्चाहरु   मात्रा   केहि   संख्यामा झिझिया खेल्दै आएको भने । विगत समयमा  भएको  जनयुद्ध  को  घटनाले  समेत  असर परेको छ । सुन्दर शान्त नेपालमा राजनितिक दलको विबादको  कारन  भएको  हिंसात्मक  घटनाले  तराई मधेशका परम्परामा प्रभाव परेको जानकारहरुको भनाइ रहेको छ । महिला बालबालिका ऊपरको हिंसा बढेकोले संस्कृतिहरु समाप्त हुदै गएको ठहर उनीहरुको रहेका छन । बढ्दो बैज्ञानिक युगको असर सामाजिक परम्परामा पनि परेको छ । महिला बालिकाहरु घरबाट निस्किँदा मोबाइलले भिडिओ , फोटो खिचेर  दुरूपयोग  गर्ने  डरले  घरबाट  महिला  बाल  बालिका  बाहिर  निस्कन  हिचकिचाई  रहेको छ । मधेशका  पहिरन  ,भाषा  ,भेष  भूषा  ,  बातावरण  ,  कला  संस्कृति  जोगाउनु  अहिले  अवस्य्क्ता रहेको छ । राजदेवी नगरपालिकाका मेयर प्रत्यासी भिखारी प्रसाद यादवले आफ्नो संस्कृति जोगाउनु पर्ने बताएका छन । झिझियाको संरक्षण गर्न सुरक्षित बातावरण बनाउनु आवश्यक भएको जिकिर गर्दै यादवले राजनितिक  दल  ,समाजसेवी  ,बुद्धिजीवीहरुले  यस  प्रति  ध्यान  दिनु  पर्ने  जोड़  दिए  ।  सवै  समुदायमा  खेल्दै  आएको  झिझिया  अहिले  दलित समुदायमा सिमित भएको देखिन्छ ।

Comment Box

जिल्ला महोत्तरी औरही नगरपालिका-४ रेडक्रस टोल नजिकै जंगली जनावर...

महोत्तरी । जिल्ला महोत्तरी औरही नगरपालिका-९ स्थित ईनर्वा टोल नजिक...

कञ्चनपुर । कञ्चनपुरको भीमदत्तनगरपाकिला –२ कि १३ वर्षीया किसोरी निर्मला...

बीबीसी । बुधबार भारतको मध्यप्रदेशको मुरैना जिल्लामा एक व्यक्तिले श्रीमतीको...

गौर: रौतहटको चन्द्रनिगाहपुरमा हुने अनर्तराष्ट्रिय कराँते प्रतियोगितामा सहभागिहुने आयोजक टिमका...

गौर : निर्माणाधीन पुलको कामनै बन्द गरेर हिंडेको पप्पु कन्स्ट्रक्सनले...

रौतहटमा विभिन्न कार्यक्रम गरी विश्व मात्रृ भाषा दिवस मनाइएका छन...

गौरको ऐतिहासिक मैदानको रुपमा रहेको गौर राईस मिलको जग्गा...

काठमाण्डु । नेपाली काँग्रेस भित्रको गुटबन्दी सतहमा आएको छ ।...

मलंगवा । विवाहमा चर्को आवाज गर्ने डी जे रथ सर्लाहीको...

राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले छोरी शिक्षाको लागी प्रदेश २ सरकारले...

गुलरिया नगरपालिका–१२ मा बर्थिङ सेन्टर स्थापना भएको छ । सो...

वीरगन्ज महानगरपालिका नगर प्रमुख विजय कुमार सरावगीले कृषि...

मलंगवा । सर्लाहीको कौडेना गाउँपालिका-३ फुलपरासीमा हुन लागेको श्री...

रन्जन यादव : प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली काग्रेसका सभापती...

महोत्तरीको गौशाला उद्योग वाणिज्य संघको नेतृत्वमा रामराजाप्रसाद साहका प्यानल विजयी...

गौशाला । मोटरसाईकल चोरी गरेको आरोपमा पक्राउ परेका ३...

जनकपुरधाम । धनुषा जिल्लाको विदेह नगरपालिका वडा नम्बर ३ कर्माही...

नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले वीपी र जीपी बाहेकका कोईरालाहरुको...

नाममा के छ र ? धेरैले भन्ने गरेको र सुनिएको...

सिरहा जिल्लाको धनगढीमाई नगरपालिका र गोलबजार नगरपालिकामा छुट्टाछुट्टै दुई बालिका...

जनकपुरधाम । जनकपुर–जलेश्वर सडख मण्डबाट प्रहरीले चेकजाँचको क्रममा लागुऔषधसहित तीन...

सवारी चालक अनुमतिपत्र (लाइसेन्स) बनाइदिने नाममा ५ लाख ठगी...

जनकपुरधाम । धनुषाको गणेशमान चारनाथ नगरपालिकामा महिला हिंसा न्युनिकरणमा सरोकारवालाहरुको...

अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्र (इन्सेक) प्रदेश २ ले नेपाल...

धनुषाको मिथिला नगरपालिका ३ हरिहरपुर टोलकी एक ११ वर्षिया...

साना किसान कृषि सहकारी संस्था लिमिटेड दिगम्बरपुरको १६ औं...

महोत्तरी । निल गाई मारेको आरोपमा महोत्तरीमा १ जना पक्राउ...

जनकपुरधाम । प्रहरीले बलात्कार अभियोगमा एकजना भारतीय नागरिकलाइ पक्राउ गरेको...

सुरक्षाफौजले गत हप्ता पुलवामामा भएको आत्मघाती आक्रमणको प्रमुख योजनाकार मानिएका...

धनुषा जिल्लाको मिथिला नगरपालिका वडा नम्बर ३ हरिहरपुरमा गत...

बैतडी : करेन्ट लागेर बैतडीमा आज बिहान एक विद्युत् कर्मचारीको...

जनकपुरधाम : प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले ६९ औं...

चितवन : भरतपुर महानगरपालिका–२३ मा सोमबार राति कारको ठक्करबाट एकको...

सुर्खेत : कर्णाली प्रदेश सरकार भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारी...

लहान । सिरहाको लहानमा होटल तथा खाद्यन उद्योगहरुको खाद्यन प्रविधि...

सिरहाको भाग्यवानि गाउँपलिकामा प्रतिनिधि सभ, प्रदेश सभाको संसद र मन्त्री...

जनकपुरधाम । संघीय र प्रदेश २ सरकार असफल भएको नेपाली...

नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी(नेकपा) भित्रको विवाद उग्ररुप लिन थालेको छ ।...

राजविराज ।मालपोत कार्यालय सप्तरीमा दुई जना कर्मचारीलाई घुस सहित अख्तियार...